Dwa nazwiska - po ojcu i po drugim mężu matki?

[michal.klucinski]

Drodzy Forumowicze,
w moich poszukiwaniach natknąłem się na taką sprawę:

1) w akcie ślubu z Rdutowa z 1824 r. występuje taki zapis: "Franciszek Banasiak Nowacki czyli Kołodzieyczak", który jest synem Benedykta Nowackiego (matki nie podano)
https://metryki.genbaza.pl/genbaza,detail,16887,34 wpis 160
https://metryki.genbaza.pl/genbaza,detail,16887,35 c.d.

PYTANIE 1: na jakiej zasadzie Franciszek ma dwa nazwiska Banasiak Nowacki?
Zakładam, że trzeci człon Kołodzieyczak może pochodzić od zawodu. Czy możliwe, że jedno nazwisko ma po ojcu biologicznym, a drugie otrzymał po śmierci ojca, gdy jego matka powtórnie wyszła za mąż? Które jest które?
Dodam, że jego syn nazywał się Benedykt Banasiak vel Kołodzieyczak:
https://metryki.genbaza.pl/genbaza,detail,16890,16
A z kolei córka Benedykta już jest zapisana tylko jako Kołodziejska

Jako matka Franciszka występuje Anastazja Petelakówna.


2) w tym samym akcie ślubu z Rdutowa z 1824 r. panna młoda występuje jako "Anastazja Dzierzawska z d. Józwowa", wdowa po Stanisławie Dzierzawskim, córka Maryanny Józwowej (ojca nie podano).

Anastazja poślubiła pierwszego męża Stanisława Dzierzawskiego w 1821 r. w Rdutowie, a w akcie ślubu jest córką Maryanny Józwowej Petelaki
https://metryki.genbaza.pl/genbaza,detail,16899,29 wpis 140
https://metryki.genbaza.pl/genbaza,detail,16899,30 c.d.

PYTANIE 2: Czy nazwisko Petelak jest rodowym nazwiskiem Anastazji? W innych dokumentach jest wspominana jako Petelakówna. Zatem czy mogło być tak, że pierwszy mąż Maryanny nazywał się Petelak, ale zmarł i drugi mąż nazywał się Józwa (Józef?)? Czyli podobny przypadek jak w pkt. 1.

Z góry dziękuję za pomoc.

[Sroczyński_Włodzimierz]

Rdutów z okresu gminnego
https://metryki.genealodzy.pl/ar3-zs1644d
ma w AP aneksy z 1821 https://www.szukajwarchiwach.gov.pl/jed ... a/25578199
może w nich są odpisy do AM nr 140
https://metryki.genealodzy.pl/metryka.p ... 900&y=2089
widzę tez informację w parafie. genealodzy.pl o księgach w parafii
i jako ciekawostka - małżeństwa z Rdutowa z okresu 1786-1792 są w (zmikrofilmowanej i zeskanowanej) księdze z par. Chodów
Akta parafialne. Akta urodzeń, ślubów i zgonów parafii rzymskokatolickiej
Chodów - dekanat kłodawski
mkf 368895
sygn 1

urodzenia 1739-1740 i 1788-1812,
małżeństwa z parafii Rdutów 1786-1792 (od k.60),
zgonów brak

skan rolka 12

[jamiolkowski_jerzy]

Problem jest dosyć typowy a wynika stąd że wtedy nazwiska nie miały charakteru trwałego. Sam to przerobiłem tworząc drzewo mojej matki której niewątpliwie Ci sami przodkowie byli zapisywani różnie, najczęściej Andruk albo Mogilewski. Nie twierdze że w tym przypadku tez tak było. Odpowiedzi może dostarczyć tylko pełna analiza wszystkich zapisów metrykalnych, niemniej wklejam link do wątku gdzie opisywałem swoje doświadczenia. Może będzie inspiracją do takiej analizy
https://genealodzy.pl/PNphpBB2-printvie ... rt-0.phtml
Ps Kołodziejczak niewątpliwie związany jest z zawodem ale.. raczej nie bezpośredniego przodka ale echem zawodu jakiegoś odległego przodka. Byłby zatem tym co przypadku rozrodzonej szlachty zwykło nazywać się przydomkiem (dicti) służącym dla wyróżnienia przedstawicieli pewnej gałęzi (krza) . Za tym by świadczyła duża liczebność Kołodziejczaków w parafii rdutowskiej

[Sroczyński_Włodzimierz]

Typowość, tj częste występowanie wiązałbym z niewykorzystaniem prawdopodobnie istniejących źródeł.
Stawiać hipotezy można (choć nie jest to koniecznie), jeśli się je weryfikuje (a jest czym). Przybliżanie innymi przypadkami, gdy można sprawdzić jak było zapisywanie, tylko przybliżaniem winno być, nie stwierdzeniem "po co sprawdzać (choć można i należy), przecież "wszyscy wiemy"
Tu nawet chyba nie trzeba poza metrykalia podstawowe wychodzić..choć warto i ew. rodzeństwo i przyrodnie sprawdzić czy ewoluowała forma zapisu i jak.

[Andrzej75]

Ojciec Franciszka mógł być nowy w danej miejscowości, więc nazwano go Nowackim.
Franciszek był synem Benedykta (zdrobniale: Banasia), więc nazywano go Banasiakiem.
A jeśli Franciszek był kołodziejem, to od wykonywanego zawodu mógł być nazywany Kołodziejczakiem.

[michal.klucinski]

Panowie,
dziękuję serdecznie za wskazówki, wyjaśnienia i sugestie. Jestem początkujący i uważam, że to wspaniałe że bardziej doświadczone osoby bezinteresownie poświęcają swój czas na pomoc.

Panie Włodzimierzu,
czy może mi Pan jeszcze napisać jak Pan namierzył te mikrofilmy? Gdzie w przyszłości mogę szukać takich informacji?

Panie Andrzeju,
Pana teoria jest bardzo zgrabna, kompleksowa i prosta zarazem - zgodnie z brzytwą Ockhama

Pozdrawiam!

[Sroczyński_Włodzimierz]

Proponowałbym zacząć od zamówienia aneksów do małżeństwa