Re: Pochodzenie nazwiska Hajmowicz.
: śr 15 lis 2017, 17:35
Witaj.
Hipoteza o geneza nazwiska Hajmowicz.
Pojawiły się już trzy ewentualne etymologie nazwiska Hajmowicz. Ze swojej strony dołożę jeszcze moje rozważania na jego temat, które moim zdaniem mogą coś mieć wspólnego z pochodzeniem tego nazwiska.
Nazwa osobowa Hajmowicz zapewne jest derywatem to znaczy, że jest mianem sufiksalnym, pochodzącym od podstawowego tematu, którym jest rdzeń Hajm-, do którego dołączono słowotwórczy sufiks -owicz [ hajm + owicz = hajmowicz; hajm-owicz ]. Rdzeń jaki i przyrostek z osobna niesie ze sobą zbiór jakiś informacji. Łącząc oba człony ze sobą tworzymy nowy wyraz, wyraz o nowym znaczeniu. Temat nazwiska jak i format może pochodzić z jednego języka albo z różnych języków, w tym przypadku są to hybrydy językowe.
Na Ruskie [ Rusińskie ] pochodzenie miana Hajmowicz może wskazuje sufiks –wicz [ -iewicz, -ewicz, -owicz ] ale nie jest to jedyna możliwość. W okresie staropolskim przyrostki -ewicz, -owicz, -iewicz występowały w czysto polskiej formie -ewic, -owic, -iewic. Pod wpływem ruskim, kresowym [ języka ukraińskiego, języka białoruskiego i pogranicza ) przyrostki te przyjęły formę -owicz, -ewicz, iewicz czyli końcowe -cz funkcjonuje już od wieku XV.
W literaturze nazwiska zakończone cząstką -owicz, -ewicz uważane są za nazwiska mieszczańskie. Niemniej jednak nie jest to pogląd dominujący. Początkowo nazwiska zakończone przyrostkiem -icz, -wicz, -owicz, -ewicz nosiła szlachta ruska [ bojarzy ] potem na skutek unii Korony Polskiej z Wielkim Księstwem Litewskim bojarzy zaczęli zmieniać swoje nazwiska na typowe polskie szlacheckie nazwiska zakończone sufiksem -ski. Z biegiem czasu nazwiska zakończone tymi sufiksami przyjmowali chłopi i mieszczanie. Z czasem sufiks -(ow)ic(z) / -(ew)ic(z) stał się strukturalnym przyrostkiem [ nie miał już znaczenia patronimicznego ] i był produktywnym sufiksem za pomocą, którego tworzono nazwiska od podstaw apelatywnych, rzadziej odimiennych, ale także od nazw etnicznych i nazw zawodu, nazw łacińskich oraz służył do polonizacji nazwisk obcych [ obce przyrostki zastępowano sufiksem -owicz; np. Heyderman – Heydrowicz ].
W XVII–XVIII wieku mamy do czynienia ze zmianą funkcji sufiksu -(ow)ic(z)/-(ew)ic(z) na znacznym obszarze Polski z pierwotnie patronimicznej, wskazującej na relacje syn – ojciec, na strukturalną, polegającą przede wszystkim na dziedziczeniu bez zmiany nazwiska z tym formantem, ale też na tworzeniu nazwiska uznawanego za lepsze, odbiegające od często apelatywnej podstawy - zgodnie ze stereotypem nazwiska miejskiego”. Nazwiska takie tworzone były głównie od podstaw odapelatywnych i współwystępują z nazwiskami tworzonymi przez dodanie wtórnych formantów z elementem -k- [ -kowicz, -kiewicz ] co być może wskazywałoby na procesy nobilitacyjne, jakie dokonywały się wówczas również w wielu innych regionach Polski.
Pierwotnie, typowo polskimi sufiksami w nazwiskach są końcówki: „-owic” i „-ewic”. Natomiast, nazwiska zakończone sufiksami „-owycz” i „-ewycz” jednoznacznie wskazują na ich ukraińskie pochodzenie. Na przestrzeni czasu i pod wpływem różnych czynników nazwiska polskie i białorusko – ukraińskie zakończone sufiksem „-owic”, ‘-(i)ewic”, „-owycz” i „-(i)ewycz” zaczęły mieć takie same końcówki, to jest „-owicz”, i „-(i)ewicz”. To spowodowało, że obecnie trudno jest ustalić jakie mają pochodzenie.
Zatem, nazwisko Hajmowicz prawdopodobnie mogło ukształtować się na dawnych kresach Rzeczpospolitej. Przyrostek -owicz w pierwotnym znaczeniu oznacza syna lub potomka kogoś o imieniu wskazanym w rdzeniu nazwiska. Tak więc, nazwa osobowa Hajmowicz z dużą dozą prawdopodobieństwa może być patronimikiem. To oznacza, że pierwszy Hajmowicz był synem Hajma [ nazwisko / przezwisko lub/i imię Hajm ]. To jest pierwsza hipoteza.
Miano Hajmowicz może być nazwiskiem strukturalnym, powstałym od nazwy osobowej Hajm. Dodanie sufiksu -owicz do miana Hajm mogło mieć na celu przydanie pierwotnemu nazwisku godności, lepszości w stosunku do innych nazwisk. Z drugiej strony nazwa osobowa Hajmowicz może być spolonizowanym nazwiskiem przy pomocy przyrostka -owicz. W tym przypadku będzie to hybryda językowa. To jest druga i trzecia hiporeza.
Pozostaje ustalić co może znaczyć i z jakiego języka pochodzić temat „hajm-„ w nazwie osobowej Hajmowicz. Tak więc:
1.
Wielce prawdopodobnym jest to, iż słowo „hajm” jest zdeformowanym, przekształconym zapisem graficznym niemieckiego apelatywu „heim”, który mógł być pierwszym członem jakiegoś innego nazwiska, albo być samoistnym mianem. Niemieckie słowo „heim” ma kilka znaczeń, to jest dom, domowy, mieszkanie, ognisko domowe, przytułek. Niemniej jednak posiada też inne znaczenia. Niemiecki wyraz „heim” pochodzi od germańskiego słowa haima, haimi ‘ojczyzna, miejsce zamieszkania, miejsce osiedlenia’; od średnio – wysoko – niemieckiego heim, hein ‘dom, ojczyzna’; od średnio – dolno – niemieckiego hëme ‘dom, ojczyzna’. Takim nazwiskiem może być, na przykład miano Heimman.
2.
Może od imienia Henryk Henryk. Henryk to imię pochodzenia germańskiego, pochodzi od dwóch słów: heim ‘dom’ oraz richi ‘bogaty’ i oznacza człowieka, który panuje w bogatym domu albo pan swojego rodu – hein występuje w znaczeniu ród.
3.
Może od imienia Haimo. Jest to imię pochodzenia germańskiego, genetycznie spieszczenie [ poprzez skrócenie ] imion dwuczłonowych z pierwszym elementem Heim- 'ojcowizna', np. Heimhard, Heimerad, Heimeran [ Emmeram ], Heimerich, Heimold, Heimhold itp. W źródłach pojawia się w postaciach Haymo, Aimo, Heymo, Hemmo. W Polsce jako imię było nie używane, ale występuje jako nazwisko Haymo, Haimo; Heymo, Haimo itp. Niemiecki odpowiednik tego imienia to: Haimo, Haymo, Heimo, Hemmo. W języku łacińskim występowało pod postacią: Haimo, Aimo, Haymo.
4.
Może od żydowskiego imienia męskiego Haim. Imię Haim jest pochodzenia hebrajskiego [ hebrajski: חַיִּים Ḥayyim; klasyczny hebrajski: (ħajjiːm) ] pochodzi od słowa oznaczającego "życie".
Pozdrawiam – Roman.
Hipoteza o geneza nazwiska Hajmowicz.
Pojawiły się już trzy ewentualne etymologie nazwiska Hajmowicz. Ze swojej strony dołożę jeszcze moje rozważania na jego temat, które moim zdaniem mogą coś mieć wspólnego z pochodzeniem tego nazwiska.
Nazwa osobowa Hajmowicz zapewne jest derywatem to znaczy, że jest mianem sufiksalnym, pochodzącym od podstawowego tematu, którym jest rdzeń Hajm-, do którego dołączono słowotwórczy sufiks -owicz [ hajm + owicz = hajmowicz; hajm-owicz ]. Rdzeń jaki i przyrostek z osobna niesie ze sobą zbiór jakiś informacji. Łącząc oba człony ze sobą tworzymy nowy wyraz, wyraz o nowym znaczeniu. Temat nazwiska jak i format może pochodzić z jednego języka albo z różnych języków, w tym przypadku są to hybrydy językowe.
Na Ruskie [ Rusińskie ] pochodzenie miana Hajmowicz może wskazuje sufiks –wicz [ -iewicz, -ewicz, -owicz ] ale nie jest to jedyna możliwość. W okresie staropolskim przyrostki -ewicz, -owicz, -iewicz występowały w czysto polskiej formie -ewic, -owic, -iewic. Pod wpływem ruskim, kresowym [ języka ukraińskiego, języka białoruskiego i pogranicza ) przyrostki te przyjęły formę -owicz, -ewicz, iewicz czyli końcowe -cz funkcjonuje już od wieku XV.
W literaturze nazwiska zakończone cząstką -owicz, -ewicz uważane są za nazwiska mieszczańskie. Niemniej jednak nie jest to pogląd dominujący. Początkowo nazwiska zakończone przyrostkiem -icz, -wicz, -owicz, -ewicz nosiła szlachta ruska [ bojarzy ] potem na skutek unii Korony Polskiej z Wielkim Księstwem Litewskim bojarzy zaczęli zmieniać swoje nazwiska na typowe polskie szlacheckie nazwiska zakończone sufiksem -ski. Z biegiem czasu nazwiska zakończone tymi sufiksami przyjmowali chłopi i mieszczanie. Z czasem sufiks -(ow)ic(z) / -(ew)ic(z) stał się strukturalnym przyrostkiem [ nie miał już znaczenia patronimicznego ] i był produktywnym sufiksem za pomocą, którego tworzono nazwiska od podstaw apelatywnych, rzadziej odimiennych, ale także od nazw etnicznych i nazw zawodu, nazw łacińskich oraz służył do polonizacji nazwisk obcych [ obce przyrostki zastępowano sufiksem -owicz; np. Heyderman – Heydrowicz ].
W XVII–XVIII wieku mamy do czynienia ze zmianą funkcji sufiksu -(ow)ic(z)/-(ew)ic(z) na znacznym obszarze Polski z pierwotnie patronimicznej, wskazującej na relacje syn – ojciec, na strukturalną, polegającą przede wszystkim na dziedziczeniu bez zmiany nazwiska z tym formantem, ale też na tworzeniu nazwiska uznawanego za lepsze, odbiegające od często apelatywnej podstawy - zgodnie ze stereotypem nazwiska miejskiego”. Nazwiska takie tworzone były głównie od podstaw odapelatywnych i współwystępują z nazwiskami tworzonymi przez dodanie wtórnych formantów z elementem -k- [ -kowicz, -kiewicz ] co być może wskazywałoby na procesy nobilitacyjne, jakie dokonywały się wówczas również w wielu innych regionach Polski.
Pierwotnie, typowo polskimi sufiksami w nazwiskach są końcówki: „-owic” i „-ewic”. Natomiast, nazwiska zakończone sufiksami „-owycz” i „-ewycz” jednoznacznie wskazują na ich ukraińskie pochodzenie. Na przestrzeni czasu i pod wpływem różnych czynników nazwiska polskie i białorusko – ukraińskie zakończone sufiksem „-owic”, ‘-(i)ewic”, „-owycz” i „-(i)ewycz” zaczęły mieć takie same końcówki, to jest „-owicz”, i „-(i)ewicz”. To spowodowało, że obecnie trudno jest ustalić jakie mają pochodzenie.
Zatem, nazwisko Hajmowicz prawdopodobnie mogło ukształtować się na dawnych kresach Rzeczpospolitej. Przyrostek -owicz w pierwotnym znaczeniu oznacza syna lub potomka kogoś o imieniu wskazanym w rdzeniu nazwiska. Tak więc, nazwa osobowa Hajmowicz z dużą dozą prawdopodobieństwa może być patronimikiem. To oznacza, że pierwszy Hajmowicz był synem Hajma [ nazwisko / przezwisko lub/i imię Hajm ]. To jest pierwsza hipoteza.
Miano Hajmowicz może być nazwiskiem strukturalnym, powstałym od nazwy osobowej Hajm. Dodanie sufiksu -owicz do miana Hajm mogło mieć na celu przydanie pierwotnemu nazwisku godności, lepszości w stosunku do innych nazwisk. Z drugiej strony nazwa osobowa Hajmowicz może być spolonizowanym nazwiskiem przy pomocy przyrostka -owicz. W tym przypadku będzie to hybryda językowa. To jest druga i trzecia hiporeza.
Pozostaje ustalić co może znaczyć i z jakiego języka pochodzić temat „hajm-„ w nazwie osobowej Hajmowicz. Tak więc:
1.
Wielce prawdopodobnym jest to, iż słowo „hajm” jest zdeformowanym, przekształconym zapisem graficznym niemieckiego apelatywu „heim”, który mógł być pierwszym członem jakiegoś innego nazwiska, albo być samoistnym mianem. Niemieckie słowo „heim” ma kilka znaczeń, to jest dom, domowy, mieszkanie, ognisko domowe, przytułek. Niemniej jednak posiada też inne znaczenia. Niemiecki wyraz „heim” pochodzi od germańskiego słowa haima, haimi ‘ojczyzna, miejsce zamieszkania, miejsce osiedlenia’; od średnio – wysoko – niemieckiego heim, hein ‘dom, ojczyzna’; od średnio – dolno – niemieckiego hëme ‘dom, ojczyzna’. Takim nazwiskiem może być, na przykład miano Heimman.
2.
Może od imienia Henryk Henryk. Henryk to imię pochodzenia germańskiego, pochodzi od dwóch słów: heim ‘dom’ oraz richi ‘bogaty’ i oznacza człowieka, który panuje w bogatym domu albo pan swojego rodu – hein występuje w znaczeniu ród.
3.
Może od imienia Haimo. Jest to imię pochodzenia germańskiego, genetycznie spieszczenie [ poprzez skrócenie ] imion dwuczłonowych z pierwszym elementem Heim- 'ojcowizna', np. Heimhard, Heimerad, Heimeran [ Emmeram ], Heimerich, Heimold, Heimhold itp. W źródłach pojawia się w postaciach Haymo, Aimo, Heymo, Hemmo. W Polsce jako imię było nie używane, ale występuje jako nazwisko Haymo, Haimo; Heymo, Haimo itp. Niemiecki odpowiednik tego imienia to: Haimo, Haymo, Heimo, Hemmo. W języku łacińskim występowało pod postacią: Haimo, Aimo, Haymo.
4.
Może od żydowskiego imienia męskiego Haim. Imię Haim jest pochodzenia hebrajskiego [ hebrajski: חַיִּים Ḥayyim; klasyczny hebrajski: (ħajjiːm) ] pochodzi od słowa oznaczającego "życie".
Pozdrawiam – Roman.
