: ndz 28 mar 2021, 17:08
Proponuję więc poczytać razem... Poniżej interesujące nas ustępy z tekstu ujednoliconego ustawy z 15.01.2021, a więc zawierającego wszelkie późniejsze poprawki i uzupełnienia. Ustawa nadal pozostaje ta sama z 2014 r., nowelizacje jej miały miejsce w 2016 i 2019 r., szczególnie w 2019 r. wprowadzono zmiany w obszarze interesującym genealogów (Art. 128 ust. 1a i 1b). Tych zmian wcześniej nie widziałem, ponieważ wyszukiwarka znajduje domysłnie tekst ogłoszony ustawy (w wersji pierwotnej, z 2014 r.), a nie ujednolicony.
Oto podsumowanie, tzn. moja wstępna (nieprofesjonalna) interpretacja. Art. 128 ust. 1 omawia okresy przechowywania ksiąg w USC (100 lat dla urodzeń, 80 - dla małżeństw/zgonów). Ustala również, iż momentem granicznym do przechowywania księgi w USC jest upłynięcie w/w okresów od zamknięcia ostatniego (!) rocznika z księgi. Zrozumiałe.
Art. 129 określa terminy przekazania ksiąg przez USC do archiwów państwowych po upłynięciu okresów z art. 128.
Art. 130 ust. 4 określa zasady dostępu do aktów (czyli pojedyńczych dokumentów) i akt zbiorowych (czyli ksiąg) nadal przechowywanych w USC po upływie w/w okresów. Powinien to być dostęp na zasadach ustawy o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach z 1983 r., a więc bez ograniczeń kręgu uprawnionych do zstępnych itp.
Potencjalny problem widzę w tym, że art. 130 ust. 4 również warunkuje dostęp na zasadach ustawy z 1983 r. od art. 128 ust. 1a. W tym ostatnim ustępie (dodanym w 2019 r.) czytamy, że dla osoby (!), "dla której nie sporządzono aktu zgonu lub nie zarejestrowano informacji o zgonie", księgę urodzeń i małżeństw przechowuje się, mimo upływu w/w okresów, do czasu sporządzenia dla danej osoby aktu zgonu lub zarejestrowania informacji o zgonie tej osoby.
Ustawodawca nie precyzuje jak ani kiedy USC ma przejść od traktowania konkretnego rocznika księgi jako całości do poszczególnych aktów/osób. Być może, księgę powstałą w USC po 1946 r. stosunkowo łatwo jest poddać procesowi weryfikacji dla każdego aktu zawartego w roczniku. Dla wcześniejszych ksiąg wyznaniowych jest to niewykonalne. Jeśli stosować ten punkt co do litery, to większość ksiąg powinna by zostać w USC do momentu weryfikacji każdego (!) aktu, czy dotyczy osoby nadal żyjącej. Ale z pewnością nie zostaje.
Tę niespójność warto postarać się wykazać prawnie i rozważę, jak się tym zająć.
==========
Źródło:
http://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/downlo ... 1741Lj.pdf
Art. 128.
1. Kierownik urzędu stanu cywilnego przekazuje do właściwych archiwów państwowych księgi stanu cywilnego prowadzone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy wraz z aktami zbiorowymi rejestracji stanu cywilnego oraz skorowidzami alfabetycznymi po upływie 100 lat od zamknięcia księgi urodzeń, a po upływie 80 lat od zamknięcia księgi małżeństw i księgi zgonów. Jeżeli w księdze stanu cywilnego była prowadzona więcej niż jedna księga stanu cywilnego, termin jej przechowywania jest liczony od daty zamknięcia ostatniej księgi stanu cywilnego prowadzonej w danej księdze.
1a. Jeżeli dla osoby, dla której sporządzono akt urodzenia lub akt małżeństwa w księdze stanu cywilnego prowadzonej przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, nie sporządzono aktu zgonu lub nie zarejestrowano informacji o zgonie, księgę urodzeń i księgę małżeństw, mimo upływu okresów, o których mowa w ust. 1, przechowuje się do czasu sporządzenia dla osoby, której akt dotyczy, aktu zgonu lub zarejestrowania informacji o zgonie tej osoby.
1b. Weryfikacji sporządzenia dla osoby aktu zgonu lub zarejestrowania informacji o zgonie tej osoby dokonuje się w rejestrze stanu cywilnego lub rejestrze PESEL. W przypadku stwierdzenia, że dla osoby nie sporządzono aktu zgonu i nie zarejestrowano informacji o zgonie oraz stwierdzenia, że osoba nie ma nadanego numeru PESEL, kierownik urzędu stanu cywilnego jest uprawniony do przekazania ksiąg do właściwego archiwum państwowego, po upływie okresów, o których mowa w ust. 1.
---
Art. 129.
1. Księgi małżeństw i księgi zgonów prowadzone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, dla których z dniem jej wejścia w życie upłynie okres 80 lat przechowywania, przekazuje się do właściwego archiwum państwowego w ciągu 10 lat.
2. Księgi urodzeń prowadzone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, dla których z dniem jej wejścia w życie upłynie okres 100 lat przechowywania, przekazuje się do właściwego archiwum państwowego w ciągu 2 lat.
3. Księgi stanu cywilnego prowadzone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, dla których po dniu jej wejścia w życie upłynie okres przechowywania, przekazuje się do właściwego archiwum państwowego w ciągu 2 lat po upływie terminu ich przechowywania.
---
Art. 130.
3. Z ksiąg stanu cywilnego prowadzonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, po upływie okresów, o których mowa w art. 128 ust. 1 i 1a, odpisów nie wydaje się.
4. Akty stanu cywilnego sporządzone w księgach stanu cywilnego prowadzonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, po upływie okresów, o których mowa w art. 128 ust. 1 i 1a, nie podlegają przeniesieniu do rejestru stanu cywilnego. Udostępnianie ich oraz akt zbiorowych rejestracji stanu cywilnego lub skorowidzów alfabetycznych przez kierownika urzędu stanu cywilnego przed przekazaniem księgi stanu cywilnego do właściwego archiwum państwowego odbywa się na zasadach określonych w ustawie z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (Dz. U. z 2020 r. poz. 164).
5. Osobie uprawnionej do otrzymania odpisu można umożliwić nieodpłatnie wykonanie fotokopii aktu stanu cywilnego sporządzonego w księdze stanu cywilnego prowadzonej przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, jeżeli jej wykonanie nie zagraża trwałości księgi i zawartych w niej aktów stanu cywilnego. Fotokopia aktu stanu cywilnego nie ma mocy dokumentu urzędowego.
6. Osobie uprawnionej do otrzymania odpisu aktu zgonu można umożliwić przeglądanie skorowidzów alfabetycznych aktu zgonu.
Oto podsumowanie, tzn. moja wstępna (nieprofesjonalna) interpretacja. Art. 128 ust. 1 omawia okresy przechowywania ksiąg w USC (100 lat dla urodzeń, 80 - dla małżeństw/zgonów). Ustala również, iż momentem granicznym do przechowywania księgi w USC jest upłynięcie w/w okresów od zamknięcia ostatniego (!) rocznika z księgi. Zrozumiałe.
Art. 129 określa terminy przekazania ksiąg przez USC do archiwów państwowych po upłynięciu okresów z art. 128.
Art. 130 ust. 4 określa zasady dostępu do aktów (czyli pojedyńczych dokumentów) i akt zbiorowych (czyli ksiąg) nadal przechowywanych w USC po upływie w/w okresów. Powinien to być dostęp na zasadach ustawy o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach z 1983 r., a więc bez ograniczeń kręgu uprawnionych do zstępnych itp.
Potencjalny problem widzę w tym, że art. 130 ust. 4 również warunkuje dostęp na zasadach ustawy z 1983 r. od art. 128 ust. 1a. W tym ostatnim ustępie (dodanym w 2019 r.) czytamy, że dla osoby (!), "dla której nie sporządzono aktu zgonu lub nie zarejestrowano informacji o zgonie", księgę urodzeń i małżeństw przechowuje się, mimo upływu w/w okresów, do czasu sporządzenia dla danej osoby aktu zgonu lub zarejestrowania informacji o zgonie tej osoby.
Ustawodawca nie precyzuje jak ani kiedy USC ma przejść od traktowania konkretnego rocznika księgi jako całości do poszczególnych aktów/osób. Być może, księgę powstałą w USC po 1946 r. stosunkowo łatwo jest poddać procesowi weryfikacji dla każdego aktu zawartego w roczniku. Dla wcześniejszych ksiąg wyznaniowych jest to niewykonalne. Jeśli stosować ten punkt co do litery, to większość ksiąg powinna by zostać w USC do momentu weryfikacji każdego (!) aktu, czy dotyczy osoby nadal żyjącej. Ale z pewnością nie zostaje.
Tę niespójność warto postarać się wykazać prawnie i rozważę, jak się tym zająć.
==========
Źródło:
http://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/downlo ... 1741Lj.pdf
Art. 128.
1. Kierownik urzędu stanu cywilnego przekazuje do właściwych archiwów państwowych księgi stanu cywilnego prowadzone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy wraz z aktami zbiorowymi rejestracji stanu cywilnego oraz skorowidzami alfabetycznymi po upływie 100 lat od zamknięcia księgi urodzeń, a po upływie 80 lat od zamknięcia księgi małżeństw i księgi zgonów. Jeżeli w księdze stanu cywilnego była prowadzona więcej niż jedna księga stanu cywilnego, termin jej przechowywania jest liczony od daty zamknięcia ostatniej księgi stanu cywilnego prowadzonej w danej księdze.
1a. Jeżeli dla osoby, dla której sporządzono akt urodzenia lub akt małżeństwa w księdze stanu cywilnego prowadzonej przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, nie sporządzono aktu zgonu lub nie zarejestrowano informacji o zgonie, księgę urodzeń i księgę małżeństw, mimo upływu okresów, o których mowa w ust. 1, przechowuje się do czasu sporządzenia dla osoby, której akt dotyczy, aktu zgonu lub zarejestrowania informacji o zgonie tej osoby.
1b. Weryfikacji sporządzenia dla osoby aktu zgonu lub zarejestrowania informacji o zgonie tej osoby dokonuje się w rejestrze stanu cywilnego lub rejestrze PESEL. W przypadku stwierdzenia, że dla osoby nie sporządzono aktu zgonu i nie zarejestrowano informacji o zgonie oraz stwierdzenia, że osoba nie ma nadanego numeru PESEL, kierownik urzędu stanu cywilnego jest uprawniony do przekazania ksiąg do właściwego archiwum państwowego, po upływie okresów, o których mowa w ust. 1.
---
Art. 129.
1. Księgi małżeństw i księgi zgonów prowadzone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, dla których z dniem jej wejścia w życie upłynie okres 80 lat przechowywania, przekazuje się do właściwego archiwum państwowego w ciągu 10 lat.
2. Księgi urodzeń prowadzone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, dla których z dniem jej wejścia w życie upłynie okres 100 lat przechowywania, przekazuje się do właściwego archiwum państwowego w ciągu 2 lat.
3. Księgi stanu cywilnego prowadzone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, dla których po dniu jej wejścia w życie upłynie okres przechowywania, przekazuje się do właściwego archiwum państwowego w ciągu 2 lat po upływie terminu ich przechowywania.
---
Art. 130.
3. Z ksiąg stanu cywilnego prowadzonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, po upływie okresów, o których mowa w art. 128 ust. 1 i 1a, odpisów nie wydaje się.
4. Akty stanu cywilnego sporządzone w księgach stanu cywilnego prowadzonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, po upływie okresów, o których mowa w art. 128 ust. 1 i 1a, nie podlegają przeniesieniu do rejestru stanu cywilnego. Udostępnianie ich oraz akt zbiorowych rejestracji stanu cywilnego lub skorowidzów alfabetycznych przez kierownika urzędu stanu cywilnego przed przekazaniem księgi stanu cywilnego do właściwego archiwum państwowego odbywa się na zasadach określonych w ustawie z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (Dz. U. z 2020 r. poz. 164).
5. Osobie uprawnionej do otrzymania odpisu można umożliwić nieodpłatnie wykonanie fotokopii aktu stanu cywilnego sporządzonego w księdze stanu cywilnego prowadzonej przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, jeżeli jej wykonanie nie zagraża trwałości księgi i zawartych w niej aktów stanu cywilnego. Fotokopia aktu stanu cywilnego nie ma mocy dokumentu urzędowego.
6. Osobie uprawnionej do otrzymania odpisu aktu zgonu można umożliwić przeglądanie skorowidzów alfabetycznych aktu zgonu.