Binkiewicz vel Bieńkowski vel Wolański - zagmatwana sprawa
: sob 07 lut 2026, 05:22
orzystając z faktu, iż każda para oczu widzi daną rzecz inaczej a świeże spojrzenie jest w stanie wyłapać to, czego zmęczone oczy autora zdają się nie zauważać, chciałbym prosić o pochylenie się nad moimi przemyśleniami dotyczącymi jednej z bardziej zagadkowych historii w mojej Genealogii.
Rozpisałem je w formie możliwie skondensowanej i zastanawiam się, czy czegoś po drodze nie pominąłem. Dodatkowo, jestem ciekaw jak trafne okażą się owe hipotezy w starciu z surową oceną Odbiorców, o którą niniejszym apeluję.
Otóż, cała historia bierze ma swój początek w dniu 12.10.1789 r., kiedy to w Staszowie ślub bierze pochodzący z Żarnowca Honestus Sebastian Binkiewicz.
https://metryki.genbaza.pl/genbaza,detail,500131,85
Spis Ludności z 1790 roku stanowi, iż Sebastian Wolański, lat 27 (~1763) mieszkał w domu nr 64 w Żarnowcu z:
• bratem Janem, lat 24 – żonaty z Zofią lub Magdaleną (ślub między 1791 a 1796)
• bratem Łukaszem, lat 22
• ciotką Katarzyną Kantorowiczówną, lat 70 – czyli ich matka powinna być z domu Kantorowicz!
• służącą Teresś Bajorszczonką, lat 16
• komornicą Marcjanną Filipowską, wdową, lat 56
• jej służącą Zofia Kurdusionką, lat 20
W domu nr 65 – Franciszek Kantorowicz, lat 60 z żoną Marianną, lat 40.
Według Spisu Ludności z 1791 roku, Sebastian Binkiewicz, lat 24 (~ 1767) mieszkał w domu nr 85 w Żarnowcu z:
• bratem Janem, lat 22 (~1769)
• służącym Kazimierzem Kantorowiczem, lat 20
• służącą Teresą Bajorską, lat 20
• służącą Wiktoria Urbanówną
• komornicą Magdaleną Filipowską, lat 48
• córką komornicy, tj. Zofią, lat 23
W domu nr 86 – Franciszek Kantorowicz, lat 60 z żoną Marianną, lat 30.
Sporo jest poszlak wskazujących, iż Wolański jest tożsamy z Binkiewiczem, niemniej poniższe fakty zdają się obalać tę tezę:
• Sebastian Binkiewicz raczej już nie mieszkał w Żarnowcu w latach 179-91, gdyż w 1789 r. wziął ślub w Staszowie i już tam pozostał, o czym stanowią narodziny jego kolejnych dzieci – choć fakt zapisania go z pominięciem żony może świadczyć o tym, że rodzina dokonała zapisu „zaocznie”, nie wiedząc o zmianie jego stanu cywilnego.
• zgon Sebastiana Wolańskiego, lat 40 (~1762), który nastąpił w 1802 r. w Żarnowcu (dom 138; brak dostępu do metryki) kłóci się z zapisem z aktu zgonu Sebastiana Binkowskiego, lat 48 (ur. 1764 r.), który zmarł w Staszowie w 1812 r. – https://metryki.genbaza.pl/genbaza,detail,386744,57 – choć niewykluczone, że dotyczy imiennika i rówieśnika zarazem albo skryba pomylił imiona – bez dostępu do metryki nie wiadomo także, kto był zgłaszającym.
• Łukasz Binkiewicz, potrójnie żonaty, był synem Jana i Marianny z Kantorowiczów. Urodził się w Żarnowcu, był masarzem (zawód po ojcu), liczył 42 lata (ur. 1769).
• Matka Łukasza ma inne personalia niż matki Fabiana (1), Jana (2) i Sebastiana (3), choć ojciec Jan Sr mógł być dwukrotnie żonaty, co potwierdzałoby konotacje z Binkiewiczami z Mnichowa (par. Mokrsko Dolne).
1. Fabian Bieńkowski – ur. 11.01.1764 r. we wsi Mnichów (parafia Mokrsko Dolne) s. Jana i Katarzyny z d. Polityczanka.
2. Jan Bieńkowski – ur. 9.05.1765 r. we wsi Mnichów (par. Mokrsko Dolne) s. Jana i Katarzyny z d. Polityczanka.
3. Sebastian Bieńkowski – ur. 28.07.1768 r. we wsi Mnichów (par. Mokrsko Dolne), s. Jana i Katarzyny z d. Banaska.
Dodatkowe, przydatne informacje:
• Zgon Katarzyny Kantorowicz miał miejsce w Żarnowcu w dniu 06.03.1791 r., co tłumaczy jej brak w spisie ludności dokonanym w 1791 r.
• Zgon Łukasza Binkiewicza (akt 88/1823) – zmarł w dniu 05.12.1823 r. w Żarnowcu (dom 153) jako rolnik.
• Antoni Binkiewicz był świadkiem na ślubie Łukasza (https://metryki.genbaza.pl/genbaza,detail,511928,16) oraz chrzestnym jego szwagierki, Klary.
Antoni zmarł w 1822 r. jako syn Jakuba a mąż Marianny.
• Paweł Binkiewicz, syn Sebastiana, określony ok. 1812 roku w aktach notarialnych powiatu staszowskiego jako „przy Wojsku Polskim zostający”, zdaje się awansował na sierżanta, o czym stanowi informmacja z 1820 roku: https://archive.org/details/jbc.bj.uj.e ... i+paweł%22
Wątek ten będę starać się rozwinąć przy pomocy zasobu AGAD. Póki co wiadomym jest, że Paweł nie wrócił do Staszowa, na co wskazują w pełni zindeksowane metryki tejże parafii.
• Kantorowicze byli z zawodu szewcami, tak jak Sebastian, który przeprowadził się do Staszowa, słynącego z mieszkańców parających się tą właśnie profesją.
Rozpisałem je w formie możliwie skondensowanej i zastanawiam się, czy czegoś po drodze nie pominąłem. Dodatkowo, jestem ciekaw jak trafne okażą się owe hipotezy w starciu z surową oceną Odbiorców, o którą niniejszym apeluję.
Otóż, cała historia bierze ma swój początek w dniu 12.10.1789 r., kiedy to w Staszowie ślub bierze pochodzący z Żarnowca Honestus Sebastian Binkiewicz.
https://metryki.genbaza.pl/genbaza,detail,500131,85
Spis Ludności z 1790 roku stanowi, iż Sebastian Wolański, lat 27 (~1763) mieszkał w domu nr 64 w Żarnowcu z:
• bratem Janem, lat 24 – żonaty z Zofią lub Magdaleną (ślub między 1791 a 1796)
• bratem Łukaszem, lat 22
• ciotką Katarzyną Kantorowiczówną, lat 70 – czyli ich matka powinna być z domu Kantorowicz!
• służącą Teresś Bajorszczonką, lat 16
• komornicą Marcjanną Filipowską, wdową, lat 56
• jej służącą Zofia Kurdusionką, lat 20
W domu nr 65 – Franciszek Kantorowicz, lat 60 z żoną Marianną, lat 40.
Według Spisu Ludności z 1791 roku, Sebastian Binkiewicz, lat 24 (~ 1767) mieszkał w domu nr 85 w Żarnowcu z:
• bratem Janem, lat 22 (~1769)
• służącym Kazimierzem Kantorowiczem, lat 20
• służącą Teresą Bajorską, lat 20
• służącą Wiktoria Urbanówną
• komornicą Magdaleną Filipowską, lat 48
• córką komornicy, tj. Zofią, lat 23
W domu nr 86 – Franciszek Kantorowicz, lat 60 z żoną Marianną, lat 30.
Sporo jest poszlak wskazujących, iż Wolański jest tożsamy z Binkiewiczem, niemniej poniższe fakty zdają się obalać tę tezę:
• Sebastian Binkiewicz raczej już nie mieszkał w Żarnowcu w latach 179-91, gdyż w 1789 r. wziął ślub w Staszowie i już tam pozostał, o czym stanowią narodziny jego kolejnych dzieci – choć fakt zapisania go z pominięciem żony może świadczyć o tym, że rodzina dokonała zapisu „zaocznie”, nie wiedząc o zmianie jego stanu cywilnego.
• zgon Sebastiana Wolańskiego, lat 40 (~1762), który nastąpił w 1802 r. w Żarnowcu (dom 138; brak dostępu do metryki) kłóci się z zapisem z aktu zgonu Sebastiana Binkowskiego, lat 48 (ur. 1764 r.), który zmarł w Staszowie w 1812 r. – https://metryki.genbaza.pl/genbaza,detail,386744,57 – choć niewykluczone, że dotyczy imiennika i rówieśnika zarazem albo skryba pomylił imiona – bez dostępu do metryki nie wiadomo także, kto był zgłaszającym.
• Łukasz Binkiewicz, potrójnie żonaty, był synem Jana i Marianny z Kantorowiczów. Urodził się w Żarnowcu, był masarzem (zawód po ojcu), liczył 42 lata (ur. 1769).
• Matka Łukasza ma inne personalia niż matki Fabiana (1), Jana (2) i Sebastiana (3), choć ojciec Jan Sr mógł być dwukrotnie żonaty, co potwierdzałoby konotacje z Binkiewiczami z Mnichowa (par. Mokrsko Dolne).
1. Fabian Bieńkowski – ur. 11.01.1764 r. we wsi Mnichów (parafia Mokrsko Dolne) s. Jana i Katarzyny z d. Polityczanka.
2. Jan Bieńkowski – ur. 9.05.1765 r. we wsi Mnichów (par. Mokrsko Dolne) s. Jana i Katarzyny z d. Polityczanka.
3. Sebastian Bieńkowski – ur. 28.07.1768 r. we wsi Mnichów (par. Mokrsko Dolne), s. Jana i Katarzyny z d. Banaska.
Dodatkowe, przydatne informacje:
• Zgon Katarzyny Kantorowicz miał miejsce w Żarnowcu w dniu 06.03.1791 r., co tłumaczy jej brak w spisie ludności dokonanym w 1791 r.
• Zgon Łukasza Binkiewicza (akt 88/1823) – zmarł w dniu 05.12.1823 r. w Żarnowcu (dom 153) jako rolnik.
• Antoni Binkiewicz był świadkiem na ślubie Łukasza (https://metryki.genbaza.pl/genbaza,detail,511928,16) oraz chrzestnym jego szwagierki, Klary.
Antoni zmarł w 1822 r. jako syn Jakuba a mąż Marianny.
• Paweł Binkiewicz, syn Sebastiana, określony ok. 1812 roku w aktach notarialnych powiatu staszowskiego jako „przy Wojsku Polskim zostający”, zdaje się awansował na sierżanta, o czym stanowi informmacja z 1820 roku: https://archive.org/details/jbc.bj.uj.e ... i+paweł%22
Wątek ten będę starać się rozwinąć przy pomocy zasobu AGAD. Póki co wiadomym jest, że Paweł nie wrócił do Staszowa, na co wskazują w pełni zindeksowane metryki tejże parafii.
• Kantorowicze byli z zawodu szewcami, tak jak Sebastian, który przeprowadził się do Staszowa, słynącego z mieszkańców parających się tą właśnie profesją.