Drodzy Przyjaciele.
Ja bym to nazwał "Genealogiczny Cud nad Wisłą", nie minęło kilka dni, naprawdę kilka dni!, nie miesiące, czy lata, a wspólnym wysiłkiem forum PTG udało się odnaleźć podstawowe metryki i miejsca pochodzenia rodziny pisarza Marka Nowakowskiego. Niesłychane miejsce to forum PTG, niezwykła Wasza pomoc. Aż prosi się o przeprowadzenie takich kwerend dla innych WPPK (tak lubiane są teraz skróty) Wielkich Postaci Polskiej Kultury (tak, wiem, były podobne badania czy na forum PTG, czy innych towarzystw genealogicznych). Bez tego, wiele ich rodzinnych pamięci uleci w niebyt, a takie badanie będzie uszanowaniem pamięci o nich i o ich, tak często zapomnianych, przodkach.
Tak więc na dziś mamy zebrane następujące informacje, z nadzieją, że można będzie dotrzeć do głębszych metryk i opisów. Oto ten tekst: ja bardzo przepraszam za jego wielkość, ale może coś podlegnie Waszej korekcie, bo doskonały to ja nie jestem. I przepraszam też za ten wtręt na końcu o możliwych powiązaniach z Dawidowem w okręgu lwowskim, tak, to jest już ten "genealogiczny chaos", o którym powiedział Wiesław, no cóż, nie wytrzymałem!
--
ROBOCZA WERSJA NASZEJ PRACY
v. Sobota, 17.12.2022
Prośba o sprawdzanie prawidłowości wpisów, dodawanie nowych punktów, oraz ocena czy ten tekst mógłby być wprowadzony na stronę galerii GA.PA, czy gdziekolwiek indziej (ale musimy poczekać na zgodę rodziny Marka Nowakowskiego? - nie mamy z nią kontaktu). I uprzedzam pytanie - to wszystko tu zebrane, jest na podstawie danych dostępnych w internecie jako "open source" - podobnie jak w galerii GA.PA - świata ludzi wolnych i niezależnych, jak i też cała twórczość przyjaciela Marka Nowakowskiego.
----------------------------------------------------------------------------
(Tytuł}
MAREK NOWAKOWSKI (Marek Krzysztof Nowakowski), "Pisarz Jak Ptak Wolny - HISTORIA RODZINY, PRÓBA OPISANIA"
praca zbiorowa sympatyków i członków PTG - Polskiego Towarzystwa Genealogicznego
Marek Nowakowski - Wikipedia:
https://pl.wikipedia.org/wiki/Marek_Nowakowski
Marek Nowakowski "Errata do Biografii" - film na YouTube, wzruszający firm o Przyjacielu i w pierwszych kadrach z dotykiem naszej wspólnej ulicy i wspólnym domem w Warszawie - Włochach:
https://www.youtube.com/watch?v=YpZQWhEdKdY
I. POCHODZENIE I ZNACZENIE NAZWISKA -
Według najwybitniejszych polskich etymologów, KAŻDE polskie nazwisko niesie wartość kulturową i dziedzictwo etniczne:
Źródło 1. "Nazwiska Polaków Słownik Historyczno-Etymologiczny", zespół Prof. K. Rymuta, DWN Kraków 2001, tom II L-Ż, str. 164:
Nazwisko Nowakowski, notowane w Polsce od 1642 roku, w gałęzi nazwisk pochodzi od nazwiska/nazwania Nowak, notowane od 1335 roku, te pochodzi od staropolskiego języka i słowa "nowak" - człowiek nowy, przybysz".
Źródło głębsze 2. "Słownik Najstarszych Nazwisk Polskich Pochodzenie Językowe (XII - XV wiek)", Zofia Kowalik-Kaleta, Leonarda Dacewicz, Beata Raszewska-Żurek, Instytut Slawistyki PAN, Warszawa 2007, tom I, strona 106: Nowak, "nowak, nowy człowiek w danym środowisku" Sstp - od 1335 roku, odap. strona 135, 137 "Historia Nazwisk Polskich na Tle Społecznym i Obyczajowym (XII-XV wiek), Zofia Kowalik-Kaleta, Instytut Slawistyki PAN, Warszawa 2007.
2. HISTORIA RODZINY - tylko po najprostszej linii miecza, i wszystkich danych nie jesteśmy pewni, ze względu na duże braki w zasobach metrykalnych wymienionych parafii dostępnych w internecie:
I. MAREK NOWAKOWSKI - Twórca, Pisarz, Scenarzysta, Aktor, Poeta, urodzony w Warszawie dnia 2 kwietnia 1935 roku - zmarły dnia 16.05.2014 roku, pochowany - Cmentarz Wojskowy w Warszawie.
II. Rodzicami byli:
ANTONI NOWAKOWSKI, urodzony dnia 11.06.1896 roku w parafii Brzozów, zmarły dnia 29.07.1981 roku w Warszawie, pochowany - warszawski Cmentarz Stare Powązki,
oraz
STANISŁAWA NOWAKOWSKA z domu JABŁOŃSKA, urodzona dnia 17.05.1902 roku w Mieniu par. Cegłów, ojciec Franciszek Jabłoński z tegoż Mienia, zmarła dnia 7.02.1991 roku, pochowana w Warszawie przy mężu.
Pierwsze informacje na temat rodziny mamy Stanisławy Jabłońskiej przesłane przez uczestnika forum PTG Polskiego Towarzystwa Genealogicznego "Marek70" z Warszawy:
II.
2. Franciszek Jabłoński (ur. 1862 Mienia par. Cegłów; oo z Rozalią Świątkowską 1897 par. Latowicz)
3. Rozalia Świątkowska (ur. 30.09.1874 Starchomin par. Latowicz)
III.
4. Szczepan Jabłoński (ur. 1826 23/12/1826 Dębowce par. Jeruzal; oo z Marianną Zychowicz 14/11/1847 Cegłów; zm. 25/01/1867 Szpital Mienia par. Cegłów)
5. Marianna Żuchowicz/Zychowicz (ur. 30/11/1829 Mienia par. Cegłów; 1v Jabłońska; 2v Podobas)
6. Stanisław Świątek/Świętek vel Świątkowski ( oo
7. Marianna Ożarek
Ciąg dalszy w opracowaniu innego koordynatora badań tym razem rodziny Stanisławy Jabłońskiej - link do wyników będzie podany tu: ..........................
...
Przesłane linki www do dokumentów z otwartych baz internetowych:
Metryka aktu urodzenia Antoniego Nowakowskiego przesłana przez uczestnika forum PTG Polskiego Towarzystwa Genealogicznego "Wiesław_F" (ale brak tłumaczenia na j. polski):
https://metryki.genealodzy.pl/index.php ... 372&zoom=1
Metryka urodzenia Stanisławy Nowakowskiej z domu Jabłońskiej przesłana przez uczestnika forum PTG Polskiego Towarzystwa Genealogicznego "Sroczyński_Włodzimierz" (ale brak tłumaczenia na j. polski):
https://poczekalnia.genealodzy.pl/pliki ... 0-0045.jpg
Dane z bazy pochowanych Antoniego i Stanisławy cmentarza w Warszawie przesłane przez uczestnika forum PTG Polskiego Towarzystwa Genealogicznego "Wiesław_F":
https://cmentarze.um.warszawa.pl/pomnik ... m_id=31463
Metryka ślubu Antoniego Nowakowskiego ze Stanisławą Jabłońską, rok 1927, parafia Sochaczew, akt nr 38, przesłana przez uczestnika forum PTG Polskiego Towarzystwa Genealogicznego "Wiesław_F":
https://metryki.genbaza.pl/genbaza,detail,376585,20
A więc ślub wzięli w parafii Sochaczew, dnia 14.07.1927 roku "o godzinie dziesiątej z rana".
Według metryki ślubu Antoni Nowakowski "zamieszkały nauczycielem w Sochaczewie", lat 31 (czyli urodzony w roku 1896), syn Ignacego Nowakowskiego i Małgorzaty Nowakowskiej z domu Kalinowskiej : Stanisława Jabłońska "zamieszkała nauczycielka w Sochaczewie", lat 25 (czyli urodzona w roku 1902), córka Franciszka Jabłońskiego i Rozalii Jabłońskiej z domu Świątkowskich.
Stąd wspomnienie i ogromny szacunek dla rodziców Ignacego i Małgorzaty za ich wysiłek i zapewnienie odpowiedniego wychowania i wykształcenia dzieciom Antoniemu i Stanisławie, pozwalające im na uzyskanie tak cennego społecznego statusu i profesji nauczycieli w Sochaczewie. Zakładamy, że to są osoby, które następnie przeniosły się do Włoch pod Warszawą, gdzie Antoni Nowakowski od roku 1930 został poproszony o stworzenie od podstaw miejscowej szkoły (organizował społeczną zbiórkę funduszy i nadzorował budowę tej szkoły). Został jej wieloletnim kierownikiem, uczył tam matematyki i fizyki, żona Stanisława uczyła języka polskiego i nauk przyrodniczych. Mieszkali w parterze domu prawie naprzeciwko kościoła we Włochach, z wtedy adresem ulica Zachodnia 2. Przyjaźnili się z właścicielką domu Eugenią Maternicką - młody Marek Nowakowski był jej ulubionym "Krzysiem".
(dokumenty domu - fotografie i książki/opowiadania Marka Nowakowskiego)
III. Dziadkami po linii miecza byli:
IGNACY NOWAKOWSKI, ur. ok. roku 1863 oraz
MAŁGORZATA NOWAKOWSKA z domu KALINOWSKA.
Ślub wzięli w parafii Brzozów, dnia 24.10.1886 roku, Ignacy Nowakowski podany był w parafialnej księdze ślubów jako "gospodarz z Dawidowa".
Metryka ślubu przesłana przez uczestnika forum PTG Polskiego Towarzystwa Genealogicznego "Wiesław_F":
https://metryki.genbaza.pl/genbaza,detail,376585,20
Kolejny post od uczestnika forum PTG Polskiego Towarzystwa Genealogicznego "Robert_Kostecki":
Idąc za wskazaniem Wiesława, to:
I. Ignacy Nowakowski, dziadek, rolnik we wsi Dawidów (parafia Brzozów), w dniu 24.10.1886 r. w parafii Brzozów (gmina Iłów) poślubił Małgorzatę Kalinowską. Ich dziećmi byli:
1. Jan (ur. 20.01.1888 r. Dawidów).
2. Józef (ur. 27.05.1890 r. Dawidów).
3. Marianna (ur. 25.03.1892 r. Dawidów).
4. Julianna (ur. 15.01.1894 r. Dawidów).
5. Antoni (ur. 11.06.1896 Dawidów - zm. 29.07.1981 Warszawa), ojciec Marka Nowakowskiego, mąż Stanisławy Jabłońskiej, która poślubił w dniu 14.07.1927 r. w Sochaczewie.
6. Stefania (ur. 09.03.1900 r. Dawidów).
7. Edward (ur. 21.04.1902 r. Dawidów).
8. Bronisława (ur. 17.04.1904 r. Dawidów).
9. Stanisław (ur. 03.05.1906 Dawidów).
IV. Pradziadek po linii miecza to
JAN CHRZCICIEL NOWAKOWSKI był żonaty dwukrotnie: 1 v. Marianna Filipczak; 2 v. Teofila Filanowska, poślubiona w dniu 29.01.1853 r. w parafii Brzozów. Jego dziećmi z drugiego małżeństwa były:
1. Józef Walenty (ur. 09.02.1868 r. Dawidów), w dniu 11.11.1891 r. w parafii Iłów poślubił Mariannę Rogowską.
2. Antoni Franciszek (ur. 21.01.1870 Dawidów), w dniu 22.11.1896 r. w parafii Młodzieszyn j poślubił Józefę Imińską.
3. Eleonora (ur. 23.01.1872 Dawidów), w dniu 19.01.1890 r. w parafii Brzozów poślubiła Adama Paradowskiego.
4. Aniela (ur. 28.06.1874 Dawidów), w dniu 20.02.1895 r. w parafii Brzozów poślubiła Michała Pachniewskiego.
https://metryki.genealodzy.pl/index.php ... 1&zoom=1.5
Pradziadek Jan Chrzciciel Nowakowski miał z pierwszego małżeństwa z Marianną Filipczak (pochodzącej z miejscowości Zdżarów) syna, to ROCH NOWAKOWSKI (AD Łowicz, księga chrztów 1840 rok, akt nr 120) - do potwierdzenia trzeba dojść do tej metryki chrztu z AD Łowicz).
--
V. Prapradziadek po linii miecza to
KRZYSZTOF NOWAKOWSKI, urodzony ok. 1778 roku + Praprababka po linii miecza to
TEOFILA FILANOWSKA, urodzona ok. roku 1786
- dane z metryki urodzenia syna Jana Chrzciciela Nowakowskiego, parafia Brzozów (gm. Iłów), księgi urodzeń, numer wpisu 19, dziecko zgłoszone przez ojca Jana Chrzciciela Nowakowskiego dnia 15.06.1820 roku, dziecko Krzysztof urodzone dnia 14.06.1820 roku "o godzinie drugiej z południa".
(metryka urodzenia odnaleziona osobiście w księgach urodzeń parafii Brzozów w AD Łowicz i przesłana przez uczestnika forum PTG Polskiego Towarzystwa Genealogicznego Mariusza Dąbrowskiego z Ozorkowa).
--
BADANIA GENEALOGICZNE RODZINY PISARZA MARKA NOWAKOWSKIEGO W PROSTEJ LINII PO MIECZU JESTEŚMY ZMUSZENI ZATRZYMAĆ NA JEGO PRAPRADZIADKU KRZYSZTOFIE NOWAKOWSKIM, urodzonym ok. roku 1778, ponieważ nie mamy dostępu do wcześniejszych ksiąg metrykalnych rodzinnej parafii Brzozów (gm. Iłów), Mazowieckie (lub innych na dziś nieznanych parafii) gdzie można by było uzyskać jego metryki chrztu / urodzenia z podaniem imienia i miejsca zamieszkania jego ojca.
Za jakąkolwiek pomoc w tym temacie bylibyśmy ogromnie wdzięczni.
--
Badania dalszych przodków trwają, będą, po odnalezieniach przez przyjaciół genealogów, sukcesywnie dodawane w tym miejscu:
----------------------------------------------------------------------------
Konkludując, co do statusu społecznego rodziny w wieku XIX (zabór pruski, od 1807 Księstwo Warszawskie, od 1815 Królestwo Polskie - zabór rosyjski), na podstawie dotychczas odkrytych metryk kościelnych / wpisach możemy stwierdzić, że byli to, w kolejnych pokoleniach XIX wieku, zacni włościanie - gospodarze, czyli chłopi od dziada pradziada żyjący i gospodarujący na tej samej roli. Wobec braku dostępu, z rodzinnych parafii, do metrykaliów z XVIII wieku i wcześniej, genealogicznym wyzwaniem byłoby dotarcie do metryk, czy innych dokumentów (grodzkie, sądowe, inne) z dawniejszych wieków, mówiące o życiu i o statusie ich przodków.
--
3. HISTORYCZNE OPISY GNIAZD RODZINNYCH:
Dom Rodzinny, Mała Ojczyzna, świat Dziadków, Pradziadów z XIX wieku to:
"Dawidów" w parafii Brzozów i obszarze lokalnego miasta Sochaczew, Mazowsze, w dawnej Ziemi Iłowskiej, w Województwie Rawskim.
Dom Rodzinny DAWIDÓW, historycznie notowany przez:
1. "Nazwy Miejscowe Polski Historia Pochodzenie Zmiany", PAN Instytut Języka Polskiego Kraków, 1997, tom II C-D, strona 270:
Dawidów, cz. Nowego Brzozowa, dawniej wś, płoc., gm. Iłów: Dawidów 1880 SG I 915; Dawidów 1921 SK I 179; Dawidów, wś 1967 SM 199, Dawidów, -dowa 1980 WUN I 298. - Od im. Dawid, z suf. -ów.
2. "Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego..." Kraków gen. 1880-1902.
O gnieździe rodzinnym DAWIDÓW - Tom I, strona 915:
1.) wieś, pow. sochaczewski, gm. Iłów, par. (parafia) Brzozów.
http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_I/915
2.) O rodzinnej miejscowości, parafii i kościele w BRZOZOWIE - Tom I, strona 424:
BRZOZÓW NOWY, wś. powiat sochaczewski, gmina Iłów, parafia BRZOZÓW. Posiada kościół parafialny, drewniany, erekcyi niewiadomej, w 1827 roku liczył 35 domów i 320 mieszkańców. Parafia BRZOZÓW dekanatu sochaczewskiego, dawniej gąbińskiego, 1802 dusz liczy.
http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_I/424
3.) Mapka z roku 1925, gdzie oznaczono ten DAWIDÓW w parafii Brzozów, na wschód od kościoła Stary Brzozów, na zachód Nowy Brzozów:
https://www.fotosik.pl/zdjecie/267dbba4bbfca8da
Opracował uczestnik forum PTG Polskiego Towarzystwa Genealogicznego "Wiesław_F":
4.) O rodzinnym kościele św. Andrzeja Apostoła i parafii w Brzozowie, krótki rys historyczny: Parafia powstała prawdopodobnie w 1387 r. z części parafii Iłów. Nie wiadomo kto był fundatorem pierwszego, drewnianego kościoła, można tylko przypuszczać, że chodzi o miejscową rodzinę szlachecką Brzozowskich herbu Belina. W 1603 r. wizytujący parafię biskup poznański Wawrzyniec Goślicki zastał kościół wyposażony w trzy ołtarze ale spustoszony, walący się, z przeciekającym dachem. Niestety, nie było przy nim plebana. Od 1866 r. parafia należała do dekanatu sochaczewskiego.
Obecny kościół wybudował w latach 1852-1857 hrabia Józef Kalasanty Ciechomski. Świątynia została wzniesiona na planie wpisanego w prostokąt krzyża, z wieżą wybudowaną od strony zachodniej. Głównym budulcem były cegły i polne kamienie, z których wykonano potężne przypory, podtrzymujące konstrukcję budynku. Kościół posiada cechy neoromańskie i neogotyckie. Jego fronton zdobią rzeźby z piaskowca, przedstawiające sylwetki: św. Zofii, św. Wiktorii, św. Rocha i św. Andrzeja. Jest to świątynia jednonawowa z wydzielonymi: kruchtą, prezbiterium, zakrystią i chórem. ołtarz główny pochodzi z 1882 r. W polu głównym znajduje się obraz „opłakiwanie Chrystusa pod krzyżem” autorstwa Jana Strzałeckiego. Towarzyszą mu rzeź by Matki Bożej Bolesnej i św. Jana Ewangelisty. W lewym ołtarzu bocznym umieszczono obraz z XVIII w., przed stawiający św. Annę nauczającą Maryję, ukazaną jako dziewczynkę w różowej sukni, zaś w prawym – obraz św. Rocha oraz niewielki obraz św. Rozalii w zwieńczeniu. Na południowej ścianie świątyni znajduje się obraz św. Andrzeja z pierwszej połowy XVIII w. Uwagę zwracają: ambona i chrzcielnica, pochodzące z pierwszej połowy XIX w., granitowa kropielnica oraz ława kolatorska z datą 1856 i herbem rodziny fundatora. W czworobocznej, murowanej dzwonnicy, wybudowanej w tym samym czasie co kościół, znajdują się dwudziestowieczne dzwony: „Andrzej” i „Roch”.
Opracował: ks. kan. dr Paweł Staniszewski
źródło:
https://diecezja.lowicz.pl/parafia/sw-a ... brzozowie/
++
Opisanie lokalnej Historii, miejsc, społecznych obyczajów, historycznych zdarzeń, itp.
Do analizy proponowane pierwsze 10 pozycji (zupełnie przypadkowe, wielka prośba o uzupełnienie tej listy o źródła według Was najcenniejsze):
1. Zygmunt Gloger i jego "Geografia historyczna ziem dawnej Polski, Kraków 1903" o przodkach Marka Nowakowskiego ojczystej ziemi i dawnego WOJEWÓDZTWA RAWSKIEGO (lata 1462 - 1793):
=
2. "Atlas historyczny Polski. Mazowsze w drugiej połowie XVI wieku. Część II Komentarz i indeksy pod redakcją Władysława Pałuckiego, Warszawa, 1973, PAN
# Brzozów Stary, gąb., brzozów, F 3:
=
3. "Akta Komisji Skarbowej, taryfy podymnego z lat 1789 i 1790 dla całego Mazowsza" AGAD Warszawa:
=
4. "Taryfy podymnego z 1789-1791 r. i spisy ludności z 1787-1791 r." AGAD Warszawa:
=
5. "Kalendarium wydarzeń hist. na Ziemi Sochaczewskiej Dzieje ziemi sochaczewskiej w pigułce, począwszy od czasów najdawniejszych.":
=
6. "Dzieje Sochaczewa i Ziemi Sochaczewskiej. pod red. Stanisława Russockiego" Warszawa: Książka i Wiedza, 1970.:
=
7. "Z Ziemi Sochaczewskiej" Aleksander Turczyk, Sochaczew: 2002.:
=
8. Lokalne Księgi Grodzkie:
=
9. Lokalne Księgi Sądowe=
=
10. Inne źródła:
=
--------------------------------------------------
--------------------------------------------------
Materiały opracowywane przez sympatyków i członków PTG - Polskiego Towarzystwa Genealogicznego www.genealodzy.pl
(wymieniani w w/w opracowaniu przy każdej ich pomocy)
Koordynator opracowania Tadeusz "Max" Wysocki, Warszawa - członek PTG i jego "open source" wirtualna galeria zbiorowej pamięci i wyobraźni Narodowa GA.PA
www.narodowa.pl
stan badań na dzień 17.12.2022 r.
---------------------------------------------------
+ Nazwijmy to "przypuszczenia genealogiczne":
I. Próby określenia dalszych przodków. Do wszystkich serdeczna prośba o przesyłanie swoich wersji!
--------------------------------------------------------------------
1. Nazwa rodzinnego siedliska DAWIDÓW (oprac. TMW) - genealogiczne wyzwanie i odpowiedź na pytanie dlaczego przodkowie z wieku XIX nazwali swoje siedlisko "Dawidów"? - od imienia świętego Dawida? (ale to kult z innych kultur). A może od imienia/nazwania Dawid notowanego w Polsce od XIII wieku? Oznaczało ono "dowódcę, opiekuna, ukochanego, człowieka godnego zaufania" - przynależało osobie sprawującej najwyższe społeczne funkcje.
A może to po prostu znaczy, że jeszcze dawniejszy przodek rodziny o nazwisku Nowakowski pochodził z... Dawidowa ("o 13 kil. na półn.wsch. od Lwowa, przy gościńcu i kolei Lwów-Czerniowiec...").
Według bazy PTG Geneteki w parafii DAWIDÓW okręg Lwowa występują tamże rodziny o nazwisku Nowakowski / Nowak z XIX i XVIII wieku. Brak jest na dziś wskazania więzów rodzinnych z podaną rodziną na Mazowszu, do chwili odnalezienia w bazach genealogicznych i innych z Mazowsza stosownych metryk / danych cywilnych - prace badawcze, mam ogromną nadzieję, trwają.
2.
==
P.S. Poza genealogią: open baza - stare książki telefoniczne 2000 r. - do określenia, czy czasem rodzina Nowakowskich, po wiekach, nie gospodarzy na tych samych rodzinnych polach i miejscach, i (nie ku zdumieniu, ponieważ polskie rodziny były i są ogromnie mocno przywiązane do ziemi rodziców, dziadków...) podaje, że dokładnie w tej miejscowości NOWE BRZEZINY (nie DAWIDÓW, który zmienił się w XX w te NOWE BRZEZINY), spośród 37 rodzin w latach przed 2000 i w roku tej bazy występowali:
1. Dariusz Nowakowski, Nowe Brzeziny, Polska
2. Marek Nowakowski, Nowe Brzeziny, Polska
Rodzina może próbować skontaktować się z nimi w celu sprawdzenia pamięci rodzinnych (jeśli tego kontaktu nie utrzymuje, tego nie wiemy).
___________
Tadeusz
