mandragorasc pisze:Witam,
proszę o informację dotyczące nazwiska Famburg (bądź też Fomburg),
z góry dziękuje
Sebastianie, witaj.
W mojej ocenie tylko wszechstronna kwerenda różnych źródeł, w tym dokumentów historycznych, genealogicznych, słownikowych czy językoznawczych może, choć nie musi, odpowiedzieć na pytanie od kogo, od czego, w jaki sposób i kiedy powstała konkretna nazwa osobowa oraz rozwiać różne dylematy odnoszące się do pochodzenia społecznego albo etnicznego osób noszących miano Fanburg oraz Fomburg. Bo jak mówił profesor Kazimierz Rymut: „By w sposób prawidłowy podać genezę konkretnego nazwiska, trzeba by śledzić historię danej rodziny. Tak samo brzmiące dzisiejsze nazwiska dwu rodzin mogą mieć bowiem dwie różne genezy”. Natomiast, profesor Aleksander Brückner wielokrotnie pisał, że „my dziś nie rozumiemy znaczenia różnych słów używanych dawniej”. Pamiętać też trzeba, że niektóre słowa mogą pochodzić z różnych historycznych dialektów języka polskiego, w tym i z gwary. Nie można też wykluczyć, iż wspomniane miana są reliktem wywodzącym się z języka [pra]słowiańskiego albo staropolskiego. W grę mogą też wchodzić inne języki. Zatem, i hybrydy językowe lub/i spolszczenia obcych nazw osobowych. Nie można też odrzucić przeinaczeń pisowni albo zjawisk fonetycznych itd.
Rozważania o genezie nazwiska Famburg - Fomburg.
Moim skromnym zdaniem nazwa osobowa Famburg oraz Fomburg jest mianem zapisanym zgodnie z wymową – jak wypowiedziane tak zapisane albo jak usłyszane tak zapisane. W nazwisku Famburg można wyróżnić dwa człony, to jest element fam- i -burg. Podobna konstatacja dotyczy też i nazwy osobowej Fonburg. W tym przypadku dopatrzymy się elementu fon- oraz -burg.
Wyraz burg występuje:
• w języku niemieckim – zamek, gród, miejsce warowne, miejsce obronne, miejsce ufortyfikowane, małe miasteczko;
• w języku niderlandzkim [ Holandia, Belgia ] – zamek warowny, twierdza.
W języku niemieckim i niderlandzkim [ V, v ] wymawiana jest jak [ F, f ]. Tak więc w języku niemieckim piszemy „von” a wymawiamy „fon”. Natomiast w języku niderlandzkim piszemy „van” a wymawiamy „fan”. W zależności od miejsca, regionu i dialektu można też usłyszeć wymowę „fom, fam, won”. W języku niemieckim „von” to przyimek z / od. W języku niderlandzkim „van” to też przyimek z / od w zależności od kontekstu.
Idąc tokiem tego rozumowania należałoby zapisać wspomniane miana pod postacią graficzną von Burg i van Burg. W takim razie nazwa osobowa von Burg byłaby niemieckim nazwiskiem a miano van Burg byłoby niderlandzką nazwą osobową.
Niemiecki „von” niderlandzki [ holenderski, belgijski ] „van” są ze sobą spokrewnione. Oba przyimki mogą oznaczać osobę pochodzenia szlacheckiego albo osobę, która pochodzi z jakiego miejsca, nieszlachcica.
Przyimek „von” powstał w średniowieczu w kręgu osób używających języka niemieckiego i był powszechnie używany do określenia miejsca pochodzenia konkretnej osoby, to jest do toponimu [ nazwy miejscowej ] dodawano „von”; na przykład Roman von Berg – Roman z Góry. Von był też dodawany do imienia rodzina osoby nazwanej; na przykład Roman von Hubertus. Później przyimek „von” stał się wyznacznikiem szlacheckiego pochodzenia. Nieszlacheckie nazwiska najczęściej występowały na północnym zachodzie Niemiec [ Brema, Hamburg, Holsztyn, Dolna Saksonia, Szlezwik, Westfalia ] oraz w niemieckojęzycznej Szwajcarii „von” jest częstym elementem nieszlacheckich nazwisk. Armia pruska w celu odróżnienia osób pochodzenia szlacheckiego od osób nieszlacheckiego pochodzenia, które używały przyimka „von” w nazwisku zastosowała zabieg polegający na skróceniu szlacheckiej cząstki „von” do postaci „v.” i nazwiska szlacheckie zapisywała ze skróconą cząstką „v.”; na przykład Roman v. Berg. Nazwiska nieszlacheckie były zapisywane z pełnym przyimkiem „von”; na przykład Roman von Berg. W XIX wieku w Austrii i Bawarii nazwiska nieszlacheckie, zawierające „von”, zostały zmienione. Zmiana ta polegała na połączeniu cząstki „von” z tematem słowotwórczym nazwy osobowej, w wyniku czego powstawało scalone miano; na przykład Vonberg. Dodam, że na obszarach Fryzji i Dolnej Saksonii, a także w Szwajcarii, „von” został zachowany w swojej pierwotnej formie.
W Niderlandach [ obecna Holandia, Belgia, Luksemburg ] cząstka „van” jest bardzo popularna w nazwiskach. Prawie zawsze odnosi się ona do pewnego, dość często odległego, miejsca pochodzenia lub zamieszkania przodka osoby noszącej konkretną nazwę osobową; na przykład Roman van Dijk [ Roman z grobli / tamy ]. W Holandii i Flandrii [ kraina historyczno – geograficzna położona na terenie Belgii, Francji i Holandii wzdłuż wybrzeża Morza Północnego ] cząstka „van” zachowała swoje pierwotne znaczenie w nazwach osobowych i odnosi się do geograficznego położenia miejsca powstania konkretnego miana. Przedrostek ten występuje w nazwiskach szlacheckich jak i nieszlacheckich. Niemniej jednak w większości widnieje on w nazwiskach nieszlacheckich. W przypadku miana szlacheckiego przyimek „van” oznacza pochodzenie z rodu, przynależność do rodu.
W nielicznych nazwiskach, zwykle w mianach flamandzkich i belgijskich, a także w niektórych nazwach osobowych osób spoza Niderlandów [ potomkowie emigrantów z kręgu języka holenderskiego ] występowało łączenie przyimka [ przyimków ] ze sobą lub właściwym nazwiskiem. Zatem, z nazwy osobowej dwuczłonowej; na przykład van Burg, powstawały postacie jednosłowne; na przykład Vanburg.
W tym miejscu dodam, iż cząstka „van” w nazwiskach Belgijskich zawsze pisana jest z dużej litery, to jest „Van”.
Jest:
• holenderskie nazwisko Van der Burg, które posiada liczne warianty, to jest: Van de Burg, Van den Brug, Van den Burgh and Van der Burgh. Miano to przynależy do toponimicznych nazw osobowych i oznacza „z twierdzy, twierdza”;
• szwajcarskie, austriackie nazwisko von Burg, które ma też wersje oboczne, to jest: Burg, von Burg, von der Burg. Przedmiotowa nazwa osobowa odnosi się do zamku lub małego miasteczka albo oznacza „z zamku, z miasteczka”.
To tylko moje rozważania na temat genezy nazwiska Famburg oraz Fomburg, raczej robocza hipoteza jak mogły powstać wspomniane nazwy osobowe.
Wnioski pozostawiam Tobie.
Pozdrawiam – Roman.
, ale na"gil" - bo tak obecnie brzmi nazwisko, bez tej oboczności "giel"... Akurat z mojej rodziny tylko trzy osoby zostały "zaplątane" w tę oboczność (na skanie dokumentu wyraźnie widać formę "Gileta") i dlatego dopiero teraz się tego dopatrzyłam - zawsze traktowałam "Gieleta" jako osobne nazwisko...