Dzień dobry.
Andrzeju, masz sporo racji w tym co napisałeś. Według słowników pojęcie honestus (-a) (-um) można zdefiniować, może ten wyraz oznaczać: dostojny, znakomity, szanowany, uprzejmy, bogaty, szlachetny, honorowy, zaszczytny, przyzwoity, skromny, prawy, wytworny, przystojny, porządny, uczciwy, godziwy oraz określenie duchownego prawosławnego lub unickiego, określenie dla wiejskiego rolnika, określenie rolnika z małego miasteczka lub rzemieślnika wiejskiego. Moim zdaniem zawsze trzeba dokładnie sprawdzić kogo, w jakim miejscu, w jakim czasie ksiądz [ organista, kościelny ] nazywał honestus-em w metrykach. Na forum wielokrotnie toczyła się dyskusja na ten temat.
Krzętowski [ Krzetowski, Krzatowski ] herbu Zadora. Jak pisałem wcześniej ich gniazdem rodowym była wieś Krzętów w województwie łódzkim, w powiecie radomszczańskim, w gminie Wielgomłyny.
Jest w Polsce wieś Gozdowo, w gminie Gozdowo, w powiecie sierpeckim, w województwie mazowieckim. Właścicielami Gozdowa w XIX wieku była szlachecka rodzina Krzętowskich herbu Zadora. Ostatnim właścicielem Gozdowa był Ryszard Krzętowski herbu Zadora, który urodził się w roku 1909. Dwór funkcjonował, jako tradycyjne ziemiańskie gniazdo rodzinne aż do wybuchu drugiej wojny światowej w roku 1939. Wtedy to rodziny szlacheckie z okolic pośpiesznie opuszczały swoje posiadłości. Tak nie postąpił jednak Ryszard Krzętowski, który uwięziony został przez Niemców i zamordowany w obozie koncentracyjnym w Mauthausen-Gusen. Większość rodziny Krzętowskich opuściła kraj podczas wojny, za wyjątkiem jednego z synów Ryszarda- Wojciecha Krzętowskiego [ ur. w 1927 ], który walczył z okupantem, jako żołnierz Armii Krajowej. Zamordowany został przez Niemców w hitlerowskim obozie koncentracyjnym w Sztutowie [ Konzentrationslager Stutthof ]. Definitywny koniec funkcjonowaniu dworskiego folwarku położyła w 1944 roku reforma rolna w wyzwolonej przez Armię Czerwoną Polsce, kiedy to majątek ziemiański został upaństwowiony. Wtedy też nastąpiła grabież ruchomych dóbr dworu, wyposażenia, mebli, sreber, obrazów, lamp itp. Po zakończeniu II wojny światowej, w budynku dworu mieściła się Gromadzka Rada Narodowa, przeniesiona wówczas z Lisewa [ Lisewo Duże ] do Gozdowa.
Krótkie rozważania o etymologii nazwiska Krzętowski.
Napisałem Ci wcześniej, że nazwisko Krzętowski jest najprawdopodobniej posesywną nazwą osobową w przypadku osób pochodzenia szlacheckiego, i że pochodzi od wsi o nazwie Krzętów. Miano to może też być odmiejscowym nazwiskiem [ nieszlacheckim ], które mówi tylko, że osoba nosząca to nazwisko pochodziła z miejscowości Krzętów. W obu przypadkach granica podziału morfologicznego tego antroponimu powinna przebiegać między tematem Krzętow- a formatem -ski [ Krzętow- + -ski = Krzętowski ].
Istnieją też inne, co prawda hipotetyczne możliwości powstania nazwiska Krzętowski. Może ono z jakimś prawdopodobieństwem być:
1. mianem strukturalnym utworzonym od staropolskiego imienia Krzęt, Krzęta za pomocą nazwiskotwórczego [ strukturalnego ] przyrostka -owski na wzór i podobieństwo polskiego nazwiska odmiejscowego typu szlacheckiego. W tym przypadkach granica podziału morfologicznego tego antroponimu powinna przebiegać między tematem Krzęt- a formatem -owski [ Krzęt- + -owski = Krzętowski ],
2. osobową nazwą utworzoną od nazwiska Krzęt, Krzęta, które pochodzi od przezwiska Krzęt, Krzęta a ono od wyrazu pospolitego krzęt, krzeta ‘skręt, skrzętność’ albo krzętny ‘skrzętny’, za pomocą strukturalnego [ nazwiskotwórczego ] formatu -owski. W tym przypadkach granica podziału morfologicznego tego antroponimu powinna przebiegać między tematem Krzęt- a formatem -owski [ Krzęt- + -owski = Krzętowski ].
W Serwisie Rzeczypospolitej Polskiej znajduje się wykaz nazwisk męskich występujących w rejestrze PESEL z uwzględnieniem nazwisk osób zmarłych, według stanu na dzień 1 lutego 2021 roku. Według tego wykazu osób [ mężczyzn ] o nazwisku Krzętowski w tym czasie na obszarze obecnej Polski było 155. Szczegółowy rozkład występowania miana Krzętowski w powiatach na obszarze obecnej Polski według stanu na rok 2002 zobaczysz na mapie, którą zamieszczam pod linkiem:
http://nlp.actaforte.pl:8080/Nomina/Ndi ... 4%99towski
W Serwisie Rzeczypospolitej Polskiej znajduje się wykaz nazwisk żeńskich występujących w rejestrze PESEL z uwzględnieniem nazwisk osób zmarłych, według stanu na dzień 1 lutego 2021 roku. Według tego wykazu osób [ kobiet ] o nazwisku Krzętowska w tym czasie na obszarze obecnej Polski było 148. Szczegółowy rozkład występowania miana Krzętowska w powiatach na obszarze obecnej Polski według stanu na rok 2002 zobaczysz na mapie, którą zamieszczam pod linkiem:
http://nlp.actaforte.pl:8080/Nomina/Ndi ... 4%99towska
W sumie, na dzień 1 lutego 2021 roku w Polsce, osób o nazwisku Krzętowski – Krzętowska było 303. Tak więc jest to rzadka nazwa osobowa. Teoretycznie wszystkie te osoby mogą stanowić jeden ród [ jedną rodzinę ].
W Serwisie Rzeczypospolitej Polskiej występuje też miano:
Krzetowski – 0.
Krzetowska – 2.
Andrzeju, w mojej ocenie tylko wszechstronna kwerenda różnych źródeł, w tym dokumentów historycznych, genealogicznych, słownikowych czy językoznawczych może, choć nie musi, odpowiedzieć na pytanie od kogo, od czego, w jaki sposób i kiedy powstało nazwisko Krzętowski. Bo jak mówił profesor Kazimierz Rymut: „By w sposób prawidłowy podać genezę konkretnego nazwiska, trzeba by śledzić historię danej rodziny. Tak samo brzmiące dzisiejsze nazwiska dwu rodzin mogą mieć bowiem dwie różne genezy”. Natomiast, profesor Aleksander Brückner wielokrotnie pisał, że „my dziś nie rozumiemy znaczenia różnych słów używanych dawniej”.
Pozdrawiam – Roman.