Pochodzenie nazwisk (cz.8)

[Tadeusz_Wysocki]

Jest jeszcze ulubienica Kazimierza Rymuta, Pani Profesor Zofia Kowalik-Kaleta z jej "Słownikiem Najstarszych Nazwisk Polskich Pochodzenie Językowe (XII - XV wiek)" - tom I, str. 25, nazwisko Chrościel - chrościel, chruściel 'ptak, derkacz' Sstp - 1398, odap., s. 318.

A więc pochodzenie od pięknego ptaka, i notowane od roku 1398, jako baza gałęzi nazwisk obocznych. Gratulacje. Jak twierdzi Pani Prof. Kaleta w swoim opracowaniu "The Surname as a Cultural Value and an Ethnic Heritage, tracing your Polish roots", Instytut Slawistyki PAN 1997, każde nazwisko jest bezcennym nośnikiem tradycji rodzinnej, kulturowej i etnicznego dziedzictwa, dodam - każde nazwisko było przez przodków tak cierpliwie i mężnie przenoszone z pokolenia na pokolenie (choć czasami z przygodami) - trzeba koniecznie, w XXI wieku, uruchamiać naszą wyobraźnię i zachowywać pamięć o swoim nazwisku i każdym przodku, bo z niego my sami.

Tadeusz
+ free wirtualna galeria GA.PA www.narodowa.pl - zapraszam do podzielenia się swoją rodzinną pamięcią z innymi, bo to jest "sens życia i rzecz cała"...

[w3w]

Stawiałbym na centralną Polskę jako miejsce rozrodzenia nazwiska. W łódzkim jest Chruśle (po staremu Chrośle) a w mazowieckim Chrośla. Obie wsie szlacheckie. Czy zakładane przez ten sam ród to do sprawdzenia. Ale z drugiej strony słowo wygląda na jakieś typowo słowiańskie, nie znajduje jednak jakiegoś porównania do staropolskiego.

Chrośle k Gostynina istniało już w 1440 roku, możliwe, że to był rok lokacji.

Jest tez nowa strona z nazwiskami, można sprawdzić jak zacznie działac bo maja jakś przerwe w działaniu https://nazwiska.ijp.pan.pl/?

1. Pisze Pan "nie znajduje jednak jakiegoś porównania do staropolskiego"

A przecież słownik staropolski ma nawet hasło:
"(Chruślina) Chróślina (zarośla, virgultum)"

2. Owa strona nazwisk, mimo "firmy", jest merytorycznie "nienajlepsza". Można zajrzeć, ale z ogromnym dystansem

Potrafią mylić następstwo (np. że nazwisko od wsi, gdy było odwrotnie, nazwa wsi była od nazwiska), pochodzenie nazwiska wyjaśniają bez znajomości źródeł, i to nawet gdy ma ono dobrą literaturę wymyślają swoją, sprzeczną ze źródłami, genezę) itp.


Wojciech

[astorre776]

dziękuję za rozpoczętą dyskusję i komentarze, posprawdzam pozdrawiam

[DanielK]

Dzień dobry. Interesuje mnie skąd mogło się wziąć nazwisko Krzaczkowski. Moi potomkowie zamieszkiwali przez wieki tereny Wołynia. Wiem, że ludzie o tym nazwisku mieszkali też we lwowskim w tym samym okresie, a w jednym z herbarzy widziałem wzmiankę o ludziach o tym nazwisku w kieleckim jeśli dobrze pamiętam.

[Ewa_Szczodruch]

Witam

Krzaczkowski - od krzak, krzaczek.

Źródło: Kazimierz Rymut, "Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny", Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1999

[DanielK]

Dziękuję. Czyli nadana mi w dzieciństwie ksywka Krzak pasuje idealnie ; ).

[Emerald]

Dzień dobry, bardzo proszę o pomoc w "rozgryzieniu" nazwiska jednej z linii moich przodków - Oszwandy, w niektórych aktach pisane jako Oswandy. Ostatnio znalazłam grób swojej ostatniej bezpośredniej przodkini z tym nazwiskiem i została tam opisana jako "Elżbieta z Oszwandich". Geneteka wyświetla jej nazwisko tylko w naszym mieście (w formie Oszwandy) + w dwóch pobliskich miejscowościach gdy wpisuję Oswandy (w tym jedna z osób to jej syn, u którego nazwisko matki wpisano jako Ośwanda). Google są wyjątkowo niepomocne, gdyż przekierowują mnie na wyszukiwania typu "Os. Wandy"

[janusz59]

W Genetece jest jakaś Elżbieta urodzona 7 lipca 1754 w Denkówku.
To musi być jakieś zagraniczne nazwisko w wersji spolszczonej.

Pozdrawiam
Janusz

[DanielK]

Mam jeszcze jedno nazwisko w rodzinie, które mnie zastanawia - Smorgul / Szmorgul / Smargul.

Moja prababcia była z domu Smargul. Mówiła, że nazwisko było spolszczone. W akcie zgonu jej dziadka widnieje Szmorgul. Dotarłem do jego parafii, gdzie nie ma ludzi o tym nazwisku, natomiast aż do XVIII wieku jest masa ludzi o nazwisku Smorgul, które musiało być oryginalnym zapisem. Pochodzą z Wielkopolski, rejon Konina.

Według rodzinnych opowieści był tam jeszcze umlaut, ale nie znalazłem potwierdzenia w dokumentach.

[Emerald]

W Genetece jest jakaś Elżbieta urodzona 7 lipca 1754 w Denkówku.
To musi być jakieś zagraniczne nazwisko w wersji spolszczonej.

Pozdrawiam
Janusz

Moja urodziła się ok. 1790-1800 roku, ale to właśnie te okolice Najdalsi znani mi przodkowie to Łukasz i Katarzyna z Brzeźnickich, rzucając okiem w Genetekę widzę, że pojawiali się w aktach urodzenia w latach 1742-1762 w Denkowie. Niestety pochodzenie nazwiska jest dla mnie zagadką, nigdzie indziej się z nim nie spotkałam, współcześnie chyba wcale nie występuje...

[janusz59]

Najstarszy wpis w genetece jest z 1723 z Denkowa . Ur. Barbara Oswandy c. Józefa i Doroty.
Wersja Oswandy jest częstsza.

Pozdrawiam
Janusz

[Ewa_Szczodruch]

Witam

Wg prof. Rymuta:

Oswandy/Oszwandy, Ośwandy - nie znalazłam

Smargul, Smorgul, Szmorgul - od smargać, smyrkać, smyrgać, szmerkać 'ciskać, rzucać z rozmachem, skoczyć szybko'

[janusz59]

W Szwajcarii popularne jest nazwisko Aschwanden. Do Oszwandy jest niedaleko .
Jest też niemieckie słowo Auswanderer (=emigrant).

Pozdrawiam
Janusz

[edytaodk]

Witam,

bardzo proszę o informacje na temat nazwiska Szczepaniak.

Z góry dziękuję za pomoc.

Pozdrawiam
Edyta

[Ewa_Szczodruch]

Witam:)

Szczepaniak - od imienia Stefan, pochodzenia greckiego Stephanos, od stephanus ‘wieniec, korona’. Łacińska forma Stephanus adaptowana była do języka polskiego w dwóch postaciach, starszej Szczepan i nowszej Stefan. Imię znane w Polsce już w XII wieku. Postać Szczepan poświadczona na początku XIII wieku; na Kresach Wschodnich forma Stepan; Krupowski 1474 od nazwy miejscowej Krupów (kieleckie, gmina Mirzec).


Źródło: Kazimierz Rymut, 'Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny, Wydawnictwo Naukowe DWN, Kraków 2001
c/ Zofia Kaleta, „Słowni