Pozycja społeczna w Wolnym Mieście Krakowie

[BarBar321]

Witam wszystkich,
szukam pomocy w stwierdzeniu pochodzenia jednego z moich przodków Łukasza Górskiego vel Gurskiego.

Otóż znalazłem akt w którym jest wymieniony jako "sławetny", ale jego córka razem z jej mężem który był szlachcicem są we dwójkę wymienieni jako "urodzeni".

I to rodzi się moje pytanie. Czy Córka Łukasza została wymieniona jako urodzona ze względu na ślub ze szlachcicem, czy może sławetny w tym przypadku oznacza być może zubożałego szlachcica(z tego co wiem miał on swój dom). Ciekawą rzeczą jest też, że co najmniej 3 ze 4 jego córek wyszły za szlachciców. Dokopałem się też do informacji, że jego żona była z pochodzenia szlachcianką.

Akt ten pochodzi z kościoła Wszystkich Świętych w Krakowie z dnia 19 czerwca 1812 roku.
z góry dziękuję za pomoc.

Pozdrawiam

Bartek Barański

[Tomasz_Lenczewski]

Jeżeli wyszła za mąż za szlachcica zyskała status szlachectwa. Ponieważ informacja pochodzi z okresu kiedy szlachectwo nagminnie dopisywano w aktach stanu cywilnego, zwłaszcza na terenie Krakowa to wszystkich z takim zapisem naleźy brać pod lupę i prześledzić ich genealogię. Na przełomie XVIII / XIX w. wiele rodzin zarówno chłopskich, jak i mieszczańskich zmieniało nazwiska w aktach metrykalnych na zasadach uszlachcania ich oraz wykorzystywania obecności. Nawet w pierwszym pokoleniu stawały się one w metrykalnych zapisach szlacheckie. Niektórzy zdobywszy pozycję społeczną kupowali kamienicę i ziemie oraz uchodzili przez pokolenia za szlacheckie. Po prześledzeniu akt metrykalnych wychodzą te rzeczy na jaw. Proszę zatem sięgnąć XVIII w.,aby zobaczyć czy przed 1795 ta rodzina uchodziła za szlachecką. Wiele rodzin Jednak przybyło do Krakowa nawet z Mazowsza. Na przykład Ostaszewscy, ale to akurat łatwo prześledzić. Pozdrawiam Tomasz. P.s. Warto też zwrócić uwagę czy te rodziny w ogóle legitymowały się ze szlachectwa w Galicji. Inna sprawa, źe niewiele im to dawało zwłaszcza w okresie późniejszym. Ale niektóre zabiegały o potwierdzenie staropolskiego szlachectwa nawet po 1848 kiedy praktycznie nie było żadnych znaczących przywilejów dla szlachty.

[BarBar321]

Dziękuje bardzo za pomoc!

[olerys]

Witam

W uzupełnieniu wyjaśnień kolegi dodam tylko, że określenie "sławetny" oznaczało mistrza zrzeszonego w cechu. W dużych miastach takich jak Kraków najczęściej mieli oni własne kamienice. Określenie "urodzony" przysługiwało osobom pochodzenia szlacheckiego niezależnie od ich statusu majątkowego. Często były to osoby zubożałe, pracujące jako urzędnicy miejscy lub zarządcy cudzych majątków, ekonomowie, plenipotenci i.t.p.
Na przełomie XVIII/XIX w. patrycjusze wielkich miast (rajcy, burmistrzowie) byli uważani za równych szlachcie. Często kupowali majątki ziemskie. Dla podkreślenia swej pozycji często żenili się w rodzinach szlacheckich. Na terenie Galicji patrycjusze często występowali do Cesarza o przyznanie szlachectwa i zazwyczaj otrzymywali je w I stopniu (za zasługi dla cesarstwa i dobre prowadzenie się).

[Sroczyński_Włodzimierz]

"Na przełomie XVIII/XIX w. patrycjusze wielkich miast (rajcy, burmistrzowie) byli uważani za równych szlachcie."

to może inaczej:
Zakres praw szlachty nieposesjonatów w porównaniu z obywatelami miast królewskich (nie patrycjuszy, ot przeciętniaczków:) na podstawie ustawy o miastach 1791 i potem Konstytucji..nie powiedziałbym, że większy był:)

[Tomasz_Lenczewski]

Jeśli chodzi o Galicję to lista nobilitacji jest dobrze znana i była tu wielokrotnie cytowana na podstawie wydawnictw źródłowych 1) pięciotomowe, obejmujące okres do 1806 r.: Karl Friedrich von Frank, Standeserhebungen und Gnadenakte für das Deutsche Reich und die Österreichischen Erblande ... Schloss Senftenegg lata 70. XX w.
2) spis późniejszy do 1918 r.: Peter Frank zu Döfering, Adelslexikon des Österreichischen Kaisertums 1804-1918. Verzeichnis der Gnadenakte, Standeserhebungen, Adelsanerkennungen und -bestätigungen im Österreichischen Staatsarchiv in Wien, Wien 1989; 3) Poczet szlachty galicyjskiej i bukowińskiej. Lwów 1855; 4) Sławomir Górzyński, Nobilitacje w Galicji w latach 1772–1918, Wydawnictwo DiG, 1997. To tak w skrócie. Na stronach familysearche: https://www.familysearch.org/search/cat ... %20Library - galicyjskie metryki szlacheckie

[Sroczyński_Włodzimierz]

publicystycznie, lekko i skrótowo - ale ze wsparciem autorytetu:)
https://youtu.be/ibyDL_2xFvo?t=2864