Akta metrykalne ewangelickie wywiezione przez Sippenstelle Krakau - lista i pytanie

[Mciemala]

Dzień dobry,

Jako wątek poboczny ale bardzo powiązany z zaginionymi metrykami "przemyskimi" (opis w publikacji: https://www.ur.edu.pl/files/ur/import/p ... ennych.pdf oraz na blogu https://spisypoddanych.blogspot.com/202 ... one-z.html), sporządziłem spis akt metrykalnych które znajdowały się w Krakowie w urzędzie Sippenstelle Krakau - były to pierwopisy/unikaty. Prawdopodobnie ich los jest taki sam jak zaginionych ksiąg rzymsko-katolickich "przemyskich", stąd też prośba o infomrację gdyby ktoś natknął się na niżej wypisane akta.

Spis akt ewangelickich w Sippenstelle Krakau [wersja robocza, na podstawie akt Sippenstelle w AAN], 8/02/2026, wersja wstępna
1. Parafia Sielec (dystrykt Radom) - ewangelicko-reformowana:
• Księga urodzeń, małżeństw i zgonów (1773-1824).
• Księga urodzeń i małżeństw (1826-1847).
• Księga zgonów (1826-1847).
• Księga zapowiedzi (1826-1873/1932).
2. Parafia Stadło (dystrykt Kraków) - ewangelicko-augsburska:
• Księga urodzeń (1786-1793).
3. Parafia Piotrków/Petrikau (dystrykt Radom) - ewangelicko-augsburska:
• Księga urodzeń, małżeństw i zgonów (1793-1807).
4. Parafia Warszawa - ewangelicko-reformowana:
• Księga urodzeń, małżeństw i zgonów (1776-1795/1800).
• Księgi unikatowe do roku 1826.
• Jedna księga urodzeń (1800-1825) - odnotowana jako brakująca w kwietniu 1944, pilnie poszukiwana przez Sippenstelle w maju 1944 [w posiadaniu H. Buja].
5. Parafia Königsberg (dystrykt Kraków) - ewangelicko-helwecka (reformowana):
• Spis dusz (Seelenverzeichnis).
• Księga protokołów (Protokollbuch).
• Księga konskrypcyjna (Konskriptionsbuch).
• Akta dodatkowe (Beiakten/Allegate).
• Cztery księgi parafialne (1784-1849) - odnotowane jako brakujące/nieoddane przez H.J. Buję w maju 1944.
6. Parafia Neu-Gawlow (dystrykt Kraków) - ewangelicko-augsburska:
• Dwie księgi zgonów (1809-1940) - odnotowane jako brakujące/nieoddane przez H.J. Buję w maju 1944.
7. Parafia Ranischau - ewangelicko-reformowana:
• Akta dodatkowe (Beiakten/Allegate).
• Księgi unikatowe od 1782 roku.
8. Pozostałe parafie wskazane w wykazach akt metrykalnych znajdujących się w Sippenstelle Krakau (unikaty):
• Chełm (ewang.-augsb.) - od 1937.
• Cyców (ewang.-augsb.) - od 1924.
• Jarosław (ewang.-augsb.) - od 1815.
• Cholm-Kamien (ewang.-augsb.) - od 1875.
• Lublin (ewang.-augsb.) - od 1784 (od 1760 Piaski Luterskie).
• Radzymin (ewang.-augsb.) - od 1844.
• Sadolesch (ewang.-augsb.) - od 1842.
• Steinau (ewang.-augsb.) - od 1784 (rachunki oraz unikatowe księgi od 1818/1844/1846).
• Węgrów (ewang.-augsb.) - od 1826 (w tym lata 1692-1776).

Pozdrawiam,

[Czupryna01]

W ramach burzy pomysłów dodam mój amatorski głos
Niemcy mieli manierę wywożenia ksiąg parafialnych już w czasie I-szej wojny. Paradoksalnie, tych które nie zdążyli wywieźć najczęściej się ostały i są u nas dostępne
Te, które udało się wywieźć są obecnie w zbiorach, jak np.:
Evangelisches Zentralarchiv in Berlin (EZA) albo Martin-Opitz-Bibliothek.
Pozostałe zapewne zostały zniszczone w 2 wojnie z małą nadzieją, że część, jako trofiejne dziś być może zalegają w którymś z archiwów po byłym ZSRR, jako mało ważny zasób.
Warto, więc by powyższe archiwa zostały przeszukane, czy nie posiadają takich zbiorów.
Dla dobra tej sprawy sukcesorem historii parafii ewangelickich z naszej części Europy można uznać m.in. wspomniane EZA. Chyba warto do nich się zwrócić, by oni z kolei działając poprzez UE albo MSZ Niemiec wystąpili z taką inicjatywą do Federacji Rosyjskiej i innych państw, by ich archiwa przeszukały swoje zbiory pod kątem ksiąg metrykalnych państw ościennych lub z ich dawnych terenów, które mogły znaleźć się w ich posiadaniu. Przecież nie chodzi o to, by je im odebrać, ale przede wszystkim sfotografować.
Szukając ksiąg parafii ewang w Rawie Maz. sam przygotowałem taką petycję/prośbę do EZA w Berlinie, niestety, szybszy ode mnie był prez. Putin z jego własną inicjatywą w dniu 24-02-2022, więc moja własna stała się collateral damage, bo to niezbyt dobry czas na takie kroki.
Pozostaję jednak z nadzieją, że znowu będzie wiosna i temat zostanie odgrzany może już przez bardziej profesjonalne i uprawnione podmioty, osoby?
Pozdrowienia, Romuald

[Mciemala]

W ramach burzy pomysłów dodam mój amatorski głos
Niemcy mieli manierę wywożenia ksiąg parafialnych już w czasie I-szej wojny. Paradoksalnie, tych które nie zdążyli wywieźć najczęściej się ostały i są u nas dostępne
Te, które udało się wywieźć są obecnie w zbiorach, jak np.:
Evangelisches Zentralarchiv in Berlin (EZA) albo Martin-Opitz-Bibliothek.
Pozostałe zapewne zostały zniszczone w 2 wojnie z małą nadzieją, że część, jako trofiejne dziś być może zalegają w którymś z archiwów po byłym ZSRR, jako mało ważny zasób.
Warto, więc by powyższe archiwa zostały przeszukane, czy nie posiadają takich zbiorów.
Dla dobra tej sprawy sukcesorem historii parafii ewangelickich z naszej części Europy można uznać m.in. wspomniane EZA. Chyba warto do nich się zwrócić, by oni z kolei działając poprzez UE albo MSZ Niemiec wystąpili z taką inicjatywą do Federacji Rosyjskiej i innych państw, by ich archiwa przeszukały swoje zbiory pod kątem ksiąg metrykalnych państw ościennych lub z ich dawnych terenów, które mogły znaleźć się w ich posiadaniu. Przecież nie chodzi o to, by je im odebrać, ale przede wszystkim sfotografować.
Szukając ksiąg parafii ewang w Rawie Maz. sam przygotowałem taką petycję/prośbę do EZA w Berlinie, niestety, szybszy ode mnie był prez. Putin z jego własną inicjatywą w dniu 24-02-2022, więc moja własna stała się collateral damage, bo to niezbyt dobry czas na takie kroki.
Pozostaję jednak z nadzieją, że znowu będzie wiosna i temat zostanie odgrzany może już przez bardziej profesjonalne i uprawnione podmioty, osoby?
Pozdrowienia, Romuald

Dziękuję za odzew i tropy. Inwentarze biblioteki Martin-Opitz przeglądałem, jednym z donatorów tej biblioteki był urzednik Sippenstelle Krakau Hans Joachim Buja - on w Sippenstelle był odpowiedzialny za "zbieranie" akt ewangelickich do Krakowa.

Według dokumentów Sippenstelle wytworzonych około maja 1942 metrykalne ewangelickie Rawy Mazowieckiej znajdowały się jeszcze w archiwum parafialnym (metryki prawdopodobnie od 1829). Duplikaty w Archiwum w Krakowie, duplikaty z Archiwum w Krakowie zostały wydane do wywozu przez Sippenstelle 30 sierpnia 1944 roku (poprzednia próba na poczatku sierpnia była bezskuteczna z powodu braku miejsca w wagonach). Księgi razem z innymi przewieziono z Krakowa do punktu zbiorczego w Brzegu (prawdopodobnie garbarnia skóry Moll), z faktury za fracht masa 7000 kg, transport dotarł do Brzegu 9 września 1944. 18 i 19 września 1944 Transport 33 skrzyń z Brzegu (garbarnia Moll?) do Janowic na rzecz Sippenstelle Krakau punkt ewakuowany w Janowicach, ładunek dotarł na miejsce 23 września 1944 roku, masa 3439 kg. Część akt ewangelickich kopii mogła pozostać w Brzegu, chociaż był też transport z 12 października 1944 materiały metrykalne Sippenstelle wywóz z Brzegu do Janowic, dotarły na miejsce 29 października 1944 (bez podanej masy ładunku). Z Janowic transport 1 wagonu akt wyszedł pomiędzy drugą połową stycznia a początkiem marca 1945. W połowie marca 1945 dotarł do Coburga. Odkryte przez CIC w 1945 roku, w maju 1946 w transporcie Estreichera wróciły do Polski - 68 skrzyń akt w tym kopie (część kopii) wywiezione w sierpniu 1944 z Archiwum Kraków. Dokładny spis akt wywiezionych w sierpniu 1944 - duplikaty ewangelickie mam jeszcze nieopracowany, ale w obecnym zbiorze akta stanu cywilnego Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Rawie Mazowieckiej sygnatura 39/342/0 znajdują się materiały, które w 1942 były już w Archiwum w Krakowie, wywiezione z tego archiwum 30 sierpnia 1944. Względem spisu z 1942
brak obecnie w archiwum zbiorów o sygnaturze:
chrzty, śluby zgony komplet za lata 1829-1939
allegaty śluby rok 1878, 1885-1895.


Pozdrawiam,