: wt 04 sie 2015, 21:02
autor: Gawroński_Zbigniew
Grada = Gierada == wiano, wyprawa ślubna panny młodej, albo osobiste rzeczy pozostałe po zmarłym = współcześnie: inwentarz!!!
Słowo pochodzi z łaciny: Gerada i dalej przez niemiecki : nhd: gerada i współczesny niemiecki Gerath* = "statki", ruchomości domowe.
Moim zdaniem to od tego powstało to prastare nazwisko. Od którego ze znaczeń? Oczywiście nie wiem. Oczywiście również inne źródłosłowy są możliwe, w tym wyżej podane.
Źródło: Wiedza własna poparta "Słownikiem warszawskim".
* "a" w wyrazie z umlautem.
: wt 04 sie 2015, 22:06
autor: Szuwar
Gierada - Gierałda - Słowniki: SStp
Formy gramatyczne:
lp
M. gierada
B.gierałdę
Etymologia:
śr. łac. gerada, z niem. Gerade
ruchomości pozostałe po matce, przypadające w spadku córkom lub innym kobietom spokrewnionym ze zmarłą; także ogólnie ruchomości pozostałe po zmarłej osobie :
Którą to gierałdę ten nieboszczyk śp. Franciszek legował na barki śp. nieboszczyka Kaźmierza
Tego sie też domagali ażeby gierada nie gineła tym dzieciom, co pozostała po matce ich, a mianowicie chusty, suknia breklestowa, lazurowa katanka podszyta.
ruchomości, które dostaje kobieta wychodząc za mąż, wyprawa
Giérádá Gierada - wyprawa, posag
Wyprawa panny idącej zamąż, nazywana z greckiego parapherna, w prawie miejskiem gerada
Zygmunt Gloger: Encyklopedia staropolska
Gerda (gierada) - Wyprawa dziewczyny wychodzącej za mąż (bielizna, pościel, ubrania, sprzęty). Pojęcie pochodzi z mitologii nordyckiej.
Gerda była piękną córką olbrzyma Gymira. Bóg Skirnir pomógł zakochanemu Frejrowi w zdobyciu ręki dziewczyny jego westchnień – Gerdy. Jednak ceną, jaką musiał zapłacić za pomoc w jej zdobyciu, był jego własny miecz. Oddając go Bogu, stał się bezbronny w dniu Ragnarok
Staropolski system prawny/Słowniczek spod dybów
Gierad/Gierat - nazwisko notowane w Polsce od XV w.Od imienia poch. germańskiego Gerwald, od gër ‘oszczep’ + walt ‘panować’.
Znaczenie/pochodzenie nazwiska: Gierada - w grupie nazwisk pochodzących od staropolskiego wyrazu gierada ‘wyprawa ślubna panny’.
A my zmagamy się z nazwiskiem Gradkiewicz
W uzupełnieniu do nazwiska Gradkiewicz
Garda (Grada) czyli garda – Dawczyni Żaru, garda – zasłona, okrywa, ogrodzenie. Także gardzina – dumna, pyszna, pogardliwa – wyniosła, harda – odważna.
Grada – to jest Sprowadzająca Grad, sypiąca gradem, uderzająca i karząca gradem
Grada znaczyło również kobietę o dużym biuście/piersiasta/
źródło - Bogowie Słowian
Takie jest moje skromne zdanie
: śr 12 sie 2015, 14:45
autor: Szuwar
Witam !!!!
Musiał 1548 - w grupie nazwisk pochodzących od podstaw mus-, musz-, por. musieć, muszka, też od niemieckich nazw osobowych Mus, Musch, te od Moyses
od śląskiej nazwy osobowej Musioł ta pochodzi od musieć, czyli: 1. być zmuszonym, koniecznością zniewolonym, 2. być zmuszonym iść, udać się, 3. mieć obowiązek, powinność, 4. należy, trzeba, 5. przypuszczalnie, podobno, prawdopodobnie (zob. tzw. Słownik warszawski, t. II
także od nazwy miejscowej Musza, odnotowaną na terenie byłego powiatu dyneburskiego (zob. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. V
Kolbusz - 1503 od kolba ze staropolskiego ‘fechtunek’, nowsze ‘naczynie laboratoryjne’, też od niemieckiej nazwy osobowej Kolbe lub od niemieckiej nazwy osobowej Kolbenbusch.
Nazwisko można wywodzić od niemieckiej nazwy osobowej Kolbe, ta zaś pochodzi ze średniowysokoniemieckiego kolbe ‘pałka
Kolbe oznaczało także ‘krótko ostrzyżone włosy’
także kolba: 1. rzecz grubo zaokrąglona, 2. przyrząd chemiczny, 3. sadzonka z nasadą, 4. narzędzie do lutowania, 5. kłucie się, fechtowanie się, turniej, zapasy, 6. korba, zob. tzw. Słownik warszawski, t. II
Biskup
Nazwisko odapelatywne od biskup, ‘dostojnik kościelny, zarządzający faktycznie albo nominalnie diecezją, ordynariusz, pasterz
Po raz pierwszy nazwisko Biskup odnotowano na terenie Polski w dokumencie z 1371 roku.
j.niem. Bischof -dawne biscof
j.grecki - nadzorca,strażnik
Woliński -
Nazwisko można wywodzić od nazwy miejscowej Wolin, wyspa na Bałtyku lub Wolina z byłego powiatu niskiego albo Wolino z byłego powiatu siebieskiego - Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. XIII
Można je także wywodzić od imion złożonych typu Wolimir albo od czasownika woleć czy rzeczownika wola. Podstawę nazwiska mogła stanowić także bardzo popularna nazwa miejscowa Wola. Nazwę osobową Woliński
Podgórski
Nazwisko pochodzące prawdopodobnie od określenia pierwotnego miejsca zamieszkania – podgórski 1. leżący u stóp gór albo w sąsiedztwie gór, pochodzący z gór, okolic gór, 2. mieszkający na podgórzu (czyli w kraju u stóp gór położonym) – zob. tzw. Słownik warszawski, t. IV,
. także od popularnej nazwy miejscowości Podgórze, odnotowaną m.in. na terenie byłych powiatów: warszawskiego, błońskiego, włocławskiego, rawskiego, łaskiego, tureckiego, radomskiego, koneckiego, iłżeńskiego - zob. „Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. VIII
Stec
Nazwisko jest formą pochodną od imienia Stefan. Samo imię Stefan wywodzi się z języka greckiego (od słowa ‘wieniec’), zostało przejęte do łaciny jako Stephanus (M. Malec, Imiona chrześcijańskie w średniowiecznej Polsce, Kraków 1994, s. 325). Por. także nazwę miejscową Stece z byłego powiatu kolbuszowskiego, zob. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. XI
Nazwę osobową Stec odnotowano na terenie Polski w 1554 roku, zob. K. Rymut, Nazwiska Polaków, t. II
Gajda - 1536 od gajda ‘dudy’, też ‘grający na dudach’, też ‘niezgrabna noga, człowiek gruby, niezgrabny’.
opracowanie etymologii nazwisk - Ewa Szczodruch
Pochodzenia ukraińskiego (zob. tzw. Słownik warszawski, t. II - hajda: 1. człowiek barczysty, wysoki a niezgrabny, chodzący wielkimi krokami, machający ręką, 2. pędzący stado bydła, wołów, 3. pastuch w górach, 4. dobrze, zgoda, 5. siłą, gwałtem, obcesowo; II. hajdać: 1. huśtać, bujać (np. na ręku), 2. jeść prędko
Majocha - od maj ‘nazwa miesiąca’ od maić
opracowanie etymologii nazwisk - Ewa Szczodruch
Nazwisko proste, od nazwy miesiąca maj (May), być może pierwotnie określenie osoby urodzonej w tym czasie. Maj to także: 1. drzewka, gałązki zielone, zieleń, 2. choinka obnoszona przez dziewczęta wiejskie w drugie święto Wielkanocy, 3. figura ludzka ze słomy obnoszona przez chłopców wiejskich podczas Zielonych Świątek (zob. tzw. Słownik warszawski, t. II
średnio-wysoko-niemieckiego meie ‘maj’, jako określenie czasu albo świąt, festynów obchodzonych w tym okresie, też hipokorystykum. od imion złożonych typu Magana, Magina > Magi > Mai czy Magwald
Madejczyk - 1666 w grupie nazwisk pochodzących od imienia Amadeusz, przejmowanego w języku polskim jako Amadaj, Amadej, Hamadej, Hamadziej (imię pochodzenia łacińskiego, od amare ‘kochać’ + deus ‘Bóg’), też od Matej.
opracowanie etymologii nazwisk - Ewa Szczodruch
A także mada: 1. szlam, muł na dnie, 2. błoto grząskie, 3. wysokie położenie miejsca; madać ‘bawić się, igrać, figlowac’ Słownik warszawski, t. II. także nazwa miejscowa Madej, odnotowaną na terenie byłego powiatu wieluńskiego i wadowickiego – zob. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. V
Boczar - od bok, też od boczyć się.
opracowanie etymologii nazwisk - Ewa Szczodruch
Nazwisko można wywodzić od bok, czyli: 1. lewa albo prawa strona człowieka albo zwierzęcia, 2. brzeg, krawędź, kraj, 3. strona, ubocze, ustronie 4. ściana szybu albo od boczyć, czyli: 1. zbaczać na bok, iść na stronę, 2. stronić, odwracać się, unikać, 3. krzywić się na kogoś, dąsać się, 4. wykrzywiać się na bok, paczyć się 5. buntować się przeciwko komuś, zob. tzw. Słownik warszawski t. I
Liszka
Nazwisko utworzono przyrostkiem - ka
d podstawy lisz-, ta od liszeć (czyli: stawać się lichym, podleć, marnieć) lub licho (1. nie do pary, liczba nieparzysta, 2. zła, niepożądana liczba, przegrana, 3. złe, nieszczęście, bieda, kaduk, diabeł, 4. przenośnie ‘istota mało warta’) bądź lichy (1. nędzny, niepozorny, marny, 2. kiepski, zły, 3. nieprawy, niesprawiedliwy, niegodziwy, 4. słaby, chory, osłabiony) albo od lisz (‘tylko’, przysłówek pochodzenia ukraińskiego) czy liszka (1. lisica, 2. śrubki do ścieśnienia formy w ramie, 3. postać owada, 4. leszczyna, 5. kobiałka), por. także liszni ‘zbyteczny, niepotrzebny’ (zob. tzw. Słownik warszawski, t. II
Potencjalną podstawę nazwiska stanowią także nazwy miejscowe: Lisze z terenu byłego powiatu lwowskiego i popularne na terenie całego kraju Lis(z)ewo Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. V
Pozdrawiam
