Rozbieżność między datami w aktach i na nagrobkach

[shogun1637]

Witam,

Udało mi się uzyskać akty zgonu 3 swoich przodków, jednakże daty zgonu z aktów nie zgadzają się z datami na nagrobkach. Chodzi o prawosławną parafię Klejniki.

Osoba nr 1:
- data w akcie: 29.12.1923 (akt w formacie tabelarycznym, po polsku)
- data na nagrobku: 02.01.1924 (różnica +4 dni)

Osoba nr 2:
- data w akcie: 13.03.1938 (akt w formacie tabelarycznym, po polsku)
- data na nagrobku: 28.02.1938 (różnica -13 dni)

Osoba nr 3:
- data w akcie: 11.08.1942 (akt w formacie tabelarycznym, po rosyjsku)
- data na nagrobku: 12.08.1942 (różnica +1 dni)

Poszukałem trochę informacji i jeśli dobrze zrozumiałem to w parafiach prawosławnych daty zapisywano wg kalendarza juliańskiego. Ale jak mogę to sprawdzić? Na dodatek różnica 13 dni dla aktu zgonu osoby nr 2 wygląda jak różnica między kalendarzem juliańskim a gregoriańskim.

Czy ktoś wie jak mogę się upewnić, którego kalendarza dotyczą powyższe daty? I czy jest jakaś reguła kiedy jest to data z kalendarza juliańskiego albo gregoriańskiego? (Możliwe, że moje założenie, że wszystkie daty z metryk są juliańskie jest błędne)

[janusz59]

13 marca w kalendarzu gregoriańskim = 28 lutego w juliańskim (w XX i XXI wieku)
Pozostałe różnice są trudne do wytłumaczenia (może wpisano datę pogrzebu)

Pozdrawiam
Janusz

[Serotoninka]

Szczęściarz jesteś - ja mam przodka który umarł rok z hakiem przed datą wyrytą na grobie. I to jeszcze w mieście z kilkoma parafia mi, a do tego nazwisko zapisano na grobie Hartowicz a w akcie Artowicz. Oj ileż ja się tego aktu naszukałam

Z takimi paro dniowy i rozbieżnościami też się spotkałam. W akcie nie ma dwóch dat, tzn daty zgłoszenia zgonu i samego zgonu? Może na tym polu pokręcone? Albo właśnie data zgonu vs data pochówku? Najlepiej pokaż linki do aktów.

Pozdrawiam
Ola W.

[Łukaszuk_Ostap]

Ja już widziałem rozbieżności rzędu 10 lat.

[shogun1637]

Dziękuję wszystkim za odpowiedzi. A czy ktoś ma pomysł może jak mogę się upewnić, którego kalendarza dotyczą powyższe daty?

Chciałem przyjąć, że wszystkie są juliańskie, ale te 13 dni różnicy faktycznie oznacza chyba, że data aktu zgonu osoby nr 2 jest gregoriańska. I teraz nie wiem która data jest która.

Co do daty pochówku to też nad tym myślałem, ale w przypadku osoby nr 1 data pochówku to 30.12.1923 (dzień po zgonie), a data na nagrobku to 4 dni później.

[jamiolkowski_jerzy]

Znalazłem takie opracowanie
https://bazhum.muzhp.pl/media/files/Elp ... 21-126.pdf
Kluczowy zdaje się fragment
12 kwietnia 1924 roku Sobór Biskupów PAKP podjął decyzję o przyjęciu tzw. nowego stylu, czyli kalendarza gregoriańskiego. Decyzja miała związek z ówczesną sytuacją w kraju, była odpowiedzią na naciski władzy, a także próbą unormowania. Jej potwierdzeniem był rozporządzenie ministra wyznań religijnych i oświecenia publicznego z 30 maja 1924 roku w sprawie zmiany kalendarza w kościele prawosławnym w Polsce : Zgodnie z uchwałą Soboru Biskupów Kościoła Prawosławnego w Polsce z dnia 12 kwietnia 1924 r., ogłaszam wprowadzenie nowego stylu do kalendarza prawosławnego w Polsce i polecam zastosować się do nowej rachuby czasu począwszy od dnia 22 czerwca 1924 r. ( Rozporządzenie Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego z dnia 30 maja 1924 r., 1924, s. 161).
Wydaje się sprawa jest prosta ale cytując dalej…
W istocie zmiana kalendarza nie została powszechnie wprowadzona. Przez 90 lat na poziomie diecezji oraz poszczególnych parafii, możliwe było stosowanie jednego spośród dwóch kalendarzy. Prawie wszystkie parafie na terenach diecezji Białostocko-Gdańskiej i Warszawsko
-Bielskiej (z wyjątkiem niektórych parafii w Warszawie oraz kilku małych parafii diecezji Białostocko-Gdańskiej) korzystały z kalendarza juliańskiego. Nowy styl został przyjęty w parafiach diecezji Lubelsko-Chełmskiej, Łódzko-Poznańskiej i Wrocławsko-Szczecińskiej.
Widać wyraźną rozbieżność miedzy ustalonym prawem a tradycja
Aby ocenić ten konkretny przypadek Klejnik niezbędna jest wiedza jaki charakter maja przywołane metryki zgonów . Jeśli są to dokumenty cywilne to nie ma podstaw sądzić aby prawo było łamane. W nich akty zgonu od 1924 roku musiały być zapisywane w kalendarzu gregoriańskim. Natomiast na nagrobkach podejrzewam że wedle dowolnego wyboru. Tradycjonaliści pisali datę według starego stylu inni według cywilnego (gregoriańskiego) kalendarza który urzędowo obowiązywał.
Zastrzegam się – to tylko moja amatorska hipoteza.
W/W Rozporządzenie Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego z dnia 30 maja 1924 rozporządzenia nie udało mi się w sieci odszukać

[shogun1637]

Bardzo dziękuję, czyli wychodzi na to, że osoba nr 1 ma raczej na pewno obie daty juliańskie skoro zmarła jeszcze w 1923. Skoro akt z 1938 roku jest z datą gregoriańską, to akt z 1942 prawdopodobnie też. Wynikałoby z tego w takim razie, że data na nagrobku z 1942 też jest gregoriańska - może kalendarz przyjął się z czasem? Spróbuję jutro zadzwonić do USC - może coś pomogą.

[janusz59]

Przecież pisałem o 17.37, że 13 marca gregoriańskie=28 lutego juliańskie. Do trzech razy sztuka ?

Janusz

PS Kalendarz gregoriański przyjęty został w Polsce już w XVI wieku. Cerkiew do dziś jest w juliańskim. Przodkowie trzymali się prawosławnego kalendarza, a nie "heretyckiego" (wg prawosławnych) wprowadzonego przez papieża i króla polskiego Stefana Batorego.

[Krzysztof_Wasyluk]

Dla metryk trochę dawniejszych metoda jest prosta, ale może wymagać dostępu do innych metryk parafii z tego samego roku. W metrykach ślubu należy skorzystać z dat zapowiedzi. Sprawdzamy "wiecznym kalendarzem" dzień tygodnia tej daty. Ponieważ zapowiedzi ogłaszano w obecności "ludu bożego", czyli w niedzielę, to jeśli z wieczystego wyjdzie niedziela, to gregoriański. Inny dzień tygodnia, to juliański.

[shogun1637]

Januszu, zrozumiałem Twoje wytłumaczenie - może się źle wyraziłem - chodziło mi o to, że teraz nie wiem czy data jest juliańska czy gregoriańska w przypadku gdy rozbieżność jest inna niż 13 dni.

Krzysztofie, niestety, ale akty dostałem z USC i zakrytymi danymi innych osób, także zapowiedzi nie mam jak sprawdzić. Zresztą dla tej parafii nie widzę zapowiedzi w innych latach.

Spodziewałem się, że wszystkie daty są juliańskie (a już zwłaszcza na nagrobkach). Te 13 dni sugeruje, że data zgonu w akcie z 1938 jest gregoriańska (ale wcale tak nie musi być - może to być rozbieżność jak w innych przypadkach, tylko "akurat" 13 dni). Dla aktu zgonu z 1942 też spodziewałem się daty przesuniętej o ok. 13 dni względem daty na pomniku. Skoro w 1938 daty w akcie były gregoriańskie to w 1942 też powinny być. A różnicy w datach z 1942 nie ma.

Panie z USC niestety nie były w stanie powiedzieć, który to kalendarz, także pewności dalej nie ma.

[Krzysztof_Wasyluk]

Informacja o datach zapowiedzi jest w każdym akcie małżeństwa (nie wiem jak w tabelarycznych).

[shogun1637]

Informacja o datach zapowiedzi jest w każdym akcie małżeństwa (nie wiem jak w tabelarycznych).

W tej parafii akurat są tabelaryczne - tu jest przykład: https://www.szukajwarchiwach.gov.pl/ska ... e42707f276

[LenkaW]

Znam przypadek osoby, która w czasie wojny "odmłodniała" o rok. Potem tego nie prostowała i dopiero na nagrobku rodzina wpisała właściwy rok urodzenia.

pozdrawiam
Helena