Herb Radziszewskich

[Jan_Onufry_Zagłoba]

Dzień dobry,
Szukam herbu Michała Radziszewskiego (z Sienczuch Radziszewo), który widnieje w tym dokumencie:
https://image.noelshack.com/fichiers/20 ... skiakt.png

Pozdrawiam.

Jan

[Robert_Kostecki]

To była okolica szlachecka, więc zapewne wyszło stąd kilka rodzin o nazwisku Radziszewski różnych herbów. Radziszewscy z parafii Winna Poświętna nosili przydomki: Danielczyk, Dnejszolt, Gawron lub Gawronik, Godlewka, Gulik, Kakubienik, Jędralik, Jondral, Mrówka, Kargol, Kudła, Osiep, Roszczyk, Rozek, Sobiesiak, Urbanik, Wosczyk, Zając Trzeba by się zapytać dr Jaszczołda. Może herbu Radwan?
https://onebid.pl/pl/papers/Rodzina-her ... j/Tom-XV-R

[stan68]

Według oparowania Mapa gniazd szlacheckich dokonanego przez Fundację im. Jgnacego Kapicy na ziemiach historycznego Podlasia są tam jako jedyni Radziszewscy h.Półkozic.
I tach są tam wymienieni jako gniazdowa szlachta z Radziszewo-Sieńczuch, Radziszewo-Sobiechowo, Radziszewo-Stare i Radziszewo-Króle. Według tego opracowania Radziszewwscy h.Półkozic byli szlachtą gniazdową rówiez na terenie Mazosza i ziemi dobrzyńskiej. Innego hebu pierwotnie Radziszewscy nie byli na tym terenie.

[Robert_Kostecki]

Dziękuję @stan68 za informację. Tylko tak mogę zareagować, bo dotąd wiele przekazanych przeze mnie informacji spotkało się z całkowitym milczeniem ze strony zainteresowanych.

[Jan_Onufry_Zagłoba]

Szanowni Państwo,

Proszę wybaczyć moje milczenie w ostatnich dniach — czas, niczym nieokiełznany rumak, porwał mnie z dala od naszych rozmów. Pragnę jednak wyrazić moją szczerą wdzięczność za cenne informacje, którymi zechcieliście się Państwo podzielić.
Pozwólcie, że przedstawię pewne przypuszczenie: czyż nie jest możliwe, że herb Mateusza Radziszewskiego został odnotowany w gazecie, która ogłosiła jego śmierć? Wiem, iż odszedł on w Płońsku w roku 1900.
https://geneteka.genealodzy.pl/index.ph ... rdertable=
Może ktoś z Państwa wiedziałby, które pismo lokalne bądź regionalne mogło zawierać taką wzmiankę?

Z góry dziękuję za wszelkie światło, jakie zechcecie rzucić na tę skromną sprawę.

Pozdrawiam

[Tomasz_Lenczewski]

Jeżeli gdzieś znajduje się nekrolog to tylko w Kurierze Warszawskim. Wychodziły również Echa Płockie i Łomżyńskie. Może Pan poszukać, ale jakikolwiek herb podałaby rodzina to nie byłoby to miarodajne. Z lektury Uruskiego widać, że rodzina zmieniała herby, co było w zwyczaju drobnej szlachty, i nie tylko drobnej. Jeżeli jest to szlachta gniazdowa z podanej przez Pana miejscowości to herb Półkozic wydaje się właściwy, jako pierwotny. Proszę pamiętać, że herb był prywatnymi zmienny, a istotna jest genealogia, która w przypadku rodziny gniazdowej wskazuje na ten pierwotny. Choćby nawet rodzina zmieniła herb podczas legitymacji szlacheckiej biorąc go z herbrza lub od innych tegoż nazwiska.

[Jan_Onufry_Zagłoba]

Dziękuję za tę informację. Czy jednak zmiany herbu były całkowicie pozostawione uznaniu zainteresowanych, czy istniały mimo wszystko jakieś minimalne ramy?

Mam na myśli na przykład to, że w wykazie Tadeusza Gajla nie widzę nazwiska Radziszewski wśród „Ostoja”. Czy oznacza to po prostu, że pierwotnie nie było Radziszewskich herbu Ostoja, czy też że nie było ich w ogóle, nawet jeśli uwzględni się późniejsze zmiany herbu?

Pozdrawiam

* Moderacja - Zgodnie z Regulaminem Rozdział II, pkt 4, lit. b i c i przyjętym zwyczajem prosimy podpisywać posty przynajmniej imieniem. Jeżeli każdorazowe podpisywanie postów jest kłopotliwe, wtedy można ustawić automatyczny podpis w swoim Profilu
Pozdrawiam, Marek
Moderator

[emer88]

Witam,

rzeczywiście - właściwym herbem Radziszewskich z par. Winna-Poświętna jest herb Półkozic, którego podawali w 1555 r. Mikołaj i Kacper z Radziszewa-Kęsek (obecnie Radziszewo-Sieńczuch i Radziszewo Stare/Sobiechowo). W XIX w. przed heroldiami rodziny Radziszewskich legitymowały się herbem Radwan, zapewne z powodu zatarcia pamięci o właściwym herbie. Dr Jaszczołt sądzi, że wzięto herb Radwan z sąsiedniej kartki z herbarza, co nie było odosobnionym przypadkiem.


-------
Marcin Radziszewski

[Tomasz_Lenczewski]

Dziękuję za tę informację. Czy jednak zmiany herbu były całkowicie pozostawione uznaniu zainteresowanych, czy istniały mimo wszystko jakieś minimalne ramy?

Mam na myśli na przykład to, że w wykazie Tadeusza Gajla nie widzę nazwiska Radziszewski wśród „Ostoja”. Czy oznacza to po prostu, że pierwotnie nie było Radziszewskich herbu Ostoja, czy też że nie było ich w ogóle, nawet jeśli uwzględni się późniejsze zmiany herbu?

Pozdrawiam

Herb był sprawą prywatną i przy legitymacji często rodzina o podobnym nazwisku wchodziła w przysłowiowe „cudze buty”. Nikt nic nie wymagał. Przy nielicznych zachowanych protokołach Heroldii (to co spłonęło) znajdujących się w prywatnych archiwach widać, że rodzina nie dokumentowała żadnych praw do herbu, a co najwyżej dołączała jego rysunek z herbarza. Stąd powstawały jakby „nowe rody” i galimatias, z którym dziś bez krytycyzmu nie można sobie poradzić. Zwłaszcza kiedy opisujący rodzinę wierzą w akta Heroldii Królestwa Polskiego nierzadko zakłamane w sprawach tak heraldyki, jak i genealogii (legitymując się przed Heroldią należało spełnić przepisy prawa, które bywały też źródłem przeinaczania lub fałszowania genealogii).
Przykładowo tomaszlenczewski.pl/teksty/genealogia-2/gutkowscy/

* Moderacja - Zgodnie z Regulaminem Rozdział II, pkt 4, lit. b i c i przyjętym zwyczajem prosimy podpisywać posty przynajmniej imieniem. Jeżeli każdorazowe podpisywanie postów jest kłopotliwe, wtedy można ustawić automatyczny podpis w swoim Profilu
Pozdrawiam, Marek
Moderator

[Robert_Kostecki]

"Właściwym herbem Radziszewskich z par. Winna-Poświętna jest herb Półkozic, którego podawali w 1555 r. Mikołaj i Kacper z Radziszewa-Kęsek (obecnie Radziszewo-Sieńczuch i Radziszewo Stare/Sobiechowo"

1. Skąd pewność, że wszystkie rodziny o nazwisku Radziszewski, to dowodni zstępni Mikołaja i Kacpra h. Półkozic z Radziszewa?
2. Skąd pewność, że nie było miejscowości zaginionych o nazwie Radziszewo, skąd mogłoby być urobione nazwisko Radziszewski?
3. Skąd pewność okolicę szlachecką Radziszewo w XV/XVI wieku nie zamieszkiwali przedstawiciele różnych rodów heraldycznych?

Robert

Herbarz S. hr. Uruskiego:
RADZISZEWSCY h. OGOŃCZYK. W Litwie. wylegitymowani w Cesarstwie Rosyjskim w 1859 r. i zapisani do ksiąg szlachty gub. kowieńskiej.

RADZISZEWSCY h. POBÓG, wylegitymowani w Cesarstwie Rosyjskim w 1859 r. i zapisani do ksiąg szlachty gub. wołyńskiej.

RADZISZEWSCY h. PÓŁKOZIC. Niektórzy z Radziszewskich, w Litwie osiedlonych, właściwie herbu Radwan będących, brali herb Półkozic.

RADZISZEWSCY h. POMIAN. Wzięli nazwisko od wsi Radziszewo w woj. krakowskiem, mają przydomek Sudzik,
wylegitymowani w Galicji w 1782 r.

RADZISZEWSCY h. RADWAN, wzięli nazwisko od wsi Radziszewo, w ziemi drohickiej, licznie rozrodzeni przenosili się na Mazowsze i do Litwy, wylegitymowani w Galicji 1804 r. oraz w Królestwie Polskim w 1843 r. Antoni Radziszewski w roku 1837 otrzymał przyznanie praw nowego szlachectwa. Wylegitymowani w Cesarstwie Rosyjskim i zapisani do ksiąg szlachty gub. grodzieńskiej oraz okręgu białostockiego.

RADZISZEWSCY h. ŚWIEŃCZYC, zapisani 1819 r. do ksiąg szlachty gub. kowieńskiej oraz w 1839 r. i zapisani do ksiąg szlachty gub. mińskiej.

[emer88]

1. Skąd pewność, że wszystkie rodziny o nazwisku Radziszewski, to dowodni zstępni Mikołaja i Kacpra h. Półkozic z Radziszewa?
2. Skąd pewność, że nie było miejscowości zaginionych o nazwie Radziszewo, skąd mogłoby być urobione nazwisko Radziszewski?
3. Skąd pewność okolicę szlachecką Radziszewo w XV/XVI wieku nie zamieszkiwali przedstawiciele różnych rodów heraldycznych?

1. Zaznaczyłem, że chodzi o Radziszewskich z par. Winna-Poświętna - zresztą pytanie dotyczyło Michała Radziszewskiego z Radziszewa-Sieńczuch, więc zgodnie ze źródłami podałem herb, jakim wylegitymowali się Radziszewscy stamtąd w XVI w. Razem z innymi Radziszewskimi z najróżniejszych linii, które wywodzą się z tamtej parafii, przebadaliśmy się genetycznie - i jak dotąd wszystkie wyniki są zbieżne. Przodek jednego z przebadanych nosił w XVI w. właśnie przydomek Kęska od protoplaty tych Radziszewskich.
2. Zapewne były, ale nie tego dotyczyło pytanie. Np. część Radziszowskich z Małopolski w XVIII w. zaczęła pisać się jako Radziszewscy (jak w przypadku krewnych ks. Idziego Radziszewskiego, założyciela KUL-u).
3. Np. Radziszewo-Króle zamieszkiwały rodziny, które w XV i XVI w. nosiły przydomek Król, zapewne innego rodu niż Kęskowie - ale wg mojej wiedzy, na bazie analizy źródeł (ksiąg sądowych, rejestrów podatkowych itp.) - już w XVII w. tej linii tam nie było. Radziszewo-Króle zamieszkiwały wówczas dwie rodziny Radziszewskich: Godlewkowie (przebadani genetycznie, zbieżni z pozostałymi, zresztą wywodzący się z Radziszewa Starego) i ich stryjeczna gałąź o przydomku Bąk, a poza tym inne rodzine jak Olszewscy, Kosińscy, Niewiarowscy itp.

---------
Marcin Radziszewski