genealodzy.pl

Dobry wieczór,
Czy ktoś z Was może polecić lub posiada jakieś publikacje dotyczące nazwisk równych nazwom miejscowości, nieposiadających typowej końcówki -ski? Prof. Rymut poświęca im krótki opis w "Nazwiskach Polaków", chciałbym wiedzieć o nich więcej. Sam mam w moim drzewie genealogicznym przypuszczalnie kilka takich nazwisk, zależy mi, aby wiedzieć jacy ludzie mogli je przyjmować i w jakich okolicznościach, a także dlaczego z czasem nie przyjęli oni końcówki -ski lub innej podobnej.
Pozdrawiam,
Franciszek

Znam nazwiska równe nazwom miejscowości , ale to miejscowości otrzymywały nazwy od nazwiska mieszkańca . W okolicach leśnych lub nadrzecznych powstawały tzw. pustkowia zamieszkałe przez jedną rodzinę . Takie pustkowia nazywane były po prostu od nazwiska mieszkańca.
Przykładowo na południowy wschód od Kalisza były takie pustkowia : Lis (obecnie część Kalisza) , Lipka , Krzywda , Maślak , Przepiórka , Chodyła, Guzdek , Biernaty, Duleby, Jonas , Molki, Szulety itd. W księgach metrykalnych z XIX stulecia większość mieszkańców nosiła nazwiska tożsame z nazwami pustkowi . Niektóre pustkowia zanikły , niektóre przekształciły się w wioski , niektóre nadal są jednozagrodowymi przysiółkami.

Pozdrawiam
Janusz

boreasz pisze:Dobry wieczór,
Czy ktoś z Was może polecić lub posiada jakieś publikacje dotyczące nazwisk równych nazwom miejscowości, nieposiadających typowej końcówki -ski? Prof. Rymut poświęca im krótki opis w "Nazwiskach Polaków", chciałbym wiedzieć o nich więcej. Sam mam w moim drzewie genealogicznym przypuszczalnie kilka takich nazwisk, zależy mi, aby wiedzieć jacy ludzie mogli je przyjmować i w jakich okolicznościach, a także dlaczego z czasem nie przyjęli oni końcówki -ski lub innej podobnej.
Pozdrawiam,
Franciszek

https://repozytorium.ukw.edu.pl/handle/item/4971
https://repozytorium.uwb.edu.pl/jspui/b ... _XVI_w.pdf
https://rcin.org.pl/Content/39455/WA243 ... L_0000.pdf

pozdrawiam
Anka

Franciszek

No to akurat Rymut ma niewiele tu do rzeczy .
Rymut to onomastyk a nie genealog .
Onomastyka nie zajmuje się pochodzeniem rodów i rodzin ale pochodzeniem wyrazów od których utworzono nazwy własne . Z pracy Pana Rymuta nie dowiemy się skad pochodziła rodzina ale od jakiego wyrazu utworzono dane nazwisko .
Niestety mam negatywne zdanie o pracach onomastyków.
To zwykłe wróżbiarstwo.

Pozdrawiam

Kamil

Witaj Franciszku,

jeżeli podejrzewamy, że nazwisko utworzono od nazwy miejscowości, to cennych informacji mogą dostarczyć nam m.in. publikacje:
1. Borek H., Opolszczyzna w świetle nazw miejscowych, Opole 1972.
2. Tenże, Górny Śląsk w świetle nazw miejscowych, Opole 1988.
3. Chojnacki W., Słownik polskich nazw miejscowości w b. Prusach Wschodnich i na obszarze b. wolnego miasta Gdańska wg stanu z 1941 roku, Poznań 1946.
4. Czopek-Kopciuch B., Adaptacje niemieckich nazw miejscowych w języku polskim, Kraków 1995.
5. Hrabec S., Nazwy geograficzne Huculszczyzny, Kraków 1950.
6. Kamińska M., Nazwy miejscowe dawnego województwa sandomierskiego, cz. I-II, Wrocław 1964-1965.
7. Kopertowska D., Nazwy miejscowe województwa kieleckiego, Kraków 1984.
8. Kosyl Cz., Nazwy miejscowe dawnego województwa lubelskiego, Wrocław 1978.
9. Kowalik-Kaleta Z., Staropolskie nazwy osobowe motywowane przez nazwy miejscowe, Wrocław – Warszawa – Kraków 1981.
10. Makarski W., Nazwy miejscowości dawnej ziemi sanockiej, Lublin 1986.
11. Malec M., Słownik etymologiczny nazw geograficznych Polski, Warszawa 2003.
12. Nazwy geograficzne Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa-Wrocław 1991.
13. Nazwy miast Pomorza Gdańskiego, red. H. Górnowicz i Z. Brocki, Wrocław 1978.
14. Nazwy miejscowe Polski. Historia. Pochodzenie. Zmiany, red. K. Rymut, Kraków 1997-2003.
15. Rospond S., Słownik nazw geograficznych Polski zachodniej i północnej, cz. I polsko-niemiecka, cz. II niemiecko-polska, Wrocław 1951.
16. Tenże, Słownik etymologiczny miast i gmin PRL, Wrocław 1984.
17. Rymut K., Nazwy miast Polski, Wrocław – Warszawa – Kraków 1987.
18. Rzetelska-Feleszko E., Duma J., Językowa przeszłość Pomorza Zachodniego na podstawie nazw miejscowych, Warszawa 1996.
19. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, red. F. Sulimierski, B. Chlebowski, W. Walewski, Warszawa 1880, reprint Warszawa 1986. Dostępny w Internecie pod adresem: http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/
20. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich. Indeks nazwisk, opr. Sz. Konarski, Warszawa 1995.
21. Wykaz urzędowych nazw miejscowości w Polsce, t. I-III, Warszawa 1980-1982.

Łączę serdeczne pozdrowienia –
Lidia

Bardzo dziękuję za odpowiedzi. Na pewno zainteresuję się tymi pozycjami. Zastanawia mnie jeszcze dlaczego ta grupa nazwisk oparła się modzie na dodawanie sufiksu -ski?

A dlaczego miały się oprzeć . Rycerze wracający na przykład z III Wyprawy Krzyżowej za zagrabione walory kupowali i osiedlali się u nas . Nazwiska nie do wymówienia jak pod Mławą w ciechanowskim naturalnie przyjmowali nazwiska od miejsc i na końcu było ski.
A to nie mieli co przyjmować , bo tak ich nazywano czy chcieli czy nie chcieli.

Pozdrawiam

Kamil

Była sobie wieś Kamień gdzieś w Wielkopolsce (i jest do tej pory) .
Był sobie w tym czasie chłop gdzieś w Małopolsce , na którego nie mieli żadnego przezwiska pod ręką , ale przed jego chałupą stał wielki kamień . Nazywano go więc Kamień . Mamy więc nazwisko równe nazwie miejscowości . Ale związku między miejscowością a człowiekiem żadnego .
Nazwisko Kalisz pochodzi od zdrobnienia imienia Kalikst , a nie od miasta Kalisza . Tak jak Kaliszuk , Kaliszczuk.

Ciekawe , czy istnieje nazwisko Swędzieniejewice , a może Milanówek i Koluszki.

Pozdrawiam
Janusz

Zgadzam się, nazwisko Kamień może mieć różne etymologie. Ale np. nazwisko Bochnia jest raczej jednoznaczne, występuje ono zresztą do dzisiaj. To rzadkie przypadki, ale obecne.

moderacja (elgra)
Zgodnie z regulaminem i przyjętym zwyczajem prosimy o podpisywanie swoich postów nazwiskiem i imieniem lub przynajmniej imieniem.
Jeżeli każdorazowe podpisywanie postów jest kłopotliwe, wtedy można ustawić automatyczny podpis. https://genealodzy.pl/index.php?name=PN ... 5276#75276

Ale na przykład miejscowość Harkabuz na Orawie jest ściśle związane z rodziną o nazwisku Harkabuz. Historia tej miejscowości wskazuje że nazwa pochodzi od pierwszego sołtysa tej miejscowości Bartłomieja Harkabuza . (rodziny nieszlacheckiej). Co ciekawe, czy raczej bardzo częste na Podhalu, Spiszu czy Orawie, potomkowie rodzin notowanych w XVI wieku nadal mieszkają w tych samych miejscowościach do dziś.