Armia Carska, kto mógł zostać oficerem

[dede43]

Odczytując akt ślubu mojego dziadka Jana Cypriana z m-ca czerwca 1891 r. dowiedziałam się, ze w wieku 29 lat (ur., w 1862 r w Warszawie jako syn rządcy majątku Kobylin) był porucznikiem rezerwy 13 Biełozierskiego pułku Wojsk Imperatorsko-Rosyjskich, a na własny ślub z babcia Kamilą przyjechał z Kiszyniowa.
Mam wiec kilka pytań. Na jakiej zasadzie zostawało się porucznikiem w armii carskiej, czy wykupywało się jakieś patenty?, czy tez służyło od szeregowca i awansowało "po linii zasług", czy tez może obowiązywało szkolenie w szkole kadetów od prawie urodzenia?. Z mojej niewielkiej wiedzy wynika, ze ten 13 pułk stacjonował miedzy innymi w Łomży. Czy to w ogóle możliwe, że oficer carski, polak stacjonował w pułku na własnej ojczystej ziemi, a nie w jakimś pułku na Syberii czy właśnie w Besarabii?.

Nie wiem jakie były dalsze losy dziadka zbyt dokładnie, ale....

- jego starszy syn, a mój stryj Jan też został oficerem. Urodził sie w 1893 r. w ... Kijowie. Uczestnik I wojny światowej, w latach 1916–1917 w niewoli austriackiej. Od 1919 w formacjach polskich na Syberii. Uczestnik wojny 1920 w szeregach 1 p. uł.,dostał siê do niewoli bolszewickiej. Absolwent CSKaw. (1921). Służył w 4 psk,13 BKaw., 17 szw. KOP, pułku KOP „Sarny”, 5 szw. KOP „¯urne”, od 1932 w 3 psk jako ofic. mob.; od 1939 w Dep. Uzupełnień MSWojsk. Rtm. ze starsz. 15 VIII 1924.
Odznaczony KZ, MN, medalami 1918–1921 i 10-lecia.(dane z http://www.radaopwim.gov.pl/media/plik/ ... harkow.pdf

- jego młodszy syn, a mój ojciec urodził się w 1902 r, w ...Irkucku.

Dziadek do Polski już chyba nie wrócił, bo w rodzinnym grobie na Powązkach jest pochowana babcia ze swoimi teściami, rodzicami dziadka.

[Tomek1973]

Akta tego pułku piechoty znajdują się w Rosyjskim Państwowym Archiwum Wojenno - Historycznym.
Obejmują lata 1884 - 1917 i liczą 259 jednostek archiwalnych.

tomek

[Aftanas_Jerzy]

Witam!
Podaję adres archiwum, do którego należy zwrócić się z zapytaniem o dokumenty archiwalne dot. przebiegu służby dziadka (na piśmie i po rosyjsku). Jeśli znajdą, to podadzą co mają i kopie można uzyskać za opłatą.
Российский Государственный Военно-Исторический Архив
105005, Москва,
ул. 2-я Бауманская, 3
Тел.: (499) 261-20-70;
Факс: (499) 267-18-6

[dede43]

Dziękuję za informacje o archiwum. Ale w dalszym ciągu proszę o informacje jak zostawało się oficerem i na dalsze moje pytania w tym temacie.

[joanna23]

Danusiu ...
na tyle ile przeczytałam książek/wykazów mogę stwierdzić, iż kariera wojskowa od szeregowca do generała w niektórych przypadkach trwała zaledwie parę lat chodzi mi tu o awans wojskowy; wystarczyło parę odznaczeń, ukończenie kursu itp.;
ewentualnie ukończenie gimnazjum i uczelni ' wojennej ' co dawało od razu stopień oficerski.

[Aftanas_Jerzy]

Dziękuję za informacje o archiwum. Ale w dalszym ciągu proszę o informacje jak zostawało się oficerem i na dalsze moje pytania w tym temacie.

Witaj!
Temat mianowania i awansowania oficerów w Armii Carskiej jest obszerny i zmieniający się w czasie. Nie da się go wyczerpać w krótkich postach naszego forum. Trzeba trochę samemu poczytać (internet to wystarczające źródło informacji, szczególnie dla znającego język rosyjski, bo polskie wersje Wikipedii są bardzo okrojone).
W rosyjskiej armii oficerowie pojawili się w latach 30-tych XVII wieku i rekrutowani byli spośród najemnych dowódców - obcokrajowców. Po klęsce w bitwie pod Narwą, car Piotr I rozpoczął tworzenie narodowego korpusu oficerskiego złożonego z przedstawicieli tzw "dworianstwa", które za czasów Piotra nazywało się szlachtą.
W 1732 roku powołano Szlachecki korpus - wojenna szkoła dla "дворян (шляхта)", a w 1752 Morski szlachecki korpus- wojenna szkoła dla marynarki wojennej («Морской шляхетный кадетский корпус» na 360 kadetów).
Ponadto w 1802 r. powołano "Korpus paziów" (Пажеский корпус) - najbardziej elitarna szkoła wojenna w Rosji.
Korpus kadetów - to główna wojenna szkoła z programem średniej szkoły cywilnej, z pełnym utrzymaniem i skoszarowaniem, przygotowująca młodzież do służby wojennej i cywilnej w okresie Imperialnej Rosji. Po skończeniu pełnego kursu (7 lat), wychowankowie mogli bez egzaminów wstępować do do uczelni wojennych (Akademii), a także cywilnych szkół wyższych (uniwersytety, instytuty).
W czasie wojny, awanse były (jak i dotąd jest w armiach) uzależnione od osobistych zasług bojowych, niekoniecznie idące w parze z przygotowaniem szkoleniowym i pochodzeniem. Religia (z wyjątkiem Żydów i menonitów, którzy byli w ogóle zwolnieni z obowiązku wojennego) i przynależność narodowa (nie mylić z obywatelstwem) nie były kryteriami decydującymi o awansie. Car Mikołaj I wprowadził nie bez oporów obowiązek służby wojskowej dla Żydów i w 1827 pojawili się pierwsi żołnierze - Żydzi. Szlify oficerskie w całej Armii carskiej uzyskało jedynie dwóch Żydów: kapitan Hercel Zam (Герцл Цам) i znakomity dowódca Józef Trumpeldor (Йосефа Трумпельдор).
W 1912 roku w Rosyjskiej Armii 53,6% oficerów (w piechocie-44,3%) pochodziła ze "szlachetnie urodzonych" (дворян), 25,7% - z mieszczan i chłopów, 13,6% - z honorowych obywateli, 3,6% - z warstwy duchowieństwa, i 3,5% z kupców)
W Rosji od połowy XIX wieku awans na stopień podporucznika zapewniał automatyczne przeniesienie do stanu szlacheckiego, ale tylko prawa osobistego szlachectwo (права личного дворянства), a od stopnia pułkownika wzwyż - do stanu dziedzicznego szlachectwa. Sprawy te regulowały przepisy zainicjowane jeszcze tzw Tabela o rangach
przez Piotra I w tzw Tabeli Rang. Patrz po poniższy link (a najlepiej w wersji rosyjskojęzycznej).
Nadmieniam, że już dwa razy dyskutowaliśmy na naszym forum sprawy związane z przywilejami stanowymi w Rosji.
http://pl.wikipedia.org/wiki/Tabela_rang_Piotra_I

[dede43]

Dziękuję wszystkim, szczególnie p. Jerzemu. Rozjaśniło mi się.
A odnośnie szlachectwa - wg aktu urodzenia mojego ojca z Irkucka - moi dziadkowie pochodzili ze szlachty łomżyńskiej, więc nie przypuszczam, że dziadek otrzymał to szlachectwo dopiero służąc w pułku, choć kto tam wie. Sprawy jednak na razie nie wyjaśniałam. Brak mi wielu dokumentów małżeństw i urodzin przodków.

[Szczerbiński]

Pani Danuto!
W herbarzach spotkałem siedem ród Kwiatkowskich, z tym, że tylko jeden z nich był w Ziemi Łomżyńskiej, a dokładniej w Ziemi Ciechanowskiej. Ród ten miał herb Jastrzębiec i z niego Józef legitymował się przed Heroldią. Początki tego rodu sięgają ok. 1440 r. Natomiast wspomnianyw przez Panią (w wątku pt." Kto to był") ród Kwiatkowskich herbu Gryf (Jaxa), o którym mówi Pani rodzinna legenda, pochodzi z Ziemi Sieradzkiej i Sandomierskiej. Oczywiście, że ludzie nie siedzą w miejscu i różnie z tym mogło być, nie mniej korzeni bym raczej szukał w Kwiatkowskich z Ziemi Ciechanowskiej. Jest mało prawdopodobne, by Pani szlachectwo było zasługą porucznika Jana Cypriana Kwiatkowskiego, za służbę oficerską. Zastrzegam się jednak (z doświadczenia), że dopóki w rękach nie mamy oryginału dokumentu, poświadczającego dane historyczne zdarzenie, nie możemy ostatecznie wyrokować. Pozdrawiam serdecznie.
Jerzy A. Szczerbiński

[dede43]

Dziękuję panie Jerzy za informacje. Niestety nie wyszłam narazie poza dziadków (tu mam dokumenty typu metryki, akty ślubów i większość aktów zgonów). Pradziadkowie Kwiatkowski i Cetnerski stanowią narazie dla mnie tajemnicę - nie odnalazłam ich aktów ślubów z pannami Wrońskimi, nie znam więc imion ich rodziców i nie mogę ruszyć wstecz. Wystąpiłam do AP o akt zgonu pradziadka Kwiatkowskiego, bo jest pochowany na Powązkach i z nagrobka odczytałam datę śmierci (1884). Może ten trop coś mi da. Dziadek Kwiatkowski w 1862 r był rządca w majątku Kobylin (pow. warszawski), pradziadek Cetnerski w 1867 r. pisarzem gminnym w Wojcieszkowie (wówczas gub. siedlecka), później w Wólce Zerzeńskiej czyli w ok. Warszawy.