Seniorzy a genealogia .. Learning Tree...
: ndz 08 sty 2023, 15:49
Learning Tree.
Genealogia w przeciwdziałaniu cyfrowemu wykluczeniu seniorów. Rok wydania 2022, Wrocław.
Autorzy: Ewa Jurczyk-Romanowska, Aleksandra Aszkiełowicz, Piotr Kwiatkowski, Krystyna Dziubacka, Ewa Musiał, Grzegorz Mendyka, Kacper Manikowski, Kamila Wylęgły, Sylwia Bokuniewicz, Anna Ptak, Magdalena Jaworska, Olga Niemasz, Hasan Yüce, Anita Sarno, Mustafa Çelik.
Wydanie pierwsze. Wydawnictwo Naukowe EDUsfera.
Biblioteka Cyfrowa Uniwersytetu Wrocławskiego, wersja elektroniczna:
https://www.bibliotekacyfrowa.pl/dlibra ... 86/kontent - polska
https://www.bibliotekacyfrowa.pl/dlibra ... 48/kontent - angielska
Wstęp
„Projekt został wyłoniony w wyniku konkursu Erasmus+ KA2 Partnerstwa Strategiczne, zakwalifikowany do finansowania przez Komisję Europejską (nr projektu: 2017-1-TR01- KA204-045897) w ramach współpracy Nazili Public Education Center (Turcja), Fundacja Pro Scientia Publica (Polska), Itaka Training (Włochy), w okresie 01.09.2017–31.08.2019; kierownik naukowy projektu: dr Ewa Jurczyk-Romanowska „ s.7
„… Seniorzy a genealogia
Małgorzata Nowaczyk, Polka mieszkająca w Kanadzie, wydała w 2005 r. książkę Poszukiwanie przodków: genealogia dla każdego. W jednym z pierwszych kroków wskazała, by początkujący badacz udał się na rozmowę z najstarszymi członkami rodziny, z dziadkami i ich rodzeństwem (Nowaczyk, 2015). Wskazuje więc na seniorów, jako osoby predestynowane do posiadania najbogatszej wiedzy dotyczącej historii rodziny. Wszak to oni znali swych rodziców, dziadków, ale też byli świadkami dorastania swych dzieci i wnuków, więc spektrum ich świadomości jest najszersze. Co istotne, ci najstarsi najczęściej posiadają również najrozleglejsze kontakty z dalszymi krewnymi, może przez lata już zaniedbane, ale – o ile łatwiej jest im odnowić korespondencję, niźli nawiązać nową młodszym ... ” s.31
„… Rozdział drugi KAŻDY Z NAS MA PRZODKÓW. … Wstęp …
Genealogia jest nie tylko tworem kulturowym, wywołanym odwieczną potrzebą człowieka. Została także, jako nauka pomocnicza historii, wprzęgnięta w ramy akademickiego świata, który nadał jej odpowiednią terminologię, systematykę i metodologię postępowania. …” s.23
„ … Genealogia w Polsce
Początki genealogii polskiej możemy łączyć z herbarzami szlacheckimi, w których jednak fakty mieszały się z legendarnymi opowieściami. W XVII, XVIII w. modne były wywody znaczniejszych familii, sięgające antycznych bohaterów rzymskich, trojańskich, czy choćby Aleksandra Macedońskiego. W Polsce szlacheckiej władzę i przynależność do ówcześnie rozumianego narodu posiadało jedynie kilka procent społeczeństwa. Zatem genealogia w jej pierwszej fazie dotyczyła tylko szlachty, czego skutki widzimy niestety do dziś. Czasy te są dla większości Polaków nieuchwytne w ich poszukiwaniach ze względu na małe znaczenie niższych warstw społecznych (które stanowiły większość mieszkańców) i ich niewystępowanie w źródłach historycznych. Dopiero systematyczne wprowadzanie parafialnych ksiąg metrykalnych pod koniec XVII w., a szczególnie w wieku XVIII, pozwoliło dzisiejszym badaczom na odkrywanie tajemnic rodzinnych. …” s.24
"… Ludzie, którzy wiele stracili przez zawirowania historii, swe drzewa genealogiczne musieli nadal chować w zaciszu domowym.
Dopiero przełom lat 80. i 90. XX w. i mająca wtedy miejsce w Polsce transformacja systemowa pozwoliły na powstanie pierwszych organizacji społecznych o charakterze genealogicznym. W 1987 r. Rafał Prinke założył w Poznaniu Towarzystwo Genealogiczno-Heraldyczne, dając początek tego typu stowarzyszeniom. W 1992 roku, jako drugie, powstało Śląskie Towarzystwo Genealogiczne ŚTG, ale było pierwszym w Polsce, którego członkowie zajmują się genealogią rodów mieszczańskich, włościańskich, chłopskich, robotniczych; co nie oznacza, że nie mają wśród przodków przedstawicieli dawnych wyższych stanów. Obecnie w każdym regionie działa jedno z 22 stowarzyszeń grupujących genealogów, w tym działające ogólnokrajowo Polskie Towarzystwo Genealogiczne (PTG). Każda grupa działa niezależnie od siebie, bez powiązań hierarchicznych, nie oznacza to jednak braku współpracy pomiędzy nimi.
Istotnym krokiem milowym dla kontaktów między zainteresowanymi był rozwój technologii komputerowej i Internetu. Zaczęły powstawać pierwsze grupy dyskusyjne, strony rodzinne i fora genealogiczne. Dziś najważniejszą z nich jest www.genealodzy.pl. Ten serwis PTG skupia w sobie forum, bazy danych w prowadzonych projektach, jest też bogatą tablicą ogłoszeń o organizowanych wydarzeniach tematycznych w całym kraju. Warto w tym miejscu wymienić choćby przykładowe zakładki wspominanego serwisu. Katalog linków stron www, ... ma przejrzysty układ i podział na kategorie odsyłaczy. Obecnie (2019.07.26) zawiera 2170 odsyłaczy w 117 kategoriach. Można w nim odnaleźć informacje na temat: archiwów polskich i zagranicznych, spraw wojskowości państw zaborczych, cmentarzy, emigracji, wszelkich spraw kościelnych, przydatne w genealogii słowniki, programy komputerowe, strony poświęcone I i II wojnie światowej. Zakres treści jest na tyle szeroki, że sięga nawet dokumentów traktatowych zawieranych pomiędzy Rzeczypospolitą, a Imperium Osmańskim w XV-XVII w., przechowywanych dziś w Archiwum Głównym Akt Dawnych w Warszawie.
Z innych ciekawych zakładek, oprócz najważniejszej Geneteki, warto wymienić Biblioteki cyfrowe, czy Katalog Zasobów Metrykalnych opracowany przed wielu laty przez Stanisława L. Pieniążka z Gdyni, będący katalogiem (s.25) zasobów metrykalnych polskich parafii rzymsko-katolickich oraz dane teleadresowe około 10500 parafii.
Interesującym projektem jest również indeksacja Polskiej Deklaracji o Podziwie i Przyjaźni dla Stanów Zjednoczonych z 1926 r. Jest to zbiór podpisów w 111 tomach najważniejszych przedstawicieli ówczesnych władz, duchowieństwa, świata kultury i nauki, a przede wszystkim około 5,5 miliona uczniów szkół wszystkich szczebli. W 2017 r. dzieło to zostało zdigitalizowane i udostępnione na stronie Internetowej Biblioteki Kongresu Amerykańskiego ( https://www.loc.gov/collections/polish-declarations/ ). Polscy genealodzy zaś, dla łatwiejszego przeszukiwania tej skarbnicy, skrupulatnie indeksują zawartość pod kierunkiem Wiktora Tyburskiego.
W ciągu ostatnich kilku lat, dzięki współpracy genealogów z archiwami państwowymi i kościelnymi, nastąpiło powszechne digitalizowanie źródeł do badań rodzinnych. Ułatwiło i upowszechniło to poszukiwania, które ze względu na wspominaną złożoną przeszłość kraju, wiązałyby się z licznymi wyjazdami. Powstał i ciągle się rozwija ogólnopolski portal archiwalny https://www.szukajwarchiwach.gov.pl/, który skupia skany źródeł z sieci archiwów państwowych. Taki portal odpowiada na potrzeby ciągle rosnącej liczby genealogów, pozwalając na coraz szersze ułatwianie dostępu w pierwszej kolejności do ksiąg metrykalnych, czy dokumentów urzędów stanu cywilnego.
Poza tym w sieci działa szereg mniejszych projektów przy współpracy towarzystw genealogicznych i określonych instytucji przechowujących materiały historyczne. … „ s.26
”… Oprócz wskazanych, czołowych projektów, każde stowarzyszenie tworzy swoje mniejsze, lecz równie ważne, projekty, bazy danych, często sięgając do nieznanych materiałów. Upowszechniają dzięki temu dziedzictwo regionów, w których działają. Przykładem tego może być fotografowanie zapomnianych cmentarzy parafialnych we Wrocławiu i okolicy przez członków Śląskiego Towarzystwa Genealogicznego w ramach projektu HIENA (Historyczna Indeksacja Elementów Nagrobnych Aparatem). Na uwagę zasługuje też, naszym zdaniem, podjęta w 2009 r. współpraca wspomnianego Towarzystwa z ośrodkami naukowymi Uniwersytetu Wrocławskiego, czego owocem są liczne wspólne działania i publikacje. Szczególną nowością jest naukowe spojrzenie na ewenement pasjonackiej genealogii amatorskiej w Polsce, a ostatnio również w innych krajach europejskich.
Do działalności stowarzyszeń dołączyć można także wydawanie periodyków, zazwyczaj nieregularnych lub o charakterze roczników. Mają one zwykle strukturę czasopism naukowych, co dostrzec można po składzie autorów, wśród których są nie tylko członkowie organizacji, ale też pracownicy archiwów, naukowcy i nauczyciele akademiccy. Można tu wspomnieć o takich tytułach jak: „Parantele. Rocznik Śląskiego Towarzystwa Genealogicznego we Wrocławiu”, wzorowany na wcześniejszych „Zeszytach Śląskiego Towarzystwa Genealogicznego”, czy „Rocznik Lubelskiego Towarzystwa Genealogicznego”. W lutym 2013 r. pojawił się nowy tytuł: „More Maiorum. Pierwszy Polski Periodyk Genealogiczny Online”. Miesięcznik ten wypełnił lukę w środowisku miłośników genealogii i od początku spotkał się z szerokim zainteresowaniem. Co istotne, powstał z inicjatywy licealisty Alana Jakmana z Bielska-Białej i do dziś może poszczycić się 77 numerami, ukazującymi się regularnie.
Ważną niszę w popularyzacji własnych dokonań stanowią blogi genealogiczne, często prowadzone bardzo profesjonalnie i z zacięciem dziennikarskim ujawniające wiele tajemnic przodków. Wśród inicjatyw dostrzec można także organizowanie konferencji, na których amatorzy mogą spotkać się ze znanymi profesjonalistami i osobami nauki. Zwykle takie wydarzenia mają miejsce z okazji kolejnych rocznic działalności danego towarzystwa. Natomiast od 2013 r. Opolscy Genealodzy tworzą doroczne spotkania pod nazwą Ogólnopolska Konferencja Genealogiczna w Brzegu, które cieszą się gorącym odzewem w środowisku. To wszystko daje obraz szerokiej działalności polskich genealogów indywidualnych oraz zrzeszonych w wielu regionalnych towarzystwach. …” s.27
„ … Genealogia w Turcji
Ludy o korzeniach tureckich zamieszkują dziś nie tylko terytorium Turcji, ale również republik postsowieckich Azji Środkowej: Kazachstanu, Kirgistanu, Turkmenistanu, Uzbekistanu, Tadżykistanu, zachodnich prowincji Chin, czy Kaukazu. Rozwój naukowy genetyki od lat 50. XX w. pozwolił wykorzystać jej metody do odtworzenia powiązań genetyczno-genealogicznych społeczności zamieszkujących znaczącą część Azji, i ukazania tras migracji poszczególnych ludów. W tym celu bada się powiązania męskiego chromosomu Y, który jest niezmiennie dziedziczony z ojca przez syna, oraz powiązania mitochondrialnego DNA, dziedziczonego z matki przez córki. Na przestrzeni pokoleń ulegają one niewielkim mutacjom, dzięki czemu można określić powiązania sięgające wielu dziesiątek tysięcy lat wstecz (Sykes, 2002, 2008). Wydaje się to niezwykle pomocne w badaniach osób o tureckich korzeniach. … „ s. 28
„ … Genealogia we Włoszech
Półwysep Apeniński, będący obok Grecji i Palestyny kolebką cywilizacji europejskiej, wydaje się wprost predestynowany do tworzenia wywodów przodków sięgających głęboko w przeszłość. Zapewne wiele rodów arystokratycznych, które do dziś zachowały swoje majątki i tytuły, chętnie widziałoby swych antenatów w czasach antycznej potęgi Imperium Rzymskiego. Oczywiście przeprowadzenie takiego wywodu to zadanie praktycznie niemożliwe, gdyż historia najmożniejszych niknie w mrokach średniowiecznych miast-państw „włoskiego buta”. …” s. 28
Posłowie
„Przekazujemy do rąk czytelników książkę, opisującą działania, jakie były realizowane w ramach projektu Learning Tree. Publikacja ta ma charakter naukowo-dydaktyczny, składając się z dwóch części. W pierwszej referowane są wnioski z badań przeprowadzonych w trakcie trwania projektu. Na drugą składają się scenariusze zajęć zrealizowanych we wszystkich krajach partnerskich. … … Nie mniej istotną kwestią jest fakt, że idea projektu powstała z marzeń, planów i zdeterminowanych działań Grzegorza Mendyki, który jako cel postawił przed naszym zespołem nie tylko promocję wiedzy genealogicznej, ale i naukowe opracowanie tego zagadnienia. To właśnie on, wraz z Kacprem Manikowskim, czuwał nad poprawną edukacją w zakresie cyfrowych kompetencji genealogicznych. …” s. 147
SPIS TREŚCI
Wstęp . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7
Rozdział pierwszy: Potrzeba uczenia się nie podlega starzeniu. Refleksja nad systemem klasowo-lekcyjnym i zasadami optymalizującymi jego efektywność . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11
Rozdział drugi: Każdy z nas ma przodków. Nie każdy jednak o nich wie… Genealogia w życiu seniorów. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .23
w tym:
Genealogia w Polsce . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 24
Genealogia w Turcji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .28
Genealogia we Włoszech . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 28
Rozdział trzeci: Obraz jest wart więcej niż tysiąc słów. Fotografia rodzinna i jej znaczenie w życiu seniora . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 37
Rozdział czwarty: Świat wirtualny w zasięgu ręki. O motywacji w procesie edukacyjnym . . . . . . . . . . . 49
Rozdział piąty: Tacy sami, a jednak inni. Profil demograficzny seniorów i skala wykluczenia cyfrowego w krajach partnerskich . . . . . . . . . . . . 67
Rozdział szósty: Cel jest powodem, dla którego podróżujesz, a pasja jest ogniem, który oświetla drogę. Efektywność szkoleń w ramach projektu Learning Tree w świetle analiz ilościowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . 105
Rozdział siódmy: Ludzie z natury dobrzy, pragną wiedzy. Doświadczenia seniorów z realizacji projektu Learning Tree . . . . . . . . . . . . . . . . . 131
Posłowie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 147
Bibliografia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 149
Alfabetyczny wykaz Autorów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 159
ANEKS – Podręcznik do kursu TIK z elementami genealogii . . . . . . .163
Z poczty di PTG.
Składam Panu Grzegorzowi Mendyce serdeczne gratulacje. Bardzo dziękuję za książkę oraz przepiękną dedykację.
Z wyrazami szacunku i uznania
Maria J. Niebrzegowska
Genealogia w przeciwdziałaniu cyfrowemu wykluczeniu seniorów. Rok wydania 2022, Wrocław.
Autorzy: Ewa Jurczyk-Romanowska, Aleksandra Aszkiełowicz, Piotr Kwiatkowski, Krystyna Dziubacka, Ewa Musiał, Grzegorz Mendyka, Kacper Manikowski, Kamila Wylęgły, Sylwia Bokuniewicz, Anna Ptak, Magdalena Jaworska, Olga Niemasz, Hasan Yüce, Anita Sarno, Mustafa Çelik.
Wydanie pierwsze. Wydawnictwo Naukowe EDUsfera.
Biblioteka Cyfrowa Uniwersytetu Wrocławskiego, wersja elektroniczna:
https://www.bibliotekacyfrowa.pl/dlibra ... 86/kontent - polska
https://www.bibliotekacyfrowa.pl/dlibra ... 48/kontent - angielska
Wstęp
- „Istnieje fontanna młodości – to twój umysł, twoje talenty, kreatywność, którą wzbudzasz w swoim życiu i życiu ludzi, których kochasz. Kiedy nauczysz się czerpać z tego źródła, naprawdę pokonasz starość. Sophia Loren (b.d.)”
„Projekt został wyłoniony w wyniku konkursu Erasmus+ KA2 Partnerstwa Strategiczne, zakwalifikowany do finansowania przez Komisję Europejską (nr projektu: 2017-1-TR01- KA204-045897) w ramach współpracy Nazili Public Education Center (Turcja), Fundacja Pro Scientia Publica (Polska), Itaka Training (Włochy), w okresie 01.09.2017–31.08.2019; kierownik naukowy projektu: dr Ewa Jurczyk-Romanowska „ s.7
„… Seniorzy a genealogia
Małgorzata Nowaczyk, Polka mieszkająca w Kanadzie, wydała w 2005 r. książkę Poszukiwanie przodków: genealogia dla każdego. W jednym z pierwszych kroków wskazała, by początkujący badacz udał się na rozmowę z najstarszymi członkami rodziny, z dziadkami i ich rodzeństwem (Nowaczyk, 2015). Wskazuje więc na seniorów, jako osoby predestynowane do posiadania najbogatszej wiedzy dotyczącej historii rodziny. Wszak to oni znali swych rodziców, dziadków, ale też byli świadkami dorastania swych dzieci i wnuków, więc spektrum ich świadomości jest najszersze. Co istotne, ci najstarsi najczęściej posiadają również najrozleglejsze kontakty z dalszymi krewnymi, może przez lata już zaniedbane, ale – o ile łatwiej jest im odnowić korespondencję, niźli nawiązać nową młodszym ... ” s.31
„… Rozdział drugi KAŻDY Z NAS MA PRZODKÓW. … Wstęp …
Genealogia jest nie tylko tworem kulturowym, wywołanym odwieczną potrzebą człowieka. Została także, jako nauka pomocnicza historii, wprzęgnięta w ramy akademickiego świata, który nadał jej odpowiednią terminologię, systematykę i metodologię postępowania. …” s.23
„ … Genealogia w Polsce
Początki genealogii polskiej możemy łączyć z herbarzami szlacheckimi, w których jednak fakty mieszały się z legendarnymi opowieściami. W XVII, XVIII w. modne były wywody znaczniejszych familii, sięgające antycznych bohaterów rzymskich, trojańskich, czy choćby Aleksandra Macedońskiego. W Polsce szlacheckiej władzę i przynależność do ówcześnie rozumianego narodu posiadało jedynie kilka procent społeczeństwa. Zatem genealogia w jej pierwszej fazie dotyczyła tylko szlachty, czego skutki widzimy niestety do dziś. Czasy te są dla większości Polaków nieuchwytne w ich poszukiwaniach ze względu na małe znaczenie niższych warstw społecznych (które stanowiły większość mieszkańców) i ich niewystępowanie w źródłach historycznych. Dopiero systematyczne wprowadzanie parafialnych ksiąg metrykalnych pod koniec XVII w., a szczególnie w wieku XVIII, pozwoliło dzisiejszym badaczom na odkrywanie tajemnic rodzinnych. …” s.24
"… Ludzie, którzy wiele stracili przez zawirowania historii, swe drzewa genealogiczne musieli nadal chować w zaciszu domowym.
Dopiero przełom lat 80. i 90. XX w. i mająca wtedy miejsce w Polsce transformacja systemowa pozwoliły na powstanie pierwszych organizacji społecznych o charakterze genealogicznym. W 1987 r. Rafał Prinke założył w Poznaniu Towarzystwo Genealogiczno-Heraldyczne, dając początek tego typu stowarzyszeniom. W 1992 roku, jako drugie, powstało Śląskie Towarzystwo Genealogiczne ŚTG, ale było pierwszym w Polsce, którego członkowie zajmują się genealogią rodów mieszczańskich, włościańskich, chłopskich, robotniczych; co nie oznacza, że nie mają wśród przodków przedstawicieli dawnych wyższych stanów. Obecnie w każdym regionie działa jedno z 22 stowarzyszeń grupujących genealogów, w tym działające ogólnokrajowo Polskie Towarzystwo Genealogiczne (PTG). Każda grupa działa niezależnie od siebie, bez powiązań hierarchicznych, nie oznacza to jednak braku współpracy pomiędzy nimi.
Istotnym krokiem milowym dla kontaktów między zainteresowanymi był rozwój technologii komputerowej i Internetu. Zaczęły powstawać pierwsze grupy dyskusyjne, strony rodzinne i fora genealogiczne. Dziś najważniejszą z nich jest www.genealodzy.pl. Ten serwis PTG skupia w sobie forum, bazy danych w prowadzonych projektach, jest też bogatą tablicą ogłoszeń o organizowanych wydarzeniach tematycznych w całym kraju. Warto w tym miejscu wymienić choćby przykładowe zakładki wspominanego serwisu. Katalog linków stron www, ... ma przejrzysty układ i podział na kategorie odsyłaczy. Obecnie (2019.07.26) zawiera 2170 odsyłaczy w 117 kategoriach. Można w nim odnaleźć informacje na temat: archiwów polskich i zagranicznych, spraw wojskowości państw zaborczych, cmentarzy, emigracji, wszelkich spraw kościelnych, przydatne w genealogii słowniki, programy komputerowe, strony poświęcone I i II wojnie światowej. Zakres treści jest na tyle szeroki, że sięga nawet dokumentów traktatowych zawieranych pomiędzy Rzeczypospolitą, a Imperium Osmańskim w XV-XVII w., przechowywanych dziś w Archiwum Głównym Akt Dawnych w Warszawie.
Z innych ciekawych zakładek, oprócz najważniejszej Geneteki, warto wymienić Biblioteki cyfrowe, czy Katalog Zasobów Metrykalnych opracowany przed wielu laty przez Stanisława L. Pieniążka z Gdyni, będący katalogiem (s.25) zasobów metrykalnych polskich parafii rzymsko-katolickich oraz dane teleadresowe około 10500 parafii.
Interesującym projektem jest również indeksacja Polskiej Deklaracji o Podziwie i Przyjaźni dla Stanów Zjednoczonych z 1926 r. Jest to zbiór podpisów w 111 tomach najważniejszych przedstawicieli ówczesnych władz, duchowieństwa, świata kultury i nauki, a przede wszystkim około 5,5 miliona uczniów szkół wszystkich szczebli. W 2017 r. dzieło to zostało zdigitalizowane i udostępnione na stronie Internetowej Biblioteki Kongresu Amerykańskiego ( https://www.loc.gov/collections/polish-declarations/ ). Polscy genealodzy zaś, dla łatwiejszego przeszukiwania tej skarbnicy, skrupulatnie indeksują zawartość pod kierunkiem Wiktora Tyburskiego.
W ciągu ostatnich kilku lat, dzięki współpracy genealogów z archiwami państwowymi i kościelnymi, nastąpiło powszechne digitalizowanie źródeł do badań rodzinnych. Ułatwiło i upowszechniło to poszukiwania, które ze względu na wspominaną złożoną przeszłość kraju, wiązałyby się z licznymi wyjazdami. Powstał i ciągle się rozwija ogólnopolski portal archiwalny https://www.szukajwarchiwach.gov.pl/, który skupia skany źródeł z sieci archiwów państwowych. Taki portal odpowiada na potrzeby ciągle rosnącej liczby genealogów, pozwalając na coraz szersze ułatwianie dostępu w pierwszej kolejności do ksiąg metrykalnych, czy dokumentów urzędów stanu cywilnego.
Poza tym w sieci działa szereg mniejszych projektów przy współpracy towarzystw genealogicznych i określonych instytucji przechowujących materiały historyczne. … „ s.26
”… Oprócz wskazanych, czołowych projektów, każde stowarzyszenie tworzy swoje mniejsze, lecz równie ważne, projekty, bazy danych, często sięgając do nieznanych materiałów. Upowszechniają dzięki temu dziedzictwo regionów, w których działają. Przykładem tego może być fotografowanie zapomnianych cmentarzy parafialnych we Wrocławiu i okolicy przez członków Śląskiego Towarzystwa Genealogicznego w ramach projektu HIENA (Historyczna Indeksacja Elementów Nagrobnych Aparatem). Na uwagę zasługuje też, naszym zdaniem, podjęta w 2009 r. współpraca wspomnianego Towarzystwa z ośrodkami naukowymi Uniwersytetu Wrocławskiego, czego owocem są liczne wspólne działania i publikacje. Szczególną nowością jest naukowe spojrzenie na ewenement pasjonackiej genealogii amatorskiej w Polsce, a ostatnio również w innych krajach europejskich.
Do działalności stowarzyszeń dołączyć można także wydawanie periodyków, zazwyczaj nieregularnych lub o charakterze roczników. Mają one zwykle strukturę czasopism naukowych, co dostrzec można po składzie autorów, wśród których są nie tylko członkowie organizacji, ale też pracownicy archiwów, naukowcy i nauczyciele akademiccy. Można tu wspomnieć o takich tytułach jak: „Parantele. Rocznik Śląskiego Towarzystwa Genealogicznego we Wrocławiu”, wzorowany na wcześniejszych „Zeszytach Śląskiego Towarzystwa Genealogicznego”, czy „Rocznik Lubelskiego Towarzystwa Genealogicznego”. W lutym 2013 r. pojawił się nowy tytuł: „More Maiorum. Pierwszy Polski Periodyk Genealogiczny Online”. Miesięcznik ten wypełnił lukę w środowisku miłośników genealogii i od początku spotkał się z szerokim zainteresowaniem. Co istotne, powstał z inicjatywy licealisty Alana Jakmana z Bielska-Białej i do dziś może poszczycić się 77 numerami, ukazującymi się regularnie.
Ważną niszę w popularyzacji własnych dokonań stanowią blogi genealogiczne, często prowadzone bardzo profesjonalnie i z zacięciem dziennikarskim ujawniające wiele tajemnic przodków. Wśród inicjatyw dostrzec można także organizowanie konferencji, na których amatorzy mogą spotkać się ze znanymi profesjonalistami i osobami nauki. Zwykle takie wydarzenia mają miejsce z okazji kolejnych rocznic działalności danego towarzystwa. Natomiast od 2013 r. Opolscy Genealodzy tworzą doroczne spotkania pod nazwą Ogólnopolska Konferencja Genealogiczna w Brzegu, które cieszą się gorącym odzewem w środowisku. To wszystko daje obraz szerokiej działalności polskich genealogów indywidualnych oraz zrzeszonych w wielu regionalnych towarzystwach. …” s.27
„ … Genealogia w Turcji
Ludy o korzeniach tureckich zamieszkują dziś nie tylko terytorium Turcji, ale również republik postsowieckich Azji Środkowej: Kazachstanu, Kirgistanu, Turkmenistanu, Uzbekistanu, Tadżykistanu, zachodnich prowincji Chin, czy Kaukazu. Rozwój naukowy genetyki od lat 50. XX w. pozwolił wykorzystać jej metody do odtworzenia powiązań genetyczno-genealogicznych społeczności zamieszkujących znaczącą część Azji, i ukazania tras migracji poszczególnych ludów. W tym celu bada się powiązania męskiego chromosomu Y, który jest niezmiennie dziedziczony z ojca przez syna, oraz powiązania mitochondrialnego DNA, dziedziczonego z matki przez córki. Na przestrzeni pokoleń ulegają one niewielkim mutacjom, dzięki czemu można określić powiązania sięgające wielu dziesiątek tysięcy lat wstecz (Sykes, 2002, 2008). Wydaje się to niezwykle pomocne w badaniach osób o tureckich korzeniach. … „ s. 28
„ … Genealogia we Włoszech
Półwysep Apeniński, będący obok Grecji i Palestyny kolebką cywilizacji europejskiej, wydaje się wprost predestynowany do tworzenia wywodów przodków sięgających głęboko w przeszłość. Zapewne wiele rodów arystokratycznych, które do dziś zachowały swoje majątki i tytuły, chętnie widziałoby swych antenatów w czasach antycznej potęgi Imperium Rzymskiego. Oczywiście przeprowadzenie takiego wywodu to zadanie praktycznie niemożliwe, gdyż historia najmożniejszych niknie w mrokach średniowiecznych miast-państw „włoskiego buta”. …” s. 28
Posłowie
„Przekazujemy do rąk czytelników książkę, opisującą działania, jakie były realizowane w ramach projektu Learning Tree. Publikacja ta ma charakter naukowo-dydaktyczny, składając się z dwóch części. W pierwszej referowane są wnioski z badań przeprowadzonych w trakcie trwania projektu. Na drugą składają się scenariusze zajęć zrealizowanych we wszystkich krajach partnerskich. … … Nie mniej istotną kwestią jest fakt, że idea projektu powstała z marzeń, planów i zdeterminowanych działań Grzegorza Mendyki, który jako cel postawił przed naszym zespołem nie tylko promocję wiedzy genealogicznej, ale i naukowe opracowanie tego zagadnienia. To właśnie on, wraz z Kacprem Manikowskim, czuwał nad poprawną edukacją w zakresie cyfrowych kompetencji genealogicznych. …” s. 147
SPIS TREŚCI
Wstęp . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7
Rozdział pierwszy: Potrzeba uczenia się nie podlega starzeniu. Refleksja nad systemem klasowo-lekcyjnym i zasadami optymalizującymi jego efektywność . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11
Rozdział drugi: Każdy z nas ma przodków. Nie każdy jednak o nich wie… Genealogia w życiu seniorów. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .23
w tym:
Genealogia w Polsce . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 24
Genealogia w Turcji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .28
Genealogia we Włoszech . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 28
Rozdział trzeci: Obraz jest wart więcej niż tysiąc słów. Fotografia rodzinna i jej znaczenie w życiu seniora . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 37
Rozdział czwarty: Świat wirtualny w zasięgu ręki. O motywacji w procesie edukacyjnym . . . . . . . . . . . 49
Rozdział piąty: Tacy sami, a jednak inni. Profil demograficzny seniorów i skala wykluczenia cyfrowego w krajach partnerskich . . . . . . . . . . . . 67
Rozdział szósty: Cel jest powodem, dla którego podróżujesz, a pasja jest ogniem, który oświetla drogę. Efektywność szkoleń w ramach projektu Learning Tree w świetle analiz ilościowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . 105
Rozdział siódmy: Ludzie z natury dobrzy, pragną wiedzy. Doświadczenia seniorów z realizacji projektu Learning Tree . . . . . . . . . . . . . . . . . 131
Posłowie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 147
Bibliografia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 149
Alfabetyczny wykaz Autorów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 159
ANEKS – Podręcznik do kursu TIK z elementami genealogii . . . . . . .163
Z poczty di PTG.
Składam Panu Grzegorzowi Mendyce serdeczne gratulacje. Bardzo dziękuję za książkę oraz przepiękną dedykację.
Z wyrazami szacunku i uznania
Maria J. Niebrzegowska