Nazwisko: Łokocki.lokocki

[Komentarze]

Wątek ten zawiera informacje na temat <A HREF="index.php?name=Nazwiska&file=index&nid=10120&ez=2 target=_top">tego nazwiska</A> i osób je noszących

[UlianaDusyn]

Dzień dobry, czy udało się Panu/Pani ustalić pochodzenie nazwiska Łokocki? Również szukam informacji na temat nazwiska mojej prababci.

[Wladyslaw_Moskal]

Dzień dobry, czy udało się Panu/Pani ustalić pochodzenie nazwiska Łokocki? Również szukam informacji na temat nazwiska mojej prababci.

Witam,

pytanie “marbyka” jest o nazwiska z dawnych kresów Łokocki i Lokocki, a Uliany o pochodzenie nazwiska babci Łokocki.

W Polsce nazwisko Łokocki nosiły kiedyś 3 osoby w pow. Bolesławiec, a nazwisko Lokocki istniało kiedyś w Polsce i Ukrainie i w 2014 roku nazwisko Lokocki nosiły 2 osoby we Francji. Tyle mam dla “marbyka”.

To dla Uliany.
W Polsce występuje też bardzo rzadkie nazwiska Łakos i Łakocki, a na Ukrainie nazwiska Lakoshko [19 osob] i Lokosko [263 osob].
Nazwisko Lakoski występuje też w Macedoni [16 osob], w Serbi [12 osob] i Bulgari [1 osoba], natomiast nazwisko Lokoski nosiło w Macedoni 42 osoby, zaś nazwisko Lokoska 33 osoby.

Wymienione nazwiska są nazwiskami scytyjskimi , a zachowane znaczenie w językach chorwackim i macedońskim w słowie “lakos” dotyczy kogoś łatwego, zgodnego, spokojnego, przystępnego.

W 339 r przed nową erą w Dobrudży, krainie nad Morzem Czarnym pomiędzy obecną Rumunia i Bułgaria istniało królestwo scytyjskie powiązane ze Scytami z obecnych terenów Ukrainy. Krol Filip Ii Macedoński pobił króla Scytów Ateosa i wziął w niewole kobiety i dzieci scytyjskie.
Więcej w artykule z 2023 r. [szukaj w Google];
WOBEC:Kampania scytyjska Filipa II

Pozdrawiam - Władysław

[dzika_jagoda]

moim zdaniem nazwisko to może pochodzić po prostu od miejscowości Łąkoć (teren Lubelszczyzny)
Łąkoć = Łokocki

ale to tylko takie moje przypuszczenie
Może ono jest po prostu przekręcone z jeszcze innego nazwiska

[Tadeusz_Wysocki]

Nazwisko Łokocki - bardzo ciekawe i mające bardzo stare źródła - odapelatywne - czyli pochodzące od wyrazów pospolitych, tu od języka staropolskiego i słowa ,,łokać" - pić łapczywie, chłeptać, oraz słowa ,,łokany" - 'pity łapczywie' - pierwsze zanotowane jako zawołanie / przydomek ,,Łokana" notowane od 1136 roku (źródło: Bulla z r. 1136. Wyd. W. Taszycki, ,,Najdawniejsze zabytki języka polskiego". Biblioteka Narodowa, sera I, nr 104, Wyd. 3, Wrocław 1951, str. 64-82), ale też słowa ,,łokacz" - 'żarłok' - może ja wymienię wszystkie nazwiska w tym drzewie, też dla innych poszukujących znaczenia i pochodzenia swojego nazwiska (każde ono jest, zgodnie z naukami etymologii cenną wartością etniczną i dziedzictwem narodowym): Łoka - Łokacki, Łokas, Łokasik, Łokin, Łokinowicz, Łokiński, Łokisz, Łoknicki, Łokocik, Łokocki, Łokocz, Łokoć, Łokos, Łokosiewicz, Łokosik, Łokos, Łokoś, Łokot (1673), Łokota, Łokotko, Łokata, Łokatosz, Łokatek, Łokatka, Łokucewicz, Łokuć, Łokuciejewski, Łokuciewski, Łokucijewski, Łokucjewski, Łokutin, Łokyń, Łokana, Łokacz.

Miłego lata, słonko będzie!
Tadeusz
www.narodowa.pl

[ROMAN_B]

Dzień dobry, czy udało się Panu/Pani ustalić pochodzenie nazwiska Łokocki? Również szukam informacji na temat nazwiska mojej prababci.

UlianaDusyn, dobry wieczór.

Zgodnie z regulaminem forum posty winny być podpisywane przynajmniej imieniem.

Rozważania o genezie nazwiska Łokocki – Lokocki.

Według danych zawartych w Serwisie Rzeczypospolitej Polskiej, w bazie PESEL, na dzień 24.02.2025 roku osób o nazwisku Łokocki odnotowano 3 mężczyzn [ województwo dolnośląskie ] oraz 4 kobiety o nazwisku Łokocka [ województwo dolnośląskie ]. Zatem, jest to bardzo rzadkie nazwisko na obszarze Polski. Zaznaczyć należy, że występuje ono tylko w województwie dolnośląskim [ osoby zameldowane na pobyt stały ]. Ta sama baza nie notuje nazwiska Lokocki, Lokocka na dzień 24.02.2025 roku. Skoro jest to tak bardzo rzadkie nazwisko to ustalenie jego pochodzenia może być trudne.

Zaproponuję Ci moje subiektywne spojrzenie [ robocza hipoteza ] na genezę nazwiska Łokocki / Lokocki.

Prof. Maria Biolik** pisała [ cytuję ]: „Problem genezy nazwisk jest nierozdzielnie związany z określeniem ich budowy słowotwórczej. W przypadku nazwisk derywowanych (sekundarnych) często jest to bardzo trudne, ponieważ nazwiska podobnie jak i inne formy językowe podlegały procesom fonetycznym, takim jak upodobnienia i uproszczenia grup spółgłoskowych. Procesy te powodowały leksykalizację, czyli zacierania przejrzystej dwuczłonowej struktury wyrazu (podziału na temat słowotwórczy i formant). Leksykalizacja w dalszej kolejności prowadziła do stopniowej strukturalizacji nazwisk, co wiązało się z zanikaniem poczucia związku formalnego nazwiska z wyrazem, który motywował jego powstanie (podstawa słowotwórcza). W wielu nazwiskach, które ulegały procesowi leksykalizacji, na granicy między tematem słowotwórczym a formantem dochodziło do powstania węzłów morfologicznych. Dziś często tylko rekonstrukcja fonetyczna umożliwia dotarcie do pierwotnej formy (budowy nazwiska) i znaczenia (etymologii) nazwy osobowej. Proces leksykalizacji był nierozdzielnie związany z procesami perintegracji i absorpcji morfologicznej, które powodowały powstawanie nowych formantów. W Polsce jednym z najbardziej produktywnych formantów nazwiskotwórczych podlegających przedstawionym wyżej procesom był sufiks -ski. Wiele nazwisk utworzonych przez ten sufiks uległo leksykalizacji i kończy się na -cki lub -dzki. Nazwiska te ze względu na charakter asymilacji spółgłosek na granicy między tematem słowotwórczym i formantem można podzielić na trzy grupy. Do pierwszej można zaliczyć nazwiska, których temat fleksyjny podstawy słowotwórczej kończy się na spółgłoskę zwarto – wybuchową, do drugiej na spółgłoskę zwarto – szczelinową. Trzecią grupę tworzą nazwiska, w których doszło do uproszczenia grupy spółgłoskowej, na skutek bezpośredniego kontaktu sufiksu -ski z tematem zakończonym na spółgłoskę szczelinową: s, z, sz, i, ch.”. [ koniec cytatu ]. Zatem, nazwisko Łokocki / Lokocki można zaliczyć do grupy nazw osobowych, których temat fleksyjny podstawy słowotwórczej kończy się na spółgłoskę zwarto – wybuchową, to jest na spółgłoskę -t. Prof. Maria Biolik omawiając ten proces pisała [ cytuję ]: „W nazwiskach tej grupy węzeł morfologiczny powstaje po zaniku jerów na granicy między tematem słowotwórczym a formantem (-ьsk- ъ -jь) na skutek asymilacji zwarto-wybuchowej głoski t i szczelinowej głoski s. Wynikiem tego procesu jest zwarto-szczelinowa głoska c (> t-ski > -cki). Nazwiska tego typu tworzono od nazw miejscowych, osobowych i wyrazów pospolitych (…). [ koniec cytatu ].
Mając na uwadze to co pisała prof. Maria Biolik należy przyjąć, że sam proces powstania nazwy osobowej Łokocki / Lokocki, na gruncie języka polskiego, przebiegał w następujący sposób: 1) Łokotski > Łokocki; 2) Lokotski > Lokocki. Można stwierdzić z dużą dozą prawdopodobieństwa, że na skutek leksykalizacji miana Łokotski, utworzonego przez przyrostek -ski [ Łokot-ski ], kończy się na -cki [ Łokocki ].

Wiemy już, że z jakimś prawdopodobieństwem pierwotnym nazwiskiem miana Łokocki była najprawdopodobniej nazwa osobowa Łokotski. Ustalenie tej konstatacji pozwala na zobaczenie jak to nazwisko jest zbudowane i jakie ma znaczenie [ etymologia ].

Łokotski. Ta nazwa osobowa zbudowana jest z tematu słowotwórczego ‘łokot’ oraz przyrostka -ski [ Łokot + ski = Łokotski ].

Przyrostek -ski [ oraz -cki, - dzki ] w języku polskim jest formantem przymiotnikowym, który najczęściej tworzy przymiotniki od rzeczowników, wskazując na przynależność lub pochodzenie. Dodanie -ski do nazwy miejscowości tworzy przymiotnik określający osobę z tej miejscowości. Format ten jest również charakterystyczny dla nazwisk, zwłaszcza szlacheckich, gdzie wskazuje na miejsce pochodzenia lub dziedziczną własność. Z czasem sufiks ten stał się typowo strukturalnym formatem za pomocą którego tworzono typowo polskie nazwiska od różnych podstaw, np. od nazw osobowych, wyrazów pospolitych itp.

Innym problemem jest ustalenie od kogo? lub od czego? wywodzi się nazwa osobowa Łokotski. Wiemy już, że jej tematem słowotwórczym jest wyraz „łokot”. Przejrzałem kilka słowników języka polskiego w poszukiwaniu wyrazu „łokot, lokot” – nie znalazłem takich słów. Zajrzałem też do Słownika etymologiczny języka polskiego Aleksandra Brücknera, w poszukiwaniu słowa „łokot”. Pod hasłem „łokieć” autor słownika umieszcza też wyraz „łokot”, który jest pochodzenia ruskiego. Zacytuję hasło: „Łokieć, łokciowy; Łoktek, Łokietka (odmiana pierwotna; później Łokietek, wedle Łokietka, jak we wszelkich podobnych: piesek zamiast psek: pieska; bochenek, zamiast bochnek: bochenka); przyrostek jak w kikieć, wiecheć. Południowosłowiańskie, cerk. lakŭt’, serb. lakat, wobec rus. łokot’, czes. loket, dowodzi przestawki z pierwotnego *olkŭt’, por. litew. olektis, ‘łokieć (miara)’, alkunē, ‘łokieć ręki’, prus. alkunis (to samo), a woltis, woaltis, o ‘mierze’ i ‘ręce’, z *ōlktis. Słowo aryjskie: grec. ōlos i ōlenē, łac. ulna, goc. aleina, niem. Elle.” [ koniec cytatu ]. Zatem, polski łokieć to ruski łokot. Kamil Janicki w artykule pt. „Przydomek Władysława Łokietka. Żaden król Polski nie dostał równie prześmiewczego przezwiska” opisuje on jaka jest geneza przydomka króla Władysława. Autor między innymi pisał [ cytuję ]: „Przydomek króla od początku funkcjonował wyłącznie w formie polskiej, nie zaś łacińskiej. Fakt ten wydaje się potwierdzać, że był w pierwszej kolejności używany ustnie, a tylko przy okazji (i z racji popularności) notowany. Miał też bardzo wiele wariantów różniących się zapisem. Kalendarz krakowski, w notce sporządzonej za życia króla, podawał, że w 1320 roku koronowano „księcia Władysława zwanego Loketcho”. Do pochodzącego z połowy XIV stulecia Rocznika Traski trafiła z kolei forma „Loctek”. Jak wyjaśniał wybitny znawca imiennictwa piastowskiego, Jacek Hertel, określenie: „(…) pojawia się niemal zawsze przy imieniu króla Władysława także w licznych, późniejszych nieco źródłach polskich (Loketh, Loctek, Lokethk, Loketko, Lokyethko, Loketcho, Lokietek) oraz przekazach ruskich (Łokot lub Łokotko), czeskich (Loketko, Lokutko) czy niemieckich (Loket, Lokecz, Lokut).”. Z wszystkich tych przykładów wyłaniają się dwie główne odmiany. Władysław był określany albo tak jak teraz, Łokietkiem, albo krócej – Łokciem.”. [ koniec cytatu ]. Zatem, król Władysław nosił przydomek Łokietek albo Łokieć. To przezwisko, późniejszy przydomek został nadany księciu Władysławowi w dzieciństwie z uwagi na niski wzrost. Z cytowanego fragmentu artykułu dowiadujemy się, że król Władysław Łokietek albo Łokieć w przekazach ruskich nazywany był Łokot lub Łokotko. Polski apelatyw łokieć i ruski łotot to też archaiczna jednostka miary o długości zależnej od państwa, regionu i epoki historycznej. Tradycyjna europejska miara łokcia nawiązywała do średniej długości ręki od stawu łokciowego do końca palca środkowego. Istniała w Polsce wieś o nazwie Łokieć, która położona była w województwie podkarpackim, w powiecie bieszczadzkim, w gminie Lutowiska, na północ od miejscowości Muczne przy granicy z Ukrainą nad Sanem. Nazwa oddaje położenie terenu, na którym powstała wieś w zagięciu Sanu (charakterystyczne zakole). W dokumentach wieś ta w roku 1580 nosiła nazwę Łokot. Od roku 1678 wieś nosiła już polską nazwę Łokieć. Miejscowość zamieszkiwali Bojkowie.

Z jakimś prawdopodobieństwem nazwisko Łokocki / Lokocki jest hybrydą językową rusko – polską, którego tematem słowotwórczym jest ruski apelatyw łokot ‘łokieć’ i polski strukturalny przyrostek -cki [ -ski ].

To tylko moje subiektywne spojrzenie [ robocza hipoteza ] o genezie nazwy osobowej Łokocki.

Pozdrawiam – Roman.


Maria Biolik: Zmiany morfemiczne w nazwiskach polskich na "-ski": leksykalizacja, perintegracja i absorpcja morfologiczna; Prace Językoznawcze 3/2001; Wydawnictwo Uniwersytetu Warmińsko – Mazurskiego; Olsztyn 2001; strona 5 – 7.

[MattMich]

Dzien dobry,
te nazwisko ma bardzo wielkie podobienstwie pisane recznie do nazwiska Łotocki/Łotocka ktore dluzo wiecej jest powszechne niz Łokocki/Łokocka. Nazwisko Łotocki/Łotocka to nazwisko pochodzenia grecko-katolickich ludzi (przewaznie ukraincow z kresow).
Pozdrowienia Matt