Pochodzenie nazwisk (cz.5)

izunia381 · Post autor: **izunia381** » pn 27 gru 2010, 03:30

Glejt - od gleit, glejt, glid, glind, glit, glet ‘szereg, rząd; ordynek’.

Ewa_Szczodruch · Post autor: **Ewa_Szczodruch** » wt 28 gru 2010, 06:14

Witam

Glejt - od gleit, glejt, glid, glind, glit, glet ‘szereg, rząd; ordynek’.

Źródło: Kazimierz Rymut, "Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny", Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1999

105mak · Post autor: **105mak** » wt 28 gru 2010, 16:53

Proszę o pochodzenie naz.i z jakich regionów tj.KAZUBSKI ,CZAPLARSKI, WUDARCZYK, MARKUCIŃSKI, KUZA. OLIWIA Zgóry dziękuje.

drabikowski39 · Post autor: **drabikowski39** » wt 28 gru 2010, 22:37

Pochodzenie nazwiska SZULIST

Dzien dobry!

Interesuje mnie nazwisko SZULIST (SHULIST LUB SCHULIST) z okolic Koscierzyny. Wedlug jednej z czlonkin Pomorskiego Towarzystwa Genealogicznego, pra-zrodlem moze byc "de Sulisch".
Kto co wie na ten temat.
Jeszcze jedno pytanie, czy nazwisko HETMANSKI jest pochodzenia goralskiego??
Z gory dziekuje za jakakolawiek informacje.

Szczesliwego Nowego Roku
Jan Drabikowski

Wladyslaw_Moskal · Post autor: **Wladyslaw_Moskal** » śr 29 gru 2010, 04:37

drabikowski39 pisze:Pochodzenie nazwiska SZULIST

Dzien dobry!

Interesuje mnie nazwisko SZULIST (SHULIST LUB SCHULIST) z okolic Koscierzyny. Wedlug jednej z czlonkin Pomorskiego Towarzystwa Genealogicznego, pra-zrodlem moze byc "de Sulisch".
Kto co wie na ten temat.
Jeszcze jedno pytanie, czy nazwisko HETMANSKI jest pochodzenia goralskiego??
Z gory dziekuje za jakakolawiek informacje.

Szczesliwego Nowego Roku
Jan Drabikowski

Wg Prof. K. Rymuta w 1439 odnotowano nazwisko Szułtysiak, jako pochodne od dawnego "szołtys" = zwierzchnik administracji wiejskiej.
W grupie nazwisk od "sołtysa", Profesor wymienia takze nazwiska Szoltis i Szultis.
Szulist i wersje przez Ciebie podane, nie wystepuja na terenie Niemiec, wiec mozna przyjac, ze nazwisko Szulist, to kaszubska wersja "sołtysa" - porownaj Szultis i Szulist, latwiej sie wymawia Szulist.

Zobacz tutaj informacje o nazwisku Szulist;
http://www.geneaservice.nl/navigator/

Ocen sam, czy nazwisko Hetmanski moze byc "goralskie", czy kaszubskie;
http://www.moikrewni.pl/mapa/kompletny/ ... 84ski.html

Pomyslnego Nowego Roku,
Wladyslaw

Ewa_Szczodruch · Post autor: **Ewa_Szczodruch** » śr 29 gru 2010, 07:18

Witam

Czaplarski - w grupie nazwisk pochodzących od czapla.

Kazubski - od nazwy miejscowej Kozuby (płockie, gmina Łęczyca).

Kuza 1672 - w grupie nazwisk pochodzących od podstawy kuz-, por. gwarowe kuza ‘stara krowa’, gwarowe kuzia ‘przekleństwo’, może też od koza.

Źródło: Kazimierz Rymut, "Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny", Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1999

Markuciński - w grupie nazwisk pochodzących od imienia Marek. Imię pochodzenia łacińskiego, od Marcus, genetycznie związane z bogiem Marsem. W Polsce notowane od XIII wieku.

Wudarczyk (z fonetyką ukraińską) od podstawy włod-, por. staropolskie włodać, imiona złożone typu Wlodzisław, Wlodzimir. Pod wpływem czeskim nastąpiła zmiana ło- w ła-, stąd dziś władać ‘sprawować władzę; być właścicielem czegoś’, władza ‘prawo rządzenia; zdolność panowania nad ciałem; moc, siła’; Władysław.

Źródło: Kazimierz Rymut, "Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny", Wydawnictwo Naukowe DWN, Kraków 2001

Ewa_Szczodruch · Post autor: **Ewa_Szczodruch** » śr 29 gru 2010, 07:21

Witam

Szulist - w grupie nazwisk pochodzących od imion złożonych typu Sulisław, Sulimir.

Źródło: Kazimierz Rymut, "Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny", Wydawnictwo Naukowe DWN, Kraków 2001

Aftanas_Jerzy · Post autor: **Aftanas_Jerzy** » śr 29 gru 2010, 10:10

drabikowski39 pisze:Pochodzenie nazwiska SZULIST

Dzien dobry!

Interesuje mnie nazwisko SZULIST (SHULIST LUB SCHULIST) z okolic Koscierzyny. Wedlug jednej z czlonkin Pomorskiego Towarzystwa Genealogicznego, pra-zrodlem moze byc "de Sulisch".
Kto co wie na ten temat.
Jeszcze jedno pytanie, czy nazwisko HETMANSKI jest pochodzenia goralskiego??
Z gory dziekuje za jakakolawiek informacje.

Szczesliwego Nowego Roku
Jan Drabikowski

Witam!
1) Pochodzenie nazwiska Szulist, z niemiecką pisownią Schulist, oraz Sulisz (niem.pisownia Sulisch) już wyjaśniła Ewa Szczodruch. Wszystkie te wersje są nazwiskami pochodnymi od imion "niechrzescijańskich" Sulisław, Sulimir i występują głównie na Kaszubach i Kociewiu, chociaż Sulisz i Sulisch występował w XVII wieku na pograniczu śląsko-czeskim (przykład:"DWA POSELSTWA DO POLSKI PRZEZ SZLĄZAKÓW ODPRAWIONE W LATACH 1611 I 1620 - MOSBACH AUGUST"
http://www.dbmusic.pl/1,dwa-poselstwa-d ... ow,42.html

2) Nazwisko Hetmański występuje głównie na terenach Kaszyb i nie jest pochodzenia góralskiego lecz czeskiego z rodowodem niemieckim (chyba ktoś zażartował, powtarzając anegdotę, że Kaszubi to Górale, którzy spóźnili się na statek odpływający do Ameryki z emigrantami). Do Polski nazwa hetman przywędrowała wraz z zaciężnymi czeskimi oddziałami taborytów, których pierwszym dowódcą hejtmanem został w 1420 roku Jan Žižka (dowodził też oddziałem czeskim w bitwie pod Grunwaldem).W czasie wojny polsko-krzyżacka w latach 1431-1435 Polska zawarła w Pabianicach sojusz z czeskimi husytami, którzy wspólnie z polskimi wojskami i oddziałam księcia słupskiego Bogusława IX dokonali najazdu na ziemie zakonu. .
W czerwcu 1433 roku husyci, których hejtmanem był Jan Čapek z Sán, wtargnęli do krzyżackiej Nowej Marchii, zajmując bez oporu większość miast. Pod Gorzowem połączyli się z oddziałami Sędziwoja z Ostroroga, wojewody poznańskiego, a także księcia słupskiego Bogusława IX.
Wyprawa polsko-czesko-pomorska przeszła na Pomorze Gdańskie, gdzie przez sześć tygodni bezskutecznie oblegała Chojnice. Tam połączyły się z nią główne siły polskie kasztelana krakowskiego Mikołaja z Michałowa. Polacy i Czesi posuwali się dalej na północ przez Świecie nad Wisłą, Tczew do Gdańska, a następnie koło Oliwy na początku września dotarli do Morza Bałtyckiego. Wracając na południe przez Starogard, wyprawa zajęła nadgraniczny zamek w Jasińcu. Sukces militarny tej wyprawy doprowadził do zawarcia pokoju i wycofania się Krzyżaków z Litwy.
Sława wojskowa ludzi hetmańskich na Pomorzu, musiała w tym okresie być duża, dlatego przydomek "Hetmański" był wyróżnieniem, a następnie nazwiskiem.
Słowo hetman (etman) przeszło do polskiej terminologii wojskowej właśnie od Czechów i oznaczało początkowo tylko kapitana lub rotmistrza ustanowionego przez króla. Król mianował również hetmana generalnego i nadwornego, mógł ich też w każdej chwili dymisjonować. Od końca XVI wieku funkcja stawała się dożywotnią.
Równocześnie obyczaj mianowania hetmanów rozpowszechnił się na Kozaków zaporoskich i dońskich (ukr. гетьман, атаман)i Wołochów (rum.-mołd. hatman).
Współcześnie termin hejtman utrzymał się w Czechach i odpowiada naszemu wojewodzie - krajský hejtman.[/b

Ewa_Szczodruch · Post autor: **Ewa_Szczodruch** » śr 29 gru 2010, 10:50

Witam

Hetmański - od hetman, ze staropolskiego etman, hetman, hertman ‘wódz, dowódca’, też od niemieckich nazw osobowych Hertmann, Erdmann.

Źródło: Kazimierz Rymut, "Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny", Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1999

Aftanas_Jerzy · Post autor: **Aftanas_Jerzy** » śr 29 gru 2010, 12:39

Witaj Ewuniu!
Nie wiedziałem czy ustosunkujesz się do nazwiska Hetmański, ale że jestem na wpół Kaszubem, a to nazwisko prawie wyłącznie występuje na tych terenach, napisałem swoją wersję etymologii która, jak sądzę, nie kłóci się z Twoim wpisem, a może trochę ubarwia. Na ogół nie wtrącam się w cudze tematy, ale trochę mnie zdopingowała ta wersja o góralskim pochodzeniu (chociaż jest też usprawiedliwienie, bo hetmanami nazywano przywódców zbójników karpackich) .

Ewa_Szczodruch · Post autor: **Ewa_Szczodruch** » śr 29 gru 2010, 14:38

Witaj Jurku

Twoje wpisy bardzo ubarwiają wątek i etymologia staje się przez to nie tak bardzo jednoznaczna, jak tego chcieliby zapewne niektórzy

Czytam z ciekawością Twoje wpisy i bardzo Ci za nie dziękuję

Przerabiam właśnie Brezę, "Nazwiska Pomorzan", zapoznaję się z gwarą kaszubską, brnę przez etymologię niemiecką. A marzy mi się taki 'podręcznik' etymologii nazwisk wschodnich

Byłby najbliższy memu sercu

I wcale się nie dziwię, że na Kaszubach i w języku kaszubskim szukasz podstaw nazwisk

Piotr_Juszczyk · Post autor: **Piotr_Juszczyk** » czw 30 gru 2010, 11:50

Witam.
Czy mógłbym prosić o odrobinę informacji o nazwisku Juszczyk. Najstarszą wzmiankę znalazłem z ok. 1664 r. z Łagiszy. Jeśli ktoś zna wcześniejsze wzmianki to byłbym wdzięczny za odpowiedź.

Ewa_Szczodruch · Post autor: **Ewa_Szczodruch** » czw 30 gru 2010, 14:15

Witam

Juszczyk - od imienia Just, to od łacińskiego Justus, pochodzącego od iustus ‘sprawiedliwy, prawy’. W średniowieczu też od Jodocus, Judocus pochodzenia celtyckiego.

Źródło: Kazimierz Rymut, "Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny", Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1999

Piotr_Juszczyk · Post autor: **Piotr_Juszczyk** » czw 30 gru 2010, 16:49

Dziękuję bardzo za odpowiedź.
Drążąc dalej zawsze zastanawiała mnie ta końcówka -yk, charakterystyczna dla ukraińskiego. Dodatkowo są jeszcze nazwiska Jaszczak, Juszczak, Jaszczyk i zastanawiam się jak to interpretować. Właśnie jednak szukając teraz dalej znalazłem coś takiego:
http://biblioteka.wejherowo.pl/dlibra/d ... ds=1&tab=1
i chociaż tam jest Just to jest opisane dość dokładnie. Co jednak nie wyjaśnia mi tej końcówki -yk.
Pozdrawiam

jadwigap · Post autor: **jadwigap** » czw 30 gru 2010, 18:39

Witam

Prosze o zrodla pochodzenia nazwiska Dziewulski, Soczko, Maciora, Prawdzik

Pozdrawiam