Zespół nr 449 AGAD: sumariusze do ksiąg sieradzkich, varia

[Michał_Zieliński]

Do Skanoteki dodaliśmy pierwsze pięć jednostek z zespołu AGAD nr 449, którego pełna nazwa brzmi: sumariusze i księgi pomocnicze urzędu grodzkiego sieradzkiego oraz varia z akt ziemskich i grodzkich wielkopolskich.
Chciałem zwrócić na niego szczególną uwagę, bo jest chyba mało znany, a jest wyjątkowy z kilku względów.

Po pierwsze są to jedyne zachowane pomoce archiwalne do zespołów AGADowych, które przetrwały wojnę – wszystkie pozostałe zostały spalone przez Niemców wraz z większością zasobu AGAD po upadku powstania warszawskiego.

Po drugie zespól zawiera znacznie więcej niż wynikałoby z jego tytułu.
Oprócz bardzo cennych sumariuszów i skorowidzów do ksiąg grodzkich sieradzkich i ziemskich szadkowskich, są tam także m.in. sumariusze ksiąg wieluńskich, ostrzeszowskich, kaliskich czy kruszwickich. Sumariusze obejmują na ogół część ksiąg i nie zawsze obejmują wszystkie wpisy. Niemniej z oczywistych względów mogą być bardzo pomocne w poszukiwaniach w tych zespołach.
Można też tam znaleźć rejestry podatkowe z województwa sieradzkiego.

Rarytasem są skorowidze do ksiąg sądowych powiatu sieradzkiego z okresu pruskiego (1795-1806) (sygn. 26, już zeskanowana). Jeśli dobrze się orientuję (bardzo bym chciał, żeby ktoś wykazał, że się mylę), żadne z takich ksiąg z zaboru pruskiego nie zachowały się. Stanowi to dotkliwą lukę dla poszukiwań w tym okresie: kiedy skończyły się księgi staropolskie, a zanim zaczęły się notariaty. A więc byłaby to jedyna zachowana treść części z tych ksiąg.
Poza pomocami archiwalnymi zaplątały się tam też „oryginalne” księgi staropolskie i to z różnych regionów: jest m.in. jedna księga grodzka bobrownicka, jedna księga grodzka kruszwicka, fragmenty ksiąg z sądów województwa brzesko-kujawskiego.

Jak na stosunkowo niewielki zespół (76 jednostek aktowych, 4 metry bieżące) zawiera on bardzo dużo różnorodnych i cennych informacji. Z jego zawartością można się zapoznać w szczegółowym inwentarzu na stronie AGAD: http://agad.gov.pl/pomoce/sumar449.xml . Zamierzamy go w większości zeskanować do Skanoteki: https://skanoteka.genealodzy.pl/ar18-zs449 .

[Sroczyński_Włodzimierz]

I to (mowa o tym z "pruskiego okresu", sygnatura 26) jest nawet skorowidz osobowo-geograficzny! Nie tylko imiona i nazwiska, ale też miejsca są i to alfabetycznie.
Świetny wybór.

[Michał_Zieliński]

Rarytasem są skorowidze do ksiąg sądowych powiatu sieradzkiego z okresu pruskiego (1795-1806) (sygn. 26, już zeskanowana). Jeśli dobrze się orientuję (bardzo bym chciał, żeby ktoś wykazał, że się mylę), żadne z takich ksiąg z zaboru pruskiego nie zachowały się. Stanowi to dotkliwą lukę dla poszukiwań w tym okresie: kiedy skończyły się księgi staropolskie, a zanim zaczęły się notariaty. A więc byłaby to jedyna zachowana treść części z tych ksiąg.

A jednak się myliłem, przynajmniej częściowo. Część skorowidza tej jednostki dotyczy akt Powiatowej Komisji Sprawiedliwości (Kreisjustizkommissionen) w Sieradzu, które były sądownictwem najniższej instancji w Prusach. I akurat akta sieradzkiej Komisji zachowały się i są przechowywane w Sieradzu: https://www.szukajwarchiwach.gov.pl/zes ... spol/70421

Poza tym jednak są jakieś zupełne szczątki dla Komisji Sprawiedliwości w Rawie (AP Grodzisk) i Łęczycy (AP Łęczyca). I chyba tyle.

[andrzejdz]

Rarytasem są skorowidze do ksiąg sądowych powiatu sieradzkiego z okresu pruskiego (1795-1806) (sygn. 26, już zeskanowana). Jeśli dobrze się orientuję (bardzo bym chciał, żeby ktoś wykazał, że się mylę), żadne z takich ksiąg z zaboru pruskiego nie zachowały się. Stanowi to dotkliwą lukę dla poszukiwań w tym okresie: kiedy skończyły się księgi staropolskie, a zanim zaczęły się notariaty. A więc byłaby to jedyna zachowana treść części z tych ksiąg.

Być może Teki Pstrokońskiego, o których mowa była już na forum (zasadniczo w Bibliotece Czartoryskich) mogą być tu jakimś uzupełnieniem.

-
Andrzej

[Michał_Zieliński]

W Skanotece opublikowaliśmy komplet 11 jednostek zespołu Archiwum Akt Dawnych przy Trybunale Cywilnym w Kaliszu z zasobu AP Poznań. Te jednostki stanowią niejako dopełnienie tych z tytułowego wątku, gdyż tak samo są pomocami archiwalnymi do ksiąg staropolskich z tego samego archiwum, które pierwotnie swoją siedzibę miało w Sieradzu, a w 1851 jego zasób został przekazany do archiwum w Kaliszu (stąd nazwa zespołu).

[Krzysztof29]

Czy zespół nr 449 zostanie w najbliższym czasie w całości zeskanowany? Bo na razie na 76 jednostek zeskanowanych zostało 13.

[Michał_Zieliński]

Tak jak pisałem w pierwszym wątku planujemy zeskanować większość tego zespołu (wszystkie sumariusze), nie całość.
Kiedy? Nie potrafię zadeklarować. Raczej nie najbliższa przyszłość.