Ratujmy Polonę!

[Gajzler_Michał]

W kwietniu 2023 roku uruchomiono nową Polonę. Jest dostępna pod starym adresem Polona.pl. Stara Polona jest dostępna pod nowym adresem Polona2.pl.

Już w pierwszych dniach wdrożenia był problem z linkami. Dawne linki nie działały. Dopiero na skutek skarg je poprawiono. Przekierowują jednak nie do starej, ale już do nowej Polony. Nowej i niestety wadliwej.

Najpoważniejszą wadą jest to, że nowa wyszukiwarka zwraca znacznie mniej wyników niż stara.

Najwyraźniej powtarza się podobna historia jak z serwisem "Szukaj w Archiwach". Nowa wyszukiwarka do dziś nie zwraca tylu wyników, co stara. Np. hasło "Łowicz" w starym SzwA dawało 24743 wyniki (dnia 10.05.2021r.). Dziś, nowe SzwA wylicza 4818 wyników.

W nowej Polonie hasło "Warszawa" daje 88 339 wyników.
W starej Polonie hasło "Warszawa" daje 680 141 wyników.
Różnica jest ogromna.

Łatwo sobie wyobrazić, że w takiej sytuacji szanse znalezienia informacji o swoich przodkach w nowej Polonie są znacznie mniejsze niż w starej. (A właściwie, dla pewności, należałoby przeprowadzić tę samą kwerendę dwukrotnie, w obu Polonach, bo obydwa algorytmy wyszukiwania prawdopodobnie działają różnie).

Od blisko miesiąca, na stronie Polona.pl jest komunikat:

System podlega stabilizacji a niezbędne prace potrwają jeszcze kilka dni.

"Kilka dni" już dawno minęło.

Jak wiadomo, stare SzwA zlikwidowano. Toteż obawiam się, że to samo czeka starą Polonę. I zostanie nam ta nowa, niedopracowana, wadliwa...

Komu Polona jest nieobojętna, zachęcam, aby wyraził swój protest wprost do Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego na mail bip[at]kultura.gov.pl oraz do dyrektora Biblioteki Narodowej na mail dyrektor[at]bn.org.pl. Nie polecam czekać. Nie polecam słuchać tych, co twierdzą, że "nic się nie da zrobić". Zachęcam do wyrażenia protestu choćby "dla zasady". A kto ma przekonanie, że "da się coś zrobić", to proszę, aby teraz wystąpił ze swoimi pomysłami.

Ja dziś złożyłem oficjalną skargę do Ministerstwa Kultury na Bibliotekę Narodową z powodu wdrożenia wadliwej - i właściwie mam wątpliwości czy w ogóle potrzebnej - nowej Polony.

[Bialas_Malgorzata]

100% racji korzystam wyłącznie ze starej wersji

w nowym SZWA do dziś nie mogę się odnaleźć, a przeglądanie setek stron otwierając każdą w nowej karcie - paranoja...

[sj_sj]

"Odpowiedź na wniosek o udostępnienie informacji publicznej z dnia 11 maja 2023 roku

Treść dokumentu

Szanowny Panie,

opowiadając na wniosek o udostępnienie informacji publicznej z dnia 11 maja 2023 roku przedstawiam poniższe wyjaśnienia.
1. PYTANIE: Jaka firma jest odpowiedzialna za obecną wersję portalu znajdującego się pod adresem www.polona.pl (na dzień 11 maja 2023 roku)
ODPOWIEDŹ: Właścicielem portalu znajdującego się w obecnej wersji pod adresem www.polona.pl jest Biblioteka Narodowa.
Tak, jak informujemy na stronie głównej polona.pl, Biblioteka Narodowa uruchomiła nową wersję systemu Repozytorium Cyfrowego BN i zintegrowanej z nim Biblioteki Cyfrowej polona.pl. Wszystkie konta w dotychczasowym systemie zostały zmigrowane do nowego systemu (wraz z elementami takimi jak: zakładki, ulubione, kolekcje i notatki). Serwis działający dotąd jako polona.pl będzie nadal dostępny w trybie tylko do odczytu pod adresem polona2.pl.
Modernizacja portalu polona.pl była jednym z wielu elementów projektu Polona dla Bibliotek 2.0. Główne prace programistyczne związane były z modernizacją systemu Repozytorium Cyfrowego BN i zintegrowanej z nim Biblioteki Cyfrowej polona.pl. Obejmowały m.in:
• rozbudowę narzędzi do OCR (optycznego rozpoznawania znaków);
• opracowanie i wdrożenie nowej architektury RCBN opartej na mikroserwisach, nowoczesnej komunikacji pomiędzy różnymi komponentami systemu;
• rozbudowanie API (interfejsu programistycznego aplikacji) RCBN.
Poza tymi pracami rozbudowane i zmodernizowane zostały funkcjonalności biblioteki cyfrowej polona.pl pod kątem użytkownika indywidualnego w zakresie:
• funkcjonalności umożliwiającej składanie zamówień na digitalizację przez użytkowników;
• funkcjonalności umożliwiającej tworzenie publicznej strony (na poziomie użytkownika indywidualnego), zawierającej m.in. odnośniki do jego publicznych kolekcji;
• funkcjonalności umożliwiającej dodawanie do obiektów cyfrowych publicznych notatek;
• funkcjonalności umożliwiającej składanie zamówienia na udostępnienie plików w różnych formatach;
• funkcjonalności umożliwiającej obsługę dodatkowych alfabetów (cyrylicki oraz hebrajski) w metadanych obiektów cyfrowych oraz w ich warstwie tekstowej;
• funkcjonalności umożliwiającej bezpośrednie generowanie lekkich plików PDF z obiektów cyfrowych na żądanie użytkownika;
• funkcjonalności umożliwiającej automatyczne wypełnianie formularza kontaktowego danymi użytkownika zalogowanego;
• uruchomienia prostych ścieżek zgłaszania zapotrzebowania oraz zgłaszania błędów obiektów cyfrowych;
• zwiększenia wydajności systemu, m.in.: optymalizacji procesów indeksowania w celu zmniejszenia czasów oczekiwania na odpowiedź systemu, czasów ładowania widoków zbiorczych obiektów oraz przeglądarki zasobów cyfrowych.
2. PYTANIE: Jakie były kryteria wyboru firmy?
ODPOWIEDŹ: Ze względu na fakt ponoszenia odpowiedzialność za portal www.polona.pl przez Bibliotekę Narodową, pytanie jest bezprzedmiotowe.
3. PYTANIE: Jaki był termin wykonania modernizacji?
ODPOWIEDŹ: Termin wykonania modernizacji: 31 maja 2022 r.
4. PYTANIE: Jaka była ustalona kara pieniężna za nieterminowość lub/i wadliwe wykonanie usługi?
ODPOWIEDŹ: W związku z udzielonymi odpowiedziami na pytania nr 1 i nr 2, pytanie nr 4 jest bezprzedmiotowe.
5. PYTANIE: Jaki był finalny koszt modernizacji portalu www.polona.pl do postaci, w której aktualnie widnieje pod adresem www.polona.pl lub ukończenia prac?
ODPOWIEDŹ: W związku z brakiem wskazania w pytaniu konkretnych prac, ich dokładna wycena nie jest możliwa.
6. PYTANIE: Z jakiego źródła była finansowana modernizacja?
ODPOWIEDŹ: Modernizacja portalu polona.pl, która była jednym z wielu elementów projektu Polona dla Bibliotek 2.0, została sfinansowana ze środków EU w ramach Działania 2.1 „Wysoka dostępność i jakość e-usług publicznych” II osi priorytetowej „E-administracja i otwarty rząd” Programu Operacyjnego Polska Cyfrowa.
7. PYTANIE: Kiedy zostanie przywrócone bezbłędne funkcjonowanie portalu www.polona.pl?
ODPOWIEDŹ: Pytanie zawiera czystą opinię i nie odnosi się do faktów. Nie jest możliwe udzielenie na niego odpowiedzi.
System RCBN jest bardzo złożony, a zakres wprowadzonych zmian i rozmiar danych ogromny, dlatego będziemy wdzięczni za wyrozumiałość wobec występujących problemów oraz zakłóceń. System podlega stabilizacji, a niezbędne prace potrwają jeszcze kilka dni.
Pytania, zgłoszenia uwag i wnioski prosimy przesyłać, korzystając z formularza kontaktowego dostępnego za pośrednictwem linku umieszczonego w stopce pod adresem polona.pl.
8. PYTANIE: Kto i dlaczego podjął decyzję o uruchomieniu niefunkcjonalnej wersji portalu polona.pl
ODPOWIEDŹ: Pytanie zawiera czystą opinię i nie odnosi się do faktów. Nie jest możliwe udzielenie na niego odpowiedzi. Nikt nie podjął decyzji o uruchomieniu niefunkcjonalnej wersji portalu polona.pl.
Z wyrazami szacunku
Julia Konopka-Żołnierczuk"

[Gajzler_Michał]

Dziękuję za Wasze wypowiedzi!

A oto treść mojej skargi.
https://drive.google.com/file/d/1tkxkIo ... share_link

[sj_sj]

Hej PTG, where are you?

[Gajzler_Michał]

Hej PTG, where are you?

Niestety, ale nie liczyłbym na PTG. Może na pojedynczych członków, którzy zechcą przyjąć postawę inną niż ich prezes. W pomoc prezesa PTG nie wierzę (choć bym chciał), bo pamiętam jak się wypowiadał w sprawie "Szukaj w Archiwach". Domyślam się, że w sprawie Polony może mieć podobny pogląd: "nic się nie da zrobić", Polona to nie sprawa PTG, a ci, co wymagają od niego reakcji mają roszczeniową postawę. PTG niestety nie ma lidera z prawdziwego zdarzenia, który byłby parnerem do dyskusji z NDAP, Ministrem Kultury czy dyrektorem Biblioteki Narodowej. Chęci i możliwości prezesa PTG w zakresie konfrontacji z administracją państwową, to - z tego co się orientuję - wsparcie w wystąpieniu w sądzie przeciwko USC odmawiającemu dostępu do ksiąg czy do skanów. Dobre i to. Uważam jednak, że autorytet prezesa PTG mógłby zdziałać znacznie więcej. Na stronie "PTG - kontakt" jest cała lista stowarzyszeń upoważniająca PTG "do rozmów we wspólnym imieniu z organami Administracji". Niestety, PTG nie ma lidera, który zdecydowanie broniłby interesu środowiska genealogicznego wobec administracji państwowej i domagał się poszanowania naszych praw. Nie ma lidera, który miałby ambicję stanąć naprzeciw NDAP czy Ministra Kultury i konsekwentnie działać w interesie obywateli - genealogów. Zamiast tych ambicji jest zachwyt sukcesami PTG i zastosowanie ich jako zwolnienia od krytyki PTG. Taka postawa sprowadza się do tego, żeby w podobnych sprawach jak niniejsza, nie zrobić nic. Tak to widzę. Szkoda, że to tak wygląda, ale trzeba się z tym pogodzić.

Niech to jednak nikogo nie zniechęca. Przeciwnie. Szukajmy wsparcia gdzie indziej i nie traćmy czasu na oglądanie się na władze PTG.

[Markos]

Nie twierdzę, że protest jest bezzasadny, ale zarzuty są średnio merytoryczne. To, że wyszukiwanie zwraca mniej wyników niż wcześniej, nie oznacza, że gorzej działa.

To trochę tak, jakby stwierdzić, że w mieście X popsuto komunikację, bo kiedyś było 30 linii autobusowych a teraz jest 15. Ehm.. no, wątpię, żeby ktokolwiek taki zarzut traktował poważnie.

[choirek]

To trochę, jakby w Genetece1 było 30 wyników dla nazwiska Iksiński, w Genetece2, 15 wyników i twierdzić, że nie została popsuta.

[Bednarczyk_Kamil]

Nie twierdzę, że protest jest bezzasadny, ale zarzuty są średnio merytoryczne. To, że wyszukiwanie zwraca mniej wyników niż wcześniej, nie oznacza, że gorzej działa.

To trochę tak, jakby stwierdzić, że w mieście X popsuto komunikację, bo kiedyś było 30 linii autobusowych a teraz jest 15. Ehm.. no, wątpię, żeby ktokolwiek taki zarzut traktował poważnie.

Nie mogę zgodzić się z tą opinią. Przykład pierwszy z brzegu: w poprzedniej wersji Polony wpisuję hasło „Janusz Smogorzewski”, zaznaczam opcję „przeszukuj treść” i daje mi to 47 wyników. W nowej wersji robię dokładnie to samo i 0 wyników. Nieważne w jaki sposób ustawiam filtry, czy hasło wpisuję w cudzysłowie czy bez, zawsze daje 0 wyników.

[Markowski_Maciej]

Bibliotekarze robią systemy pod siebie. Chodzi o to, aby równo stały na półkach i można było je policzyć - wyszukiwane jest po tytułach, autorach i danych meta, czyli jak oni sobie opiszą.
Tak działała Crispa dopóki nie podnieśliśmy krzyku.
Pierwsza Polona nie potrafiła poszukiwać fraz - potem stała zrobiona krzywa zaślepka. Wprowadzając ją, podniecali się jakie piękne książki w kolorze można oglądać.
Można dalej się cofać do jeszcze wcześniejszego systemu - dLibra, do której początkowo jakiś lokalny geniusz wprowadził egzotyczny, nigdzie nieobsługiwany format djvu — teraz trzeba na nowo te materiały na nowo opracowywać.
Wpadają sobie na kolejne genialne pomysły zrobienia coś pięknego dla siebie. A taka Biblioteka Cyfrowa Uniwersytetu Jagielońskiego i dziesiątki innych tylko wprowadzają kolejne wersje sprawdzonej i poprawionej dLibry (chyba jest już 5 wersja). Koszty pewnie są o rząd wielkości niższe, a działa. Co prawda też jako tako z naszego punktu widzenia, ale nie sa tam pakowane miliony złotych.
Każdy z tych systemów nie został zrobiony pod kątem użytkownika, a pod kątem chwały i wygody bibliotekarzy.
A na wszystko odpowiedzą starym PRLowskim tekstem — nie mamy Pańskiego płaszcza i co nam Pan zrobisz. Przykład idzie z góry.
A wystarczyło skorzystać z dobrych wzorców.

[Gajzler_Michał]

@Markowski_Maciej, Podałeś swoją diagnozę. W porządku. Co jednak ze środkami zaradczymi? Dlaczego my na to pozwalamy? Rada ze skorzystaniem "z dobrych wzorców" to rada dla decydentów w bibliotekarskim światku. A jaką masz radę dla nas, obywateli - genealogów, i dla samego siebie? Co rozumiesz przez "podniesienie krzyku", który miał być skuteczny w przypadku Crispy?

A na wszystko odpowiedzą starym PRLowskim tekstem — nie mamy Pańskiego płaszcza i co nam Pan zrobisz. Przykład idzie z góry.

Otóż to. Macieju, co zrobisz dyrektorowi Biblioteki Narodowej za to co zrobił z Poloną? A co zrobią władze Towarzystw Genealogicznych, do których należysz? Odpowiecie bezsilnością i westchnieniem? No to nie ma się co dziwić, że dyrektorzy bibliotek mogą sobie robić co tylko zechcą. Władze Towarzystw Genealogicznych to też jest "góra", która daje przykład. Daje go swoim członkom i innym niezrzeszonym genealogom. I jaki jest ten przykład? Już na ten temat napisałem w komentarzu z datą: 30-05-2023 - 23:47.

Po to założyłem ten wątek, żebyśmy mogli razem odpowiedzieć sobie na to pytanie: co my możemy zrobić, aby ochronić starą Polonę i nie zarzucić sobie, że cokolwiek zaniedbaliśmy? To pytanie można przeformułować w duchu, do którego nawiązałeś: co my możemy zrobić dyrektorowi Biblioteki Narodowej, za to, co zrobił z Poloną? On się nas zapewne w ogóle nie boi, bo choćby rozsypanie ziemniaków przed Biblioteką Narodową w geście protestu wydaje się nierealne. Nie namawiam do tego. Ja robię to, co wiem, że mogę zrobić zgodnego z prawem: napisałem skargę do Ministerstwa Kultury, w następnej kolejności - w zależności od tego co dostanę w odpowiedzi - najprawdopodobniej wystąpię do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Rozważam też zawiadomienie Najwyższej Izby Kontroli i prokuratury. Tyle mogę zrobić. Czy to będzie skuteczne? Nie wiem. Robię to "dla zasady", aby wyrazić swój sprzeciw. Tak rozumiem postawę obywatelską. Z moich obserwacji wynika, że tym, czego urzędnicy się obawiają to jest duża LICZBA niezadowolonych obywateli i duża LICZBA skarg. Dlatego namawiam każdego, kto ceni starą Polonę, aby skorzystał z podobnych środków, z jakich ja korzystam. A jak ktoś ma pomysły jak można postąpić skuteczniej, to zachęcam, aby się nimi podzielił.

[Markowski_Maciej]

Po pierwsze "stara" Polona jest z założenia produktem ułomnym i zaślepki dużo jej nie pomogą. Nie ma czego ratować. Z czasem w nowej zrobią podobną chłamiastą zaślepkę i wszyscy będą szczęśliwi.
Co należałoby zrobić? Wprowadzić na stanowiska kierownicze ludzi świadomych komu i czemu ma służyć biblioteka. To się nie stanie z dnia na dzień. Cały czas u nas panuje pogląd, że zarządzać mają eksperci od danej dziedziny. Szefami szpitali są lekarze, archiwów archiwiści, bibliotek bibliotekarze. I dopóki nie będzie normalnie, czyli zarządzaniem nie będą się zajmowali specjaliści od zarządzania, to nie będzie dobrze.
A to oznacza zmianę sposobu myślenia, co zajmie pokolenia.
W twoim wieku Michale, też wydawało mi się, że można wiele rzeczy zrobić szybko. Z wiekiem, przekonałem się, że jedyna skuteczna metoda to uświadamianie, ale jak widać, głupota króluje niemal wszędzie i tak łatwo się jej nie pokona. Zmieniajmy to, co możemy, porządkujmy swoje podwórka, uświadamiamy ludzi i bądźmy cierpliwi. Ja jestem pewien, że zmiana nie nastąpi za mojego życia. Mam jedynie nadzieję, że w przyszłych pokoleniach świadomych ludzi będzie więcej.
A kopanie się z koniem już nie należy do moich ulubionych zajęć.

[Gajzler_Michał]

Po pierwsze "stara" Polona jest z założenia produktem ułomnym i zaślepki dużo jej nie pomogą. Nie ma czego ratować.

Nie rozumiem o jakie "zaślepki" chodzi. Zależy mi na tym, aby stara Polona pozostała taka, jaka jest. Niech sobie będą te ułomności, które ma obecnie. Natomiast jeśli miałaby być kiedykolwiek zlikwidowana, to tylko wtedy gdyby miała być zastąpiona przez coś lepszego. Obecnie, nowa Polona niestety jest gorsza.

Co należałoby zrobić? Wprowadzić na stanowiska kierownicze ludzi świadomych komu i czemu ma służyć biblioteka.

Popieram. Natomiast to nie zbliża nas do rozwiązania bieżącego problemu i to nie jest rekomendacja dla obywateli. To jest rekomendacja np. dla Ministra Kultury.

A kopanie się z koniem już nie należy do moich ulubionych zajęć.

Nie chodzi o żadne "kopanie się z koniem". Chodzi o postawę obywatelską. Jeśli coś jest dla mnie ważne to o to walczę. I taką postawę uważam za słuszną. Ileś spraw w sądach już przegrałem, ale one nie były porażkami. Porażką jest brak działania i bierna postawa wobec tego, co jest dla człowieka ważne. Cenię sobie dotychczasową Polonę. Chwaliłem ją w jednym ze swoich ubiegłorocznych artykułów. Dlaczego miałbym nie poświęcić trochę czasu, aby zawalczyć o nią? Jedną sprawę w sądzie administracyjnym niedawno wygrałem, dostałem czterocyfrowe odszkodowanie od Skarbu Państwa i osiągnąłem to bez pomocy prawnika. Wiem więc, że taka wygrana jest możliwa (i podejrzewam, że wygrałbym więcej spraw, gdyby nie przymus radcowsko-adwokacki). Jednak nie ze względu na wygraną zamierzam podać Bibliotekę Narodową do sądu. Wręcz przeciwnie, jestem przekonany, że tę sprawę przegram (zdziwiłbym się, gdyby było inaczej). Chodzi o wyrażenie protestu "dla zasady". I o danie przykładu, którego np. władze różnych TG najwyraźniej nie mają zdolności dać.

W twoim wieku Michale, też wydawało mi się, że można wiele rzeczy zrobić szybko.

Nie wiem skąd wiesz w jakim jestem wieku. Natomiast intuicja mi podpowiada, że gdy ktoś kogoś ocenia, to robi to własną miarą.

@Markowski_Maciej, Ogólnie rzecz biorąc, rozumiem Twoją postawę, ale ona niestety nie jest pomocna. I wcale mnie nie przekonałeś, że prowadzi do rozwiązań, które przedstawiłeś. Nieustannie patrząc w przyszłość, nie dostrzega się tego, co się dzieje tu i teraz, i nie reaguje się właściwie na bieżące potrzeby. Człowiek żyje w takich czasach w jakich żyje, spotykają go różne okoliczności i może wybrać postawę jaką wobec nich przyjmie. Ty, pomimo swojej wiedzy i doświadczenia, wobec sprawy Polony wybierasz bierność i patrzenie w daleką przyszłość. Szkoda. Ja wybieram działanie. Rozumiem, że stara Polona ma swoje wady i można było brać przykład z najlepszych rozwiązań w zagranicznych bibliotekach cyfrowych. Zapatrzenie się w ideał i odrzucanie wszystkiego, co do niego nie pasuje, to jednak "grzech" perfekcjonizmu. Stara Polona jest jaka jest, ale jest najlepsza jaką mamy. Moim zdaniem jest najlepszą biblioteką cyfrową w Polsce. A poza tym, dostarczyła mi wielu fascynujących przygód intelektualnych. Dlatego uważam, że warto o nią walczyć.

[Markowski_Maciej]

Po pierwsze "stara" Polona jest z założenia produktem ułomnym i zaślepki dużo jej nie pomogą. Nie ma czego ratować.

Nie rozumiem o jakie "zaślepki" chodzi.

No właśnie.
Nie widzę sensu dalszej dyskusji.

[Gajzler_Michał]

Po pierwsze "stara" Polona jest z założenia produktem ułomnym i zaślepki dużo jej nie pomogą. Nie ma czego ratować.

Nie rozumiem o jakie "zaślepki" chodzi.

No właśnie.
Nie widzę sensu dalszej dyskusji.

A ja nie widzę sensu w postawie, którą prezentujesz.