Pochodzenie nazwiska cz.9

[Ewa_Szczodruch]

Witam

Wg prof. Rymuta:

Cieśla 1416 - od cieśla.

Jurzec 1446 - od imienia Jerzy. Greckie imię Georgios, to od georgós ‘rolnik’, przejmowane było przez języki słowiańskie w kilku postaciach. W staropolszczyźnie znane były formy Jerzy, Jura Jurg (za pośrednictwem języka niemieckiego), na Kresach Wschodnich Juryj.

[Paulus]

Bardzo dzękuje Ewo za super odpowiedź
Korzystając z okazji mogę prosić jeszcze o wyjaśnienie 2 nazwisk ?

Niziołek oraz Bachula

Pozdrawiam Paweł

[zbigniewwatorski]

[Ewa_Szczodruch]

Witam

Wątorski - od wątor ‘wgłębienie w klepkach beczki, do którego wchodzi brzeg dna’.

Źródło: Kazimierz Rymut, 'Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny, Wydawnictwo Naukowe DWN, Kraków 2001

[Kaszczuk_Stanislaw]

Witam nie szukam co tyle znaczenia a pochodzenia nazwiska Kaszczuk . Bardzo mnie interesuje skąd pochodzi te nazwisko bo w Polsce występuje tylko w okolicach Chełma od 1850. Pozdrawiam

[sirdaniel]

Cześć, końcówka -uk wskazuje na ukraińskie pochodzenie, co by właściwie odpowiadało rozłozeniu geograficzemu.

Pomimo wszystko, na twoim miejscu poszukał bym jak wygląda wersja w cyrylicy i jakie jest znaczenie podstawy słowa.

Np cyrylizator robi nam кашчук, z tym ,że czesto tu te literki sa w rosyjskim, a w ukraińskim mogą wystepować inne.

Na tej mapie pokazuje nam 4 nazwiska na dalekim wschodzie Ukrainy https://ridni.org/karta/%D0%BA%D0%B0%D1 ... 1%83%D0%BA
wiec nie jestem pewien czy to właściwa dla ukraińskiego notacja.

Spróbuj z innymi wersjami nazwiska dla lepszych efektów.

EDIT:
Tak, idąc tropem odwrotnym, czyli jaka będzie ukraińska notacja dla nazwiska Kashchuk, okazuje się że jest nazwisko Кащук

Tu rozłożenie tej wersji nazwiska i już lepiej bo zachodnia Ukraina https://ridni.org/karta/%D0%9A%D0%B0%D1%89%D1%83%D0%BA

[janusz59]

Ukraińska strona w Wikipedii podaje dużo nazwisk pochodzących od imienia Kasjan (imię pochodzenia łacińskiego). Są to takie m. in. nazwiska Kasjaniuk, Kasjanczuk,Kasijanenko, Kasijanczyk. Jest też nazwisko Kaszczuk. Na tamtych terenach również Polacy -katolicy z dziada pradziada mieli ukraińskie nazwiska.
Najstarszy akt z Kaszczukiem znalazłem z 1817 roku (par. kat. Chełm 30/1817) Szczepan Kaszczuk z Ochoży.

Pozdrawiam
Janusz

[ROMAN_B]

Stanisławie, dobry wieczór.

Rozważania o pochodzeniu nazwiska Kaszczuk.

Pytasz o pochodzenie nazwiska Kaszczuk.

Według profesor Aliny Naruszewicz-Duchlińskiej nazwa osobowa Kaszczuk może mieć kilka podstaw od których mogło powstać. Profesor tak o tym pisała:
„Kaszczuk. Nazwisko pochodzi od podstawy Każ/Kasz, to z kolei: I. równe imieniu skróconemu Kasch(e) < Kasemir (Kazimierz); II. równe niemieckiemu przezwisku Kasch, to od przymiotnika kass, kasch ’ruchliwy, żwawy, żywy‘, też ’postawny, przystojny‘ (zob. E. Breza, Nazwiska Pomorzan, t. I s. 193). Nazwisko można wywodzić także od kasza, czyli: 1. krupy ze zboża, 2. potrawa z krup, 3. kartofle tłuczone, 4. gęsto rozgotowane jadło, 5. gorąca kasza = człowiek popędliwy, 6. kłopot, ambaras, zob. tzw. Słownik warszawski, t. II, s. 290. Potencjalną podstawą etymologiczną jest także nazwa miejscowa Kaszcz, odnotowana na terenie byłego powiatu cieszanowskiego, zob. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. III, s. 898.”.

Według mnie z dość dużym prawdopodobieństwem nazwisko Kaszczuk składa się z rdzenia Kasz i przyrostka -czuk [ Kasz + czuk = Kaszczuk ]. W antroponimii polskiej [ dział zajmujący się badaniem nazw osobowych – imion, przezwisk, nazwisk itd. ] przyrostek -uk i -czuk powszechnie uważany jest za morfen wschodniosłowiański [ język białoruski, język ukraiński ]. Niemniej jednak jego pochodzenie wiązane jest też z językowymi cząstkami pochodzenia turecko – tatarskiego albo z bałtosłowiańskiego. Na Podlasiu sufiks ten służył do tworzenia zdrobniałych, pieszczotliwych imion, przydomków, patronimików [ nazwisko, nazwa albo przydomek syna utworzone od imienia, nazwiska lub urzędu ojca ]. Ponadto posługiwano nim się do tworzenia gwarowych form odojcowskich. Przyrostek -uk i –czuk w funkcji strukturalnej służył też tworzenia albo „polepszania” nazwisk chłopów. Nazwiska na -uk oraz -czuk występowały najczęściej na pograniczu polsko – białorusko – ukraińskich [ Kresy ].

Nazwa osobowa Kaszczuk w Polsce, w jej obecnych granicach, jest dość rzadkim nazwiskiem. W roku 2002 [ zobacz: Kazimierz Rymut, Słownik nazwisk używanych w Polsce na początku XXI wieku opartej na bazie PESEL z roku 2002 ] osób o rym mianie zamieszkiwało 323, w tym kobiet 171 i mężczyzn 152. Nie jest prawdą, że osoby o nazwisku Kaszczuk zamieszkują tylko w okolicach Chełma. W roku 2002 osoby o nazwisku Kaszczuk zamieszkiwały w ponad 30 różnych miejscowościach i powiatach na obszarze całej Polski.
Szczegółowy rozkład występowania miana Kaszczuk możesz zobaczyć na mapie zamieszczonej po linkiem:
http://nlp.actaforte.pl:8080/Nomina/Ndi ... o=Kaszczuk

Na stronie gov.pl Serwis Rzeczypospolitej Polskiej Otwarte Dane na dzień 19 stycznia 2024 roku osób o nazwisku Kaszczuk było [ wg pola nazwisko aktualne ] występujących w rejestrze PESEL z uwzględnieniem nazwisk osób zmarłych było:
• mężczyzn 200,
• kobiet 217.
Zatem, w sumie na dzień 19.01.2024 roku wszystkich osób o nazwisku Kaszczuk w bazie PESEL było 417.

Pozdrawiam – Roman.

[ciszu]

Witam
Uprzejmie proszę o rozwinięcie nazwiska Lagin.

[Ewa_Szczodruch]

Witam

Lagin - od laga ‘gruba laska’, dawniej też naczynie na płyny.

Żródło: Kazimierz Rymut, 'Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny, Wydawnictwo Naukowe DWN, Kraków 2001

[Paulus]

Korzystając z okazji mogę prosić jeszcze o wyjaśnienie 2 nazwisk ?

Niziołek oraz Bachula

Pozdrawiam Paweł

[Kaszczuk_Stanislaw]

Dziękuję wszystkim za pomoc . Jednak chce szukać dalej . Pozdrawiam

[Ewa_Szczodruch]

Witam

Bachula 1774 - w grupie nazwisk pochodzących od prasłowiańskiego bachati ‘paplać, gadać; chełpić się’ lub od bach ‘bachur, bęben’ lub od imion na Ba , typu Bartłomiej, Baltazar, lub od niemieckiej nazwy osobowej Bach.

Kaszczuk - od imion typu Kanimir, Katarzyna, Kazimierz, a także od kasza.

Kazimierz Rymut, "Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny", Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1999

Niziołek 1397 - od staropolskiego nizioł, niziołek ‘karzełek, krasnoludek’.

Źeódło:Żródło: Kazimierz Rymut, 'Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny, Wydawnictwo Naukowe DWN, Kraków 2001

[Wladyslaw_Moskal]

Dziękuję wszystkim za pomoc . Jednak chce szukać dalej . Pozdrawiam

Stanislawie, może moja hipoteza pochodzenia i powstania nazwiska Kaszczuk oraz wielu pochodnych nazwisk pomoże w Twoich poszukiwaniach.

Mamy w Polsce i nie tylko w Polsce niezbyt liczne nazwania/nazwiska pochodzące od słowa "kask"; Kask, Kask-a, Kask-i, Kask-iewicz, Kask-o ,
Kask-osz.
W zachodniej Europie, można znaleźć nazwiska z rdzeniem "casc", np.
hiszpańskie nazwiska Casco [w 2014 r. nosiło je 1729 osób] lub Cascon
[1388 osob].
Hiszpanie uważają, ze powstały one od słowa "casc" = po polsku "hełm".

W Polsce mamy bardzo stara mazowiecka wioskę o nazwie Kaski leżącą
w pobliżu starożytnego Mazowieckiego Centrum Metalurgicznego z muzeum
w Pruszkowie. Pierwsze zapisy o wiosce Kaski wg Internetu są starsze od
roku 1400. W rejonie Warszawy występują także nazwiska Kask, Kaski, Kaskiewicz,Kasko i być może przodkowie właścicieli tych nazwisk byli powiązani z produkcja kaskow=hełmów w tym Centrum na przełomie nowej i starej ery.

Nazwisko Kask najlczniej w Europie występuje w Estonii [3205 osób], Szwecji
261, Rosji [195], Polsce [113], Finlandii [95], Ukrainie [22], przy czym
w j. estońskim znaczy "brzoza".
Nazwisko Kaski najliczniej występuje w Finlandii [975], Polsce [586], Indiach
[78], Turcja [44], Szwecja[44], przy czym w Finlandii słowo "kask" znaczy
kask, a na Ukrainie słowo "kaski" znaczy "ciężkie kapelusze".
Byc moze kiedys , zanim odkryto znaczenie żelaza, stosowano kapelusze z brzozowej kory , aby woda i śnieg nie wpływały za kołnierz odzienia.

Po bitwie pod Grunwaldem, w Polsce nastąpił rozwój języka polskiego w myśl
slynnego "Polacy nie gęsi", także w Niemczech, gdzie Luter pierwszy przetłumaczył Biblie. Po powstaniu Unii Polsko - Litewskiej mogły powstać
nazwiska pochodne od Kask, takie jak Kaszczak, Kaszczewski, Kaszczuk, Kaszczyc, występujące także na Mazowszu.
Wg mnie nazwisko o zapisie Kaszczuk jest nazwiskiem polskim, bo obecnie nie występuje na Ukrainie.
Nie wiem dlaczego Ukraińcy używają zapisu łacińskiego na podobne nazwiska -
Kashchuk [2884] i Khaschchuk [248] , chociaż maja nazwisko Kaskun [102 osób]. Być może są jakieś różnice w obecnej wymowie nazwisk.

Serdecznie pozdrawiam - Władysław

[Sroczyński_Włodzimierz]

"także w Niemczech, gdzie Luter pierwszy przetłumaczył Biblie."
to mit, przykładowa, niejedyna niemiecka edycja AD 1483 (Średniowiecze)
https://www.digitalcommonwealth.org/sea ... :bc386m89p
a z tych co weszły prawie do popkultury - Durer ilustrował niemieckojęzyczne:)