genealodzy.pl

Towarzystwo Miłośników Ziemi Podhajeckiej

14 listopada 2009 roku w Bystrzycy Oławskiej pod hasłem "Ziemia Podhajecka ponad granicami - Pamięć i Prawda, Przebaczenie i Pojednanie" odbył się Zjazd Założycielski Towarzystwa Miłośników Ziemi Podhajeckiej.
Podstawowe cele Towarzystwa to kultywowanie pamięci o historii i mieszkańcach byłego powiatu podhajeckiego oraz systematyczna współpraca i zbliżenie między byłymi i obecnymi mieszkańcami tamtego terenu leżącego dziś na Ukrainie.
Swoje cele Stowarzyszenie chce osiągnąć m.in. poprzez remonty kościołów i cmentarzy polskich na Podolu, utrwalanie pamięci o korzeniach i historii pochodzenia przodków, o grobach rodzinnych, utrzymanie kontaktów pomiędzy dawnymi mieszkańcami Podhajec – spisywanie ich wspomnień i zainteresowanie młodego pokolenia historią rodzin i ich pochodzenia.

Celem nadrzędnym jest odbudowa Kościoła pw. Św. Trójcy w Podhajcach - kościoła, który był istotny dla Kresów Rzeczpospolitej, a który jest obecnie poważnie zrujnowany.
https://picasaweb.google.com/bayerek/Po ... cy20022011#

Na zjazd przybyło 82 członków-założycieli : 63 osoby z Dolnego Śląska, w tym 40 z Ziemi Oławskiej, również z rejonów Wrocławia, Jeleniej Góry, Legnicy, województwa opolskiego, Mazowsza, Śląska, Wielkopolski, Małopolski, Ziemi Lubuskiej, Pomorza i Pomorza Zachodniego oraz jedna osoba mieszkająca za granicą - w Kanadzie.
Zjazd założycielski rozpoczął się Mszą św. odprawioną w bystrzyckim kościele pw. NMP Królowej Anielskiej, a homilię wygłosił ks. Andrzej Remineć - proboszcz z Brzeżan, pod którego opieką znajduje się wspólnota parafialna w Podhajcach.
Następnie uczestnicy Zjazdu udali się do miejscowej hali sportowej, stanowiącej miejsce obrad
http://www.osi.olawa.pl/wydarzenia.php?p_id=6158
Na Zjeździe wybrano władze stowarzyszenia, na którego czele stoją :
Prezes - Ryszard Wojciechowski i Zastępcy prezesa - Henryk Pękalski i Mieczysław Struś.
Adres Towarzystwa:
Towarzystwo Miłośników Ziemi Podhajeckiej
55-200 Bystrzyca Oławska
ul. Tadeusza Kościuszki 71/1
e-mail : rwswojciechowski(at)wp.pl
17 września 2010 roku Towarzystwo Miłośników Ziemi Podhajeckiej zostało wpisane do KRS.
W trakcie opracowania znajdują się dwa wnioski do Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz do Wspólnoty Polskiej na pozyskanie środków finansowych na odbudowę Kościoła p.w. Świętej Trójcy.
Rozpoczęły się również prace nad uruchomieniem portalu internetowego z domeną „podhajce pl”, który zostanie udostępniony zainteresowanym na początku czerwca br.

A wszystko zaczęło się wiosną 2008 roku, kiedy to Ryszard Wojciechowski, wówczas wójt gminy Oława, pojechał prywatnie, wraz z kilkunastoma osobami, do Podhajec. Kiedy zobaczyli stan w jakim znajdował się kościół pw. św. Trójcy w Podhajcach - ogrom zniszczeń dokonanych przez czas i ludzi, uznali że najwyższa pora zacząć działać.
W pierwszej kolejności nawiązano współpracę między Gminą Oława, a Administracją Państwową Rejonu Podhajeckiego.
14 września 2008 roku, w czasie gminnych dożynek w Jaczkowicach, podpisano "Deklarację o o woli nawiązania wzajemnej współpracy". Podpisali ją : wójt Gminy Oława - Ryszard Wojciechowski oraz zastępca naczelnika Rejonu Podhajce - Petro Kałyniak http://www.gminaolawa.pl/index.php/podhajce
W kolejnych miesiącach miały miejsce robocze wizyty w Podhajcach i w Oławie, w okresach świątecznych jechały z Oławy do Brzeżan i Podhajec transporty z darami, a na gminnych dożynkach organizowano loterie fantowe, z których dochód przeznaczano na realizację celów statutowych Towarzystwa.
W czerwcu 2009 roku, z inicjatywy Ryszarda Wojciechowskiego, zorganizowana została I Pielgrzymka Podhajecka.
Wzięło w niej udział 217 osób, których korzenie wywodzą się z Ziemi Podhajeckiej.
Pielgrzymce tej towarzyszyły ekipy TVP 1 z Warszawy – „Goniec Kresowy” z red. Ewą Szakalicką i TVP Wrocław – „Studio Wschód” z red. Grażyną Orłowską – Sondej http://lokis1271.wrzuta.pl/film/1YuUefWW4zh
Relację z tej wyprawy, autorstwa Zbigniewa Malińskiego, zamieszczono w Nr 1 "Kuriera Galicyjskiego" z 2010 roku, na str. 13 http://www.duszki.pl/kurier_galicyjski/ ... sredni.pdf
To w czasie I Pielgrzymki dawni mieszkańcy Ziemi Podhajeckiej utwierdzili się w przekonaniu, że najwyższy czas zacząć wspólnie działać i w tym celu należy utworzyć stowarzyszenie. Sfinalizowanie tego pomysłu nastąpiło w Bystrzycy Oławskiej 14 listopada 2009 r.

W tym roku, już pod patronatem Towarzystwa Miłośników Ziemi Podhajeckiej, organizowana jest III Pielgrzymka Podhajecka.
Odbędzie się ona w dniach 17 - 22 czerwca 2011 roku.
Patronat Honorowy objął Konsul Generalny RP we Lwowie - Grzegorz Opaliński.
Pielgrzymce towarzyszyć będzie red. Grażyna Orłowska-Sondej z ekipą TVP Wrocław, a relacje z pielgrzymki ukażą się w programie "Studio Wschód". Radiosłuchaczom wydarzenia z Podhajec przedstawi red. Danuta Skalska w programach "Lwowskiej Fali" na antenie PR Katowice.
Relacje ukażą się też w "Kurierze Galicyjskim", podhajeckiej "Miejskiej Bramie" oraz w "Gazecie Powiatowej - Wiadomości Oławskie" i "Oławskim Serwisie Informacyjnym".
Program pielgrzymki jest bardzo bogaty:
17 czerwca - godz. 12.30 - 14.00 - wyjazd autokarów na ustalone trasy przejazdu i zbiórek (Kamienna Góra, Oława, Wrocław). Uczestnicy pielgrzymki z innych województw będą mogli dosiąść się do autokarów na parkingach przy zjazdach z A-4 oraz na E-40 na trasie przejazdu.
18 czerwca - Białokrynica - o godz. 13.00 - Msza św. ekumeniczna w Cerkwii pw. św. Paraksewii oraz procesja na cmentarz i modlitwy w intencji zmarłych, a następnie prezentacje artystyczne w Domu Ludowym
19 czerwca - Podhajce – godz. 11.30 – odsłonięcie i poświęcenie, odnawianego obecnie za pieniądze anonimowego darczyńcy - syna Ziemi Podhajeckiej, pomnika Adama Mickiewicza, z udziałem Konsula Generalnego Grzegorza Opalińskiego
- godz. 12.00 - odpust w uroczystość Świętej Trójcy - ekumeniczna polowa msza św. na placu między kościołem i pomnikiem Mickiewicza - liturgii mszy św. przewodniczyć będzie Biskup Lwowski - Leon Mały. Następnie przejazd na cmentarz i modlitwy za zmarłych.
Po zakończeniu uroczystości kościelnych, w miejscowym Domu Kultury, odbędą się oficjalne uroczystości z udziałem władz oraz prezentacje artystyczne.
20 czerwca - Pokucie - całodzienna wycieczka autokarowa przez m. in. Monasterzyska i Buczacz na Pokucie.
Docelowe miejsca tej wycieczki to - Kołomyja i Śniatyń, gdzie spoczywa błogosławiona Siostra Miłosierdzia Marta Wiecka, która śluby zakonne złożyła 15 sierpnia 1897 roku w Podhajcach http://www.ogienmilosci.pl/index.php?go ... id=0&st=22
21 czerwca – około południa - pożegnanie z gospodarzami pobytu, zwiedzanie Lwowa z Cmentarzem Orląt Lwowskich.
22 czerwca - powrót na Dolny Śląsk godz. 8.00 - 11.00

Są jeszcze wolne miejsca i można się zgłaszać.
Szczegółowe informacje nt. pielgrzymki oraz deklaracja uczestnika III Pielgrzymki Podhajeckiej Podole - Pokucie - Lwów są do pobrania tutaj :
http://olawa.uad.pl/wydarzenia?link=1&p ... Podhajecka


Bardzo dziękuję Panu Ryszardowi Wojciechowskiemu za pomoc w przygotowaniu tej informacji.
Podhajce i pobliski Mużyłów zajmują szczególne miejsce w moim sercu.

Monika Bayer-Smykowska

Od wakacji działa już strona internetowa Towarzystwa Miłośników Ziemi Podhajeckiej
http://www.podhajce.pl/
Jest tam wiele ciekawych materiałów do czytania, istnieje też forum .

Osobom pochodzącym z tamtych terenów polecam wspomnienia Iwo Werschlera -
- urodzonego w Podhajcach w 1932 roku, syna miejscowych nauczycieli.
Ciekawy jest też felieton Leszka Długosza, artysty Piwnicy pod Baranami, uczestnika III Pielgrzymki Podhajeckiej.

Pozdrawiam
Monika

III Pielgrzymka Podhajecka

W dniach 17 – 22 czerwca 2011 roku odbyła się III Pielgrzymka Podhajecka zorganizowana przez Towarzystwo Miłośników Ziemi Podhajeckiej. Patronat honorowy nad pielgrzymką sprawował Konsul Generalny RP we Lwowie.
Na Ziemi Podhajeckiej pielgrzymce towarzyszyła red. Grażyna Orłowska-Sondej przygotowująca relację dla "Studia Wschód" TVP Wrocław, reporter Oławskiej Telewizji Kablowej - Pan Zbigniew Pryjda oraz redaktor Mirosław Rowicki z "Kuriera Galicyjskiego".
W pielgrzymce wzięło udział ok. 140 osób z całej Polski. Byli też uczestnicy mieszkający obecnie w Australii, Kanadzie, Niemczech i Szwecji.

W piątek 17 czerwca
autokary pielgrzymkowe wyruszyły z Wrocławia, Brzegu i Oławy kierując się drogą A4 na wschód, po drodze zabierając kolejnych uczestników pielgrzymki. Trasą przez Kraków, Tarnów, Rzeszów i Przemyśl dotarliśmy o północy na przejście graniczne z Ukrainą w Medyce. Po trzygodzinnym załatwianiu formalności, autokary wjechały wreszcie na Ukrainę – teren naszego dawnego woj. lwowskiego.

Sobota – 18 czerwca
Pierwszy przystanek to Brzeżany, dokąd dojechaliśmy ok. godz. 9.00 czasu miejscowego.
Brzeżany to dawne miasto powiatowe woj. tarnopolskiego. Obecnie jest to małe miasteczko oraz siedziba parafii rzymsko-katolickiej, do której należą też Podhajce – cel naszej wyprawy.
Kościół brzeżański w rusztowaniach, wnętrze skromne, ale uporządkowane, pachnące jeszcze farbami. Wszędzie widać starania, żeby zarówno kościół jak i jego otoczenie odzyskało dawny blask. W Brzeżanach przywitał nas miejscowy proboszcz – ksiądz Andrzej Remineć, tutaj też wysiadł ks. kanonik Stanisław Draguła – kapelan podhajeckiej pielgrzymki, który na czas jej trwania zamieszkał w gościnie u brzeżańskiego proboszcza.
Z Brzeżan pojechaliśmy dalej na południowy wschód, do celu naszej wyprawy – Podhajec, do których dotarliśmy ok. godz 10.00. W Podhajcach i na jego przedmieściach, u gościnnych miejscowych gospodarzy, rozlokowali się uczestnicy pielgrzymki.
O 12.00 - zbiórka przy kościele św. Trójcy, gdzie czekał na chętnych autokar do Białokrynicy.
Sobota – to dzień poświęcony tej właśnie miejscowości, położonej kilka kilometrów od Podhajec. O godz. 13.00 w Białokrynicy, przed dawnym kościołem pw. św. Piotra i Pawła, a obecnie grekokatolickiej cerkwi pw. św. Paraskewii przywitał uczestników pielgrzymki białokrynicki proboszcz – ks. Vołodymir Łytvyniv. Dziewczęta ubrane w ludowe stroje wręczyły na ręce prezesa Towarzystwa Miłośników Ziemi Podhajeckiej - P. Ryszarda Wojciechowskiego i ks. Kanonika Stanisława Draguły powitalny korowaj.
Następnie w cerkwi odbyło się ekumeniczne nabożeństwo pod przewodnictwem miejscowego proboszcza i naszego pielgrzymkowego ks. kapelana. W czasie nabożeństwa śpiewał zespół ludowy z Polski – "Radzowiczanie". Wzruszające było wspólne odśpiewanie pieśni "My chcemy Boga" : my, goście z Polski śpiewaliśmy ją po polsku, a obecni mieszkańcy Białokrynicy – po ukraińsku.
Dawny kościół, a obecna cerkiew, poruszał swoim wnętrzem, gdzie z ołtarza głównego spoglądała na nas Maryja ze swojego częstochowskiego wizerunku, umieszczonego w tym miejscu jeszcze przed I wojną Światową.
Po nabożeństwie wyruszyliśmy wszyscy z procesją na białokrynicki cmentarz. Wspólnie modliliśmy się za zmarłych tutaj spoczywających. Został też poświęcony odnowiony grobowiec rodziny Różnickich - rodzina ta od pokoleń mieszkała w Białokrynicy, aż do 1946 roku.
Po południu, w białokrynickim Domu Ludowym, odbyła się część artystyczna.
Wystąpił miejscowy żeński zespół ludowy pod kier. Hanny z Biłanów Sztogryn. Ukraińskie pieśni śpiewane na głosy brzmiały pięknie i wzruszająco. Następnie wystąpił zespół "Radzowiczanie" z GOK Dziadowa Kłoda pod Sycowem, pow. Oleśnica. Publiczność wyraźnie się ożywiła, śpiewała refreny oraz te z piosenek, które są powszechnie znane. Wzruszające było wykonanie przez ten zespół pieśni "O gwiazdo Podola" z tekstem napisanym przez P. Ryszarda Wojciechowskiego.

Niedziela 19 czerwca – święto św. Trójcy – to dzień poświęcony Podhajcom.
O godzinie 11.00 spotkaliśmy się w kilkanaście osób na podhajeckim cmentarzu rzymsko-katolickim, gdzie każdy z obecnych pomodlił się za dusze pochowanych tutaj rodaków.
Przed mszą św. otwarty był kościół pw. św. Trójcy. Ta wspaniała świątynia, pomimo tego że jest poważnie zrujnowana, nadal robi ogromne wrażenie. Wielu z nas - pielgrzymów z Polski, ze skupieniem zwiedzało wnętrze kościoła, myśląc o swoich przodkach, którzy tutaj byli chrzczeni, zawierali śluby oraz o tych, którzy stąd rozpoczynali swoją ostatnią, ziemską wędrówkę.
O godz. 12.00, na placu przed kościołem pw. św. Trójcy, rozpoczęła się uroczysta msza św., której przewodniczył biskup lwowski - ks. Leon Mały. Mszę św. współkoncelebrowali : ks. Andrzej Remineć – proboszcz z Brzeżan, ks. Stanisław Draguła – kapelan III Pielgrzymki Podhajeckiej, ks. Adam Kruczyński – Werbista – misjonarz obecnie pracujący w Nowej Uszycy na Ukrainie. Obecni byli też miejscowi księża grekokatoliccy: ks. Mykoła Mydlak – proboszcz parafii Podhajce-Stare Miasto i ks. Igor Komarnyckij – proboszcz parafii Podhajce-Silce.
W uroczystej mszy św. wzięli udział : przedstawiciele Konsulatu Generalnego RP we Lwowie: V-ce Konsul P. Bartosz Rogalski i V-ce Konsul P. Anna Koziejowska oraz miejscowe władze w osobach Przewodniczącej Rady Rejonu – P. Iriny Baran i Mer Podhajec – P. Tatyany Levkovych.
Oprawę muzyczną odpustowej mszy św. przygotował polski zespół "Radzowiczanie", zaś Liturgię Słowa – miejscowa młodzież.
Msza św. zgromadziła nie tylko uczestników III Pielgrzymki Podhajeckiej, ale też licznie przybyłych mieszkańców Podhajec. Ponieważ od dłuższego czasu słychać było pomruki zapowiadającej się w ten sposób burzy, ks. proboszcz Andrzej Remineć zdecydował o przeniesieniu wszystkich powitań, przemówień i homilii na czas po zakończeniu mszy św. - do wyremontowanej kaplicy Zofii z Zamiechowa. Nawałnica nadciągnęła w czasie czytania Ewangelii i nie pozwoliła nam w skupieniu wysłuchać Słowa Bożego. Lało jak z cebra, toteż uczestniczący we mszy św. chronili się pod parasolami, a ponieważ i ołtarz był ustawiony pod gołym niebem - ksiądz biskup poprosił kilka osób o osłonięcie ołtarza parasolkami. Po mszy św. spotkaliśmy się wszyscy w przykościelnej kaplicy. Teraz dopiero brzeżański proboszcz przywitał księdza biskupa i przybyłych na uroczystość gości. Tutaj też wysłuchaliśmy homilii księdza biskupa.
Niezwykle miłym akcentem, tej nietypowo przebiegającej i burzliwej mszy św. , było podarowanie ozdobnego ornatu dla kościoła w Podhajcach przez PP. Alicję i Bolesława Kussów.
Następnie udaliśmy się na plac położony przy kościele, gdzie znajduje się pomnik Adama Mickiewicza, wzniesiony przez podhajczan w 1898 roku – w setną rocznicę urodzin wieszcza. Pomnik ten został wiosną tego roku odrestaurowany staraniem i z funduszy P. Henryka Pękalskiego, dawnego mieszkańca Podhajec, pełniącego obecnie funkcję v-ce prezesa TMZP.
W czasie uroczystości odsłonięcia odnowionego pomnika wiersz swój "Odę do mowy kresowej" recytował Leszek Długosz – artysta "Piwnicy pod Baranami", a ks. Adam Kruczyński wyrecytował (z pamięci!) fragment "Pana Tadeusza" – "Koncert Jankiela". Odsłonięcia pomnika dokonali : P. Henryk Pękalski, ks. biskup Leon Mały, Konsul P. Bartosz Rogalski, Przewodnicząca Rady Rejonu – P. Irina Baran oraz Mer Podhajec – P. Tatyana Levkovych.
Po południu w Domu Ludowym w Podhajcach odbyła się część artystyczna.
Wystąpili soliści z sekcji śpiewu działającej przy Domu Ludowym w Podhajcach oraz nasz polski zespół "Radzowiczanie".

Poniedziałek 20 czerwca – wyprawa do Śniatynia i Kołomyi na Pokuciu.
Śniatyń – małe miasteczko położone w czasach II RP na granicy z Rumunią.
W śniatyńskim szpitalu pracowała i tutaj zmarła 30 maja 1904 roku - bł. S. Marta Wiecka ze Zgromadzenia Sióstr Miłosierdzia Św. Wincentego a Paulo. Siostra Marta w latach 1894 – 1899 posługiwała chorym w szpitalu w Podhajcach, w Podhajcach też 15 sierpnia 1897 roku złożyła swe pierwsze śluby zakonne. Na Zjeździe Towarzystwa Miłośników Ziemi Podhajeckiej, który odbędzie się 22 października bieżącego roku, podjęta zostanie uchwała, na mocy której błogosławiona Siostra Marta Wiecka zostanie patronką naszego Stowarzyszenia.
Siostra Marta urodziła się 12 stycznia 1874 roku we wsi Nowy Wiec na Kaszubach.
W III Pielgrzymce Podhajeckiej wzięła udział Pani Janina Kwiecień – Starosta Kartuski, członek-założyciel TMZP, dla której wizyta w Śniatyniu – miejscu śmierci błogosławionej S. Marty, miała szczególne znaczenie.
W kościele w Śniatyniu, przepięknie położonym na wysokiej skarpie doliny Prutu, przywitał nas ksiądz proboszcz Aleksander Raca. Odprawione zostało tutaj krótkie nabożeństwo, w czasie którego mogliśmy ucałować relikwie bł. Siostry Marty Wieckiej. Po kościele oprowadzała nas Siostra Halina ze Zgromadzenia Sióstr Miłosierdzia. Siostra Halina pilotowała też nas w drodze na śniatyński cmentarz, gdzie nawiedziliśmy grób błogosławionej Siostry Marty. Przy grobie opowiedziała uczestnikom pielgrzymki historię życia Siostry Marty Wieckiej, o okolicznościach jej śmierci oraz o szerzącym się kulcie zmarłej.
Po opuszczeniu Śniatynia – wizyta w Kołomyi. To typowo galicyjskie miasteczko położone na Pokuciu, urokliwe, z zadbanymi kamieniczkami i ogromnym targowiskiem w centrum. Zwiedziliśmy tutaj Muzeum Huculszczyzny poznając tutejsze budownictwo, zwyczaje i sztukę ludową. Niestety, było już późne popołudnie i miejscowy targ , gdzie mieliśmy nadzieję na zakup ludowych wyrobów, kończył już swoją działalność.
Późnym wieczorem wróciliśmy do Podhajec.

Wtorek 21 czerwca – pożegnanie z Podhajcami i wizyta we Lwowie.
O 11.00 wyruszyliśmy autokarami z Podhajec, pożegnawszy się z naszymi gospodarzami.
W Brzeżanach dołączył do nas nasz ksiądz kapelan i pożegnał nas serdecznie proboszcz – ks. Andrzej Remineć. W trzy autokary zdążaliśmy do Lwowa, dokąd dojechaliśmy późnym popołudniem. Najpierw wspólna wizyta na Cmentarzu Orląt i Cmentarzu Łyczakowskim. Na chwilę odłączyłam się od grupy, by nawiedzić grób mojego pradziada – Władysława Bayera, położony na wzgórzu Powstańców Styczniowych. A następnie mieliśmy trzy godziny wolnego czasu, by wędrować ulicami Lwowa. W pierwszej kolejności pomaszerowałam przez lwowski Rynek, Wały Hetmańskie, a dalej ulicami Kazimierzowską i Kleparowską na ulicę Inwalidów, gdzie pod Nr 7 stoi zachowana kamienica mojego pradziadka. Z miłym wzruszeniem patrzyłam na drewniane wrota bramy, na secesyjne gzymsy i zdobienia kamienicy. Bocznymi uliczkami, z typowym lwowskim brukiem, wróciłam na Wały Hetmańskie. Z przyjemnością po raz kolejny oglądałam Teatr Wielki, Hotel Georga, Plac Mariacki z figurą Matki Bożej i pomnikiem Adama Mickiewicza. Z przykrością patrzyłam na kompletnie nie pasujący do tego miejsca nowoczesny budynek banku, wybudowany w miejscu istniejącej tu do 1939 roku, kamienicy braci Lewickich (tych od Pacykowa). Dalej powędrowałam ul. Akademicką, aż pod kościół św. Mikołaja, gdzie chrzczony był pradziad Władysław. Ulicą Pańską dotarłam do dawnego kościoła OO. Bernardynów pw. św. Andrzeja . Za mało było już czasu, żeby pójść jeszcze na Łyczaków do kościoła św. Antoniego, gdzie ochrzczony został dziadek Ludwik Bayer. Wysoki Zamek też musiał poczekać na moją kolejną wizytę we Lwowie. Wracając pod Pałac Arcybiskupów, gdzie czekały nasze autokary, zdążyłam jeszcze po drodze popatrzeć na Katedrę Łacińską, Kaplicę Boimów, Rynek z Ratuszem i fontanną Neptuna. Zdecydowanie za krótka ta wizyta – mogłabym jeszcze godzinami wędrować ulicami tego miasta "zawsze wiernego".
O 20.00 wyjechaliśmy z centrum Lwowa kierując się na zachód. Wyjeżdżaliśmy ulicą Gródecką, mijając po drodze kościół św. Anny, a następnie więzienie Brygidek i kościół św. Elżbiety z wysokimi wieżami. W oddali, po prawej stronie widać było budynek Dworca Głównego we Lwowie. Robiło się coraz ciemniej, a nasza pielgrzymka powoli dobiegała końca.
Ponownie przekroczyliśmy granicę polsko-ukraińską i autokary, nie zatrzymując się już po drodze, przez Przemyśl, Rzeszów, Tarnów i Kraków zmierzały w kierunku Dolnego Śląska.
W środę – 22 czerwca w godzinach rannych zakończyła się III Pielgrzymka Podhajecka.

Wzięłam udział w III Pielgrzymce Podhajeckiej, ponieważ chciałam zobaczyć Podhajce – miasteczko, z którym związani byli moi dziadkowie macierzyści : Janina z Wilińskich i Franciszek Gutorscy. Program pielgrzymki, który poznałam jeszcze przed wyjazdem, był bardzo bogaty. Miałam jednak nadzieję, że uda mi się też zrealizować cele mojego osobistego pielgrzymowania.
Z tego co zamierzałam - zrobiłam i zobaczyłam prawie wszystko.
Prawie – gdyż nie udało mi się odnaleźć na podhajeckim cmentarzu grobu mojego pradziada – Mariana Wilińskiego oraz nie odnalazłam miejsca, w którym przed II Wojną Światową znajdowały się w Podhajcach zabudowania Spółdzielni "Rolnik" (dziadek Franciszek był kierownikiem "Rolnika" w latach 1925 - 1929)
Obejrzałam natomiast dość dokładnie Podhajce : znalazłam dom Jadwigi i Mariana Łomnickich (z P. Jadwigą przyjaźniła się moja babcia), widziałam budynek dawnego "Sokoła", rynek z ratuszem, na którego wieżyczce znajduje się obecnie zegar z wieży kościelnej, obie cerkwie, ruiny synagogi. Spacerowałam nad podhajeckimi stawami, nad śluzą na rzeczce Koropiec, widziałam zrujnowany budynek wybudowanego tuż przed wojną polskiego gimnazjum. Nawiedziłam kościół pw. św. Trójcy, gdzie znalazłam (dzięki oglądanym wcześniej archiwalnym zdjęciom wnętrz kościoła z lat międzywojennych) miejsce, w którym stała chrzcielnica. To tutaj moja śp. mama otrzymała sakrament Chrztu św. To w tym kościele, przed głównym ołtarzem, moi dziadkowie udzielili sobie sakramentu małżeństwa. Byłam dwukrotnie na cmentarzu rzymsko-katolickim, ale niestety czasu zabrakło, żeby dokładnie go obejść i przeszukać grób po grobie.
Największe jednak emocje i wzruszenie towarzyszyły mi w czasie mojej dwukrotnej wyprawy do pobliskiego Mużyłowa – wsi oddalonej o 4 km od Podhajec. To właśnie w Mużyłowie, w majątku Idalii z Bocheńskich i Tadeusza Reyów, mieszkała i pracowała moja babcia Janina Wilińska. Tutaj poznała swojego męża, a mojego dziadka – Franciszka Gutorskiego, który jako kierownik podhajeckiego "Rolnika" przyjeżdżał na konsultacje do hr. Tadeusza Reya - prezesa rolniczej spółdzielni. To właśnie tutaj urodziła się moja mama i chociaż wyjechała stąd mając niespełna dwa lata, całe życie wspominała Mużyłów i Podhajce. Z dawnych zabudowań majątku Reyów w Mużyłowie nie pozostał najmniejszy ślad, wszystko zostało zniszczone w 1944 roku, po wejściu Sowietów. Niestety nie udało mi się ustalić, w którym miejscu stał budynek mieszczący kancelarię majątku oraz mieszkanie moich dziadków. Ale kiedy stałam tam na zboczu doliny i patrzyłam na położone poniżej zabudowania wsi, na drewnianą cerkiewkę grekokatolicką, na potężną lipę z kapliczką, na spalony budynek starej, jeszcze austriackiej, szkoły, uświadomiłam sobie, że patrzę tak jak moja mama i dziadkowie 80 lat temu. Warto było przejechać tyle kilometrów, by znaleźć się w tym szczególnym miejscu, by je poznać, zobaczyć i poczuć, że zawsze we mnie tkwiło.
Bo chociaż byłam tam po raz pierwszy w życiu, wydało mi się swojskie i znajome.
Wracałam do Podhajec na piechotę, polną, błotnistą drogą, którą przed 85 laty dziadek jeździł w konkury do babci. Kiedy dochodziłam do przedmieść Podhajec obejrzałam się i patrzyłam na schowany w dolince potoku Mużyłów. I wiedziałam już, że muszę przyjechać tu jeszcze raz.

Monika Bayer-Smykowska
Towarzystwo Genealogiczne Centralnej Polski
Towarzystwo Miłośników Ziemi Podhajeckiej


Reportaże pielgrzymkowe Oławskiej Telewizji Kablowej:
Białokrynica http://www.otvk.pl/stream/III_pielgrzym ... rynica.wmv
Podhajce http://www.otvk.pl/index.php?n=wydarzenie&id=1878
Śniatyń i Kołomyja http://www.otvk.pl/stream/III_pielgrzymka_okruchy.wmv
Lwów http://www.otvk.pl/stream/III_pielgrzym_podhaj_lwow.wmv

Leszek Długosz "Oda do mowy kresowej"
http://blogmedia24.pl/node/35651?page=63

Czy Ktoś spotkał się już z sytuacją, że jedna osoba była na "etacie" ojca chrzstnego i równocześnie świadkowała przy ślubach?
W księgach zabużańskich agad zespół 301 sygnatury 1071-1074 jest
Michał Maczuba (vel Moczuba), który przez szereg lat brał udział w ceremoniach chrztu i ślubów jako ojceci chrzestny i świadek.
Czy możliwe, iż jako wyżej postawiony w hierarchii miał "etat" urzędnika cywilnego obok księdza katolickiego?

Z góry dziękuję za wszelkie sugestie.

Pozdrawiam
Michał Kazimierz

Witam, kto przeglądał metryki z parafii np. Brzeziny koło Kielc to w latach od 1615 roku po łacinie, prawie na każdej stronie jest to samo nazwisko i zawód po polsku kierownik szkoły. Czasem w zamian jest jego żona i tak długo, bo chyba do śmierci byli chrzestnymi okolicznych mieszkańców. Ale jednej pewnie starszej pani, widocznie przybył do parafii ksiądz młody i zapisał jako chrzestna ; stara baba, potem już tej osoby nie było za chrzestną ; pozdrawiam - Julian

Sawicki_Julian pisze:Witam, kto przeglądał metryki z parafii np. Brzeziny koło Kielc to w latach od 1615 roku po łacinie, prawie na każdej stronie jest to samo nazwisko i zawód po polsku kierownik szkoły. Czasem w zamian jest jego żona i tak długo, bo chyba do śmierci byli chrzestnymi okolicznych mieszkańców. Ale jednej pewnie starszej pani, widocznie przybył do parafii ksiądz młody i zapisał jako chrzestna ; stara baba, potem już tej osoby nie było za chrzestną ; pozdrawiam - Julian

Bardzo dziękuję za odpowiedź i przepraszam za zwłokę, powyższy post umknął mojej uwadze.
________________
Pozdrawiam
Michał Kazimierz

Witam,

Poszukuje informacji o siostrze mojego dziadka Mariannie zd. Baj.

Marianna Baj
ur. 1892.12.05 Opaleniska, numer domu 69
śl-1. z Mateuszem Dyrda, 1918.01.23, zm. 1925.02.11
śl-2. z Wincentym Piela ???
zg. ???

Oto jej krótka historia:
Po śmierci pierwszego męża w 1925 r. , w latach 20 lub 30 Marianna przenosi się na wschód Polski
do miejscowości Podhajce, woj. Tarnopolskie, lub w okolice. Stamtąd zostaje wywieziona na Syberię.
Wg. słownego przekazu, przeżyła i powróciła do Polski osiedlając się na ziemiach zachodnich.

Być może jeszcze w 1925 lub 1926 wyszła ponownie za mąż za Wincentego Piela
w miejscowości Budy Łańcuckie.
Mój dziadek Alojzy zmarł w 1952 r. i wszelki kontakt z jego siostrą , jeżeli istniał, to się urwał.

Czy jakiekolwiek dokumenty z Podhajec przetrwały ?
Może jakieś spisy repatriantów ?

Dziękuję za wszelkie wskazówki,
Waldek

Waldku - napisz przez PW do Moniki Bayer-Smykowskiej nick bayerek. Jej wypowiedzi masz wyżej w tym wątku. Jestem pewna, że pomoże znaleźć odpowiedzi na Twoje pytania.

Powodzenia
Grażyna

Rebell_Cieniewska_Grażyna pisze:Waldku - napisz przez PW do Moniki Bayer-Smykowskiej nick bayerek. Jej wypowiedzi masz wyżej w tym wątku. Jestem pewna, że pomoże znaleźć odpowiedzi na Twoje pytania.

Powodzenia
Grażyna

Dziękuję, napisałem.
Waldek

Witam,

Czy mieszkańcy Podhajec i okolicznych miejscowości, zesłani na Sybir, lądowali w jednym obozie/miejscu, czy raczej nie ?

Dziękuję,
Waldek

Nie. Wszystko zależy od terminu deportacji czy zawodu osoby deportowanej. Co do osób więzionych w więzieniach NKWD po 17.09.39r. a przed 06.41r. np. w Podhajcach czy Tarnopolu, nie podlegających deportacji tylko oskarżanych z konkretnego art. KK USSR, tu równięż najczęściej decydował konkretny paragraf, choc oczywiście "loteria" miejsc docelowej zsyłki tez wchodzi w grę-zalezy od terminu wyroku i ewentualnego zaskarżenia do Moskwy. Jeśli poda Pan bliższe dane, postaram się pomóc.

Wczoraj do geneteki wysłałem pierwsze indeksy z Podhajec.
Podczas indeksacji wysłałem wiele uzupełnień na stronę Szlachta Ziemi Halickiej - ciekawe i znane nazwiska.
Materiału do indeksacji jest wiele więc może ktoś pomoże ?
Pozdrawiam

Panie Grzegorzu,
uprzejmie proszę zajrzeć na swoją skrzynkę pocztową i ewentualnie wysłać mi odpowiedź, za co z góry dziękuję
Amelia Lemowicz

kocurek pisze:Nie. Wszystko zależy od terminu deportacji czy zawodu osoby deportowanej. Co do osób więzionych w więzieniach NKWD po 17.09.39r. a przed 06.41r. np. w Podhajcach czy Tarnopolu, nie podlegających deportacji tylko oskarżanych z konkretnego art. KK USSR, tu równięż najczęściej decydował konkretny paragraf, choc oczywiście "loteria" miejsc docelowej zsyłki tez wchodzi w grę-zalezy od terminu wyroku i ewentualnego zaskarżenia do Moskwy. Jeśli poda Pan bliższe dane, postaram się pomóc.

Wincenty Piela i Maria Piela zd. Baj, wraz z piątką dzieci,
zostali wywiezieni na Syberię 10.02.1940 r.
Czy to wystarczy ?

Waldek

rodzina Pielów z Podhajec zesłana 10.02.1940 do posiołka Niemun w rajonie Siewierojenisejskim, Krasnojarski Kraj. Posiołek był polożony ok. 8 km na wsch. od Siewierojenisejska, nad rzeką Niemun, dopływem rz. Joczimo.