Plotki i legendy.
Genealogię Dunikowskich dość szczegółowo wykłada Boniecki. Wybrane, dostępne metrykalia wydają się potwierdzać to opracowanie. Przodkowie Ksawerego są chyba znani. Inne drzewo Dunikowskich, pokłosie rodzinnych badań ród Dunikowskich publikuje np. tu:
http://62.121.141.207/targets/index_DrzewaRodowe.html
Co do miejsca przyjścia na świat Ksawerego jest pewien bałagan informacyjny i wynikające z niego liczne błędne wiadomości.
Kluczowe wydają się tu być Dalewice (par. Niegardów) a konkretnie tamtejszy dwór. Majątek ten bodaj w roku 1875 kupił Wincenty Dunikowski sporo starszy (o ca 24 lata) kuzyn (3 st. kan.) Mieczysława tj ojca Ksawerego.
W archiwum domowym mam zapiski dotyczące Dalewic (maj. ten był w rękach rodziny w latach 1887-1945):
" W XIXw Dalewice często zmieniały właścicieli. Jakiś czas mieli je Chomentowscy, a w końcu XIXw Dunikowscy, krewni rzeźbiarza Ksawerego. Wprawdzie Encyklopedia jako miejsce urodzenia Ksawerego podaje Kraków, ale tradycja ustna przekazuje, że urodził się on w Dalewicach, w pokoju sklepionym. Wiadomo, że Dunikowski przyjeżdżał do Dalewic z Julianem Fałatem, który na jego życzenie malował dwór.".
Inne opracowania wspominają, że Ksawery w dworze dalewickim spędził dzieciństwo.
Prawdopodobnie rodzice Ksawerego mieszkali w 1875 w Krakowie gdzie w kościele Mariackim rok wcześniej wzięli ślub. Istnieje więc duże prawdopodobieństwo, że bywali u starszego i dobrze prosperującego kuzynostwa w nieodległych Dalewicach. Może faktycznie Ksawery przyszedł tam na świat albo w trakcie odwiedzin lub świąt (jeśli urodził się 24 grudnia) albo jego matka z premedytacją, na poród, wyjechała z Krakowa do dalewickiego dworu.
Z tego co mi wiadomo to były próby poszukiwania metryki jego chrztu w księgach kościoła niegardowskiego ale okazały się bezskuteczne. Ksawery mógł więc zostać ochrzczony w Krakowie. W której parafii trudno zgadnąć, może w Mariackiej gdzie jego rodzice brali ślub. Niestety z roku 1875 i 6 księgi te nie są jeszcze upublicznione online w otwartym dostępie.
Dalewice w rękach Dunikowskich były do roku 1887. Ksawery mógł więc tam bywać do swoich ca 12 urodzin.
Odwiedziny Dalewic z Fałatem jeśli faktycznie miały miejsce to prawdopodobnie na przełomie XIX i XX wieku gdy Ksawery studiował w Krakowie na uczelni której chyba w tym czasie rektorem był Fałat. W tych latach dalewickie dobra były już jednak w rękach rodziny Korulskich. Te wizyty nie miały więc już charakteru rodzinnego.
Pozdrawiam
Hubert