Luziński_Marcin pisze:w XIX wieku i potem po przerwie na I wojnę światową w latach 20.-30. obowiązywał tak zwany system waluty złotej, co oznaczało, że podaż pieniądza miała pokrycie w złocie (czyli na ileś wyemitowanego pieniądza musi przypadać dana ilość złota w banku centralnym), czyli po pierwsze cena złota była stała, a po drugie pieniądz był wymienialny na złoto w banku centralnym. W tym sensie złoty był w złocie i nie było żadnego złotego "nie w złocie". Modyfikacjami były system sztabowo-złoty i system z Bretton Woods, gdzie na złoto wymienialny był tylko dolar. Obecnie mamy system waluty fiducjarnej - tzn. wyemitowany pieniądz nie ma żadnego pokrycia w aktywach i opiera się na wierze w jego wartość (z łaciny fides to wiara).
Uzupełniając poprzednią wypowiedź o "opieraniu na złocie" w latach 20-30 garść informacji ze wspomnień emitenta złotówki - tj Prezesa Banku Polskiego Stanisława Karpińskiego z uwagami (wartości, liczby to cytaty)
rok 1924
12 marca
rezerwy 350 mln zł (w złocie 103 mln , waluty "złote" 247 mln)
pieniądz w obiegu 600 mln (500 bankowych, 100 mln skarbowych)
<58% pokrycia to są złotówki - po reformie, oparte na złocie, franku
1925
10 czerwca
rezerwy 286 mln zł (w złocie 103 mln , waluty "złote" 247 mln)
pieniądz w obiegu 842 mln (556 bankowych, 286 mln skarbowych)
<34%
19 lipca
rezerwy <220 mln (złoto 120 mln, walut <100 mln)
22 lipca zawieszenie sprzedaży walut
25 lipca "rezerwy na wyczerpaniu"
29 lipca USD 5,32 zł (oficjalny kurs 5,185)
31 lipca USD 5,40 zł (oficjalny kurs 5,185)
rezerwy 193 mln (121 mln złoto, 72 waluty)
obieg 745 mln (461 bankowy pieniądz, 284 skarbowy)
<26%
12 sierpnia USD 5,80 zł
rezerwy <50 mln walut
4 października rezerwy 70 mln, USD 6 zł
8 listopada rezerwy 147 mln (złoto 132 mln, waluty 15 mln) USD 5,98 zagrożony
1926
6 stycznia USD 8,35, na 31 XII w obiegu 815 mln ( w tym 53% skarbowe, złotówki wyemitowanej przez Bank Polski mniejszość)
17 stycznia USD 7,35
5 kwietnia USD 7,9
11 kwietnia USD 9,2/10 rezerwy...0
28 kwietnia USD 9,7
5 maja USD 9,9 (oficjalny kurs) 10,30 "czarny rynek"
9 maja USD 10,4 (oficjalny) czarnorynkowo 10,80
to powyżej jest PRZED przewrotem majowym
24 maja Federal Reserve New York nie wykonał dyspozycji / płatności Banku Polskiego
22 sierpnia USD 9 zł
1927
17 lutego USD spadł z 8,95 na 8,9 , rezerwy wzrosły o 6 mln USD
3 kwietnia rezerwy > 350 mln zł
1928 - na koniec roku rezerwy spadły o 40 mln
1931
1 sierpnia upadłości banków w rzeszy, stopa dyskontowa 10%->15%, chwiej się Dresdner, Deustche Bank
21 września upadek międzynarodowej waluty złotej - Bank Anglii zawiesza wymienialność funta na złoto, odpływa złota do Holandii, ograniczenia kupowania dewiz
20 października państwa skandynawskie zawieszają wymianę swojego pieniądza "złotego" na złoto, wcześniej zrobiły to w całości lub części Niemcy, Austriacy, Włosi, Węgrzy
1 grudnia funt/dolar z 4,86->3,4
w Polsce w obiegu 1211 mln zł, dla porównania w Czechosłowacji równowartość 1906 mln zł)
1932
grudzień przymusowa konwersja listów zastawanych ("oddłużenie") 8%-> 4,5% i 5%
1933
6 marca wymienialność dolara na złoto "wstrzymana czasowo" USD/Zł 8,9->8,6
8 lipca USD 6,20 zł
----
i parę cen, kursów z okupacji
1939
19 X metr owsa 100 zł
3 XI 100 kg kartofli 40 zł
28 XII sól 3-4 zł za kg, słonina 5 zł kg
1940
20 I 250 zł za wóz drewna opałowego, wycofywanie banknotów 100 i 500 zł
3 lutego tona węgla (w Warszawie) 300 zł
11 lutego tona węgla 420 zł, drewno 25 gr za kilogram
ceny spadły jajko ze 120 groszy za sztukę na 80 groszy, kg mąki pszennej z 6 na 4 zł, 50 kg ziemniaków 40 zł
17 kwietnia węgiel staniał do 200 zł za tonę
14 maja kg słoniny 30 zł, mąka 5 zł
19 maja kg mąki 4 zł
1941
21 kwietnia kg mąki 12 zł
25 kwietnia kg słoniny 24 zł, chleb pytlowy 8 zł
3 maja chleb pytlowy 8,5 zł /kg
29 maja 16 zł /kg
3 czerwca słonina 50 zł
2 lipca kartofle 4 zł /kg
11 lipca tona węgla 1200 zł
14 września słonina 68 zł, tona torfu 360 zł
11 X kartofle 2 zł /kg, cebula 10
18 XI miał węglowy 550 zł / tona , węgiel 1500 zł/tona
1942
29 stycznia kg chleba 7 zł. słonina 52 zł
14 lutego USD 150 zł (papier),
20 marca mąka 20 zł / kg, kartofle 3 zł/kg
9 kwietnia kartofle 3,8 zł, słonina 65 zł, olej rzepakowy 72 zł /litr
30 kwietnia 13 zł za kilogram chleba
13 sierpnia cukier 55 zł / kg, słonina 140 zł, mąka 32 zł
1943
9 lutego USD 130 zł (papier), 10dolarówka złota 4300 zł, masło 180 zł/kg, słonina 180 zł/kg, cukier 85 , nafta 40 zł za litr...50 kg cukru za złotą 10dolarówkę...
12 maja masło 250->180 zł, kartofle z 4->2,5 zł
Franciszek Biały (mąż Antoniny Krajewskiej) prawdopodobnie byli braćmi (na razie są to tylko poszlaki w postaci podobieństwa drzew na MyHeritage). Czy udało się Panu dotrzeć do jakichś źródeł dotyczących tej gałęzi drzewa? Może posiada Pan skany metryk z parafii w Jabłonce Kościelnej, którymi mógłby się Pan podzielić?