Egzaminy przedślubne
: śr 06 paź 2021, 07:44
Co jakiś czas na forum dostrzegam przywoływanie egzaminów przedmałżeńskich (przedślubnych) jako dokumentu, przydatnego w genealogii Trafiła się nawet opinia-(w zgodzie z obecnymi trendami - co najgorsze to kościół?) , że kandydaci byli przesłuchiwani jak w śledztwie i że był to element inwigilacji. Jak wyglądał egzamin, co było jego treścią ? Jako ilustrację przywołam instrukcje takiego egzaminu w parafii juchnowieckiej (Metropolia Mohylewska).. Tytułem skrótu pominę wersję z 1816 roku W 1834 roku Mężczyzna i Niewiasta odpowiadali na następujące pytania.
1.Imię własne, Oyca, Dziada, Nazwisko, stan, urząd, miejsce i czas urodzenia i mieszkania, Religia, Parafia, wieś.
2.Gdzie i jacy są Rodzice, krewni, opiekunowie, czy za ich wiedzą i wiadomością, z własney woli i upodobania, bez czyjej namowy, groźby i przymusu dobrowolnie wstępuiecie z sobą w związek małżeński, jak sie dawno znacie, czy iesteście w jakiś sposób krewni lub powinowaci, czy były między wami kiedy, gdzie i przy kim zaręczyny lub wzaiemne sobie małżeństwa przyrzeczenie albo może iedno z was zaręczyło się z kim innym lub krewną wam osobą.
Przypis mój Te dwa pierwsze punkty należy uznać za cenne dla genealogii. Dzięki egzaminom naprawiłem błąd z aktu ślubu w którym babkę mojego przodka Mikołaja Agate z Eljaszuków zapisano w miejsce matki Maryannyz z Zaleskich. Bez tego odkrycia kręciłbym się w domysłach)
3.Może pod ostrzeżeniem lub warunkami iakiemi mianowicie wstąpienie się z sobą w Stan Malżeństwa, czy chcecie bydź nierozłacznymi sobie małżonkami choćby iakie odkryły się wady lub nastąpiła odmiana y ubóstwo.
Standardowa oczekiwana odpowiedź brzmiała:
Polegając na wzajemnym przywiązaniu y wspólnej przyszłey pomocy, bez żadnych innych ostrzeżeń y warunków, wstępuję w Małżeństwo z .........i chcę żyć z nią do śmierci bez względu na wady, odmianę i ubóstwo.
4.Czy nie czyniło które z was ślubu czystości lub wstąpienia do zakonu albo czy nie wiecie o iakiey inney między wami do zawarcia z sobą małżeństwa przeszkodzie I czy nie trzymali iedno z was drugiego do Chrztu lub Bierzmowania
Standardowa odpowiedź brzmiała:
Ślubu czystości lub wstąpienia do Zakonu nie czyniłem, o żadney przeszkodzie nie wiem, ani ia ani narzeczona iedno drugiego do Chrztu lub Bierzmowania nie trzymali.
5.Czy znacie i umiecie początki i Artykuły Wiary to iest Przykazania Boskie 10, kościelnych 5, Sakramentów ŚŚ 7 i co każdego Chrześcijanin powinien wiedzieć i wierzyć a bez czego zbawionym bydź nie może oraz Modlitwy Oycze Nasz, Zdrowaś Marya, Wierzę w Boga y czy byliście gdzie i kiedy w przedślubnej spowiedzi u Komuni y czy Dzieci swoye tak będziecie wychowywać
Standardowa odpowiedź brzmiała:
To wszystko znam i umiem, we własnym kościele byliśmy w Przedślubney Spowiedzi i Ś Komunii, będziemy wychowywali swoich oboiey płci Dzieci w Boyaźni Bożey i Wierze Rzymsko Katolickiey.
Egzamin kończyły zapisy.
Najpierw młodzi
Powyższe nasze dobrowolne i rozmyślne zeznanie, obowiązani przy świadkach dla nie umieiętności pisania znakiem Krzyża podpisuiemy
Tu następowały z ich strony przy wpisanych nazwiskach po trzy krzyżyk
Dalej rodzice:
My rodzice rzetelność wspomnianych wyznań i nasze na takowy związki zezwolenie dla nie umieiętności pisania znakiem Krzyża stwierdzamy
Tez po trzy krzyżyki
I na końcu Ksiądz i świadkowie
Iż podług tych pytań i odpowiedzi czyniłem Examin na to się podpisię Xiadz B. Bylewski Pleban Juchnowiecki
Jako powyższe zeznania są rzetelne My obecni i maiący wolność stanu, rozmyślne życzenie nowożeńców dla nie umiejętności pisma znakiem Krzyża zaświadczamy.
Jak wyżej krzyżyki
1.Imię własne, Oyca, Dziada, Nazwisko, stan, urząd, miejsce i czas urodzenia i mieszkania, Religia, Parafia, wieś.
2.Gdzie i jacy są Rodzice, krewni, opiekunowie, czy za ich wiedzą i wiadomością, z własney woli i upodobania, bez czyjej namowy, groźby i przymusu dobrowolnie wstępuiecie z sobą w związek małżeński, jak sie dawno znacie, czy iesteście w jakiś sposób krewni lub powinowaci, czy były między wami kiedy, gdzie i przy kim zaręczyny lub wzaiemne sobie małżeństwa przyrzeczenie albo może iedno z was zaręczyło się z kim innym lub krewną wam osobą.
Przypis mój Te dwa pierwsze punkty należy uznać za cenne dla genealogii. Dzięki egzaminom naprawiłem błąd z aktu ślubu w którym babkę mojego przodka Mikołaja Agate z Eljaszuków zapisano w miejsce matki Maryannyz z Zaleskich. Bez tego odkrycia kręciłbym się w domysłach)
3.Może pod ostrzeżeniem lub warunkami iakiemi mianowicie wstąpienie się z sobą w Stan Malżeństwa, czy chcecie bydź nierozłacznymi sobie małżonkami choćby iakie odkryły się wady lub nastąpiła odmiana y ubóstwo.
Standardowa oczekiwana odpowiedź brzmiała:
Polegając na wzajemnym przywiązaniu y wspólnej przyszłey pomocy, bez żadnych innych ostrzeżeń y warunków, wstępuję w Małżeństwo z .........i chcę żyć z nią do śmierci bez względu na wady, odmianę i ubóstwo.
4.Czy nie czyniło które z was ślubu czystości lub wstąpienia do zakonu albo czy nie wiecie o iakiey inney między wami do zawarcia z sobą małżeństwa przeszkodzie I czy nie trzymali iedno z was drugiego do Chrztu lub Bierzmowania
Standardowa odpowiedź brzmiała:
Ślubu czystości lub wstąpienia do Zakonu nie czyniłem, o żadney przeszkodzie nie wiem, ani ia ani narzeczona iedno drugiego do Chrztu lub Bierzmowania nie trzymali.
5.Czy znacie i umiecie początki i Artykuły Wiary to iest Przykazania Boskie 10, kościelnych 5, Sakramentów ŚŚ 7 i co każdego Chrześcijanin powinien wiedzieć i wierzyć a bez czego zbawionym bydź nie może oraz Modlitwy Oycze Nasz, Zdrowaś Marya, Wierzę w Boga y czy byliście gdzie i kiedy w przedślubnej spowiedzi u Komuni y czy Dzieci swoye tak będziecie wychowywać
Standardowa odpowiedź brzmiała:
To wszystko znam i umiem, we własnym kościele byliśmy w Przedślubney Spowiedzi i Ś Komunii, będziemy wychowywali swoich oboiey płci Dzieci w Boyaźni Bożey i Wierze Rzymsko Katolickiey.
Egzamin kończyły zapisy.
Najpierw młodzi
Powyższe nasze dobrowolne i rozmyślne zeznanie, obowiązani przy świadkach dla nie umieiętności pisania znakiem Krzyża podpisuiemy
Tu następowały z ich strony przy wpisanych nazwiskach po trzy krzyżyk
Dalej rodzice:
My rodzice rzetelność wspomnianych wyznań i nasze na takowy związki zezwolenie dla nie umieiętności pisania znakiem Krzyża stwierdzamy
Tez po trzy krzyżyki
I na końcu Ksiądz i świadkowie
Iż podług tych pytań i odpowiedzi czyniłem Examin na to się podpisię Xiadz B. Bylewski Pleban Juchnowiecki
Jako powyższe zeznania są rzetelne My obecni i maiący wolność stanu, rozmyślne życzenie nowożeńców dla nie umiejętności pisma znakiem Krzyża zaświadczamy.
Jak wyżej krzyżyki
