Jacku
tak sobie pozwoliłem poczytać i potłumaczyć bo ciekawy dokument przywileju dla miasta.
.................tekst łaciński.
CXXXI.
1398. Janusz, książę Mazowiecki nadaje prawo Chełmińskie miastu Wyszogrodowi.
In nomine domini amen. Industria memorialis hominum non est tantc virtutis. quod donacioncs
libertatum. ac Jurium. in hoc volubili mundo peragentur. possit perpetuo retinere. Ne igitur talia,
oblivionis defectui succumbant et specialiter ea. que principum fieri decrevit autlioritas. Sagax
humane nature discrecio ob virtutis recordatiue suffragium. literarum munimina. hominumque te-
stimonia veraciter adinvenit. Ea propter nos Joannes dei gracia dux Masovie et Russie dominus.
Notificamus omnibus tarn presentibus quam futuris. quibus expedit. tenore presencium declarantes.
Quod volentes bona ducatus nostri indesinentcr adaugere. et specialiter civitatem nostram Wisse-
gradiensem ac incolas, seu inhabitatores ipsius civitatis locatos ct locandos. nostra gracia ducali
consveta et prerogativa speciali visitare cupientes. ut ipsa civitas illustrata libertatibus et Juribus
inferius descriptis. eo celerius valeat collocari. et in uberiores fructus converti. Jura infcrius de-
scripta et locata omnibus Incolis in prcdicta Civitate Yischegradiensi existentibus ut predicitur
locatis et locandis graciose duximus concedenda et per tenorem presencium. Conccdimus eisdem
incolis. per nos et nostros successores temporibus perpetuis inviolabiliter observanda. Damus igi
tur civibus nostris ante nominatis in omnibus causis tam magnis quam parvis, videlicet furti. ho-
micidii. incendii membrorum mutilacionis. violcncie stupri false monete ponderis et mensure. cete-
risque viciis. quibuscunquc nominibus nuncupentur iuxta excessum malefactorum et maleficiorum
in graniciis et metis, memorate civitatis perpetrandorum. ct perpetrancium. inter homines predicte
civitatis. necnon inter homines ad ipsam Civitatem pertinentes iudicandi. sentenciandi. puniendi et
condemnandi plenam et omnimodam potestatem. prout ipsorum Jus originale theutonicum chul-
mense in omnibus suis articulis clausulis et condicionibus postulat et requirit. Yerumtamen hac
condicione interclusa. Quod si. quod absit. aliquem ex nobilibus vel militibus quibuscunque dominii
nostri. scelus aliquod ex premissis et aliis quibusvis. in Civitate nostra iam dicta contigerit perpe-
trare. vel in metis Civitatis eiusdem ad iudicium civile iudicaturi minime attrahantur. quos Ma-
gnificencia nostra per nos. ant barones residentes. nostro pro tribunali discernere reservavit. Si
vero in aliquo maleficio peragcndo aliquis extraneus puta militalis Rusticus episcopalis et Mona-
chalis hominibus dicte Civitatis voluerit detineri. ipso iudicio iudicetur. Si autem peracto maleficio.
idem extraneus. ut predicitur. detencionem prcdictorum civium effugerit. et Juri Civili ante dicto
parere noluerit, Extunc causa do ipso more consveto iudicialiter diffinita tam diu malefactor in-
gressu civitatis et granicierum eiusdem carcbit libero. donee snfficienti satisfaccione per eundem
malefactorem pcracta fuerit integraliter. ex toto eedem civitati. alioquin si malefactor lmiusmodi
contumax et rebellis in ipsa Civitate et graniciebus eiusdem per predictos Cives quandocunque
temporibus vite sue potuerit detineri. iuxta excessum ipsius et delictum, quemadmodum ipsius Jus
Civile determinaverit puniatur. Preterea homicidio. quod absit. inter dictos cives occurrente. sine
aliquo impedimento procurancium nostrorum tam in corpore eorum quam in rebus, more consveto
civili iudicentur. Deinde memoratis civibus nostris per omnia loca thelonei ct singula in dominio
nostro antiquitus observata cum omnibus mercibus ipsorum propriis. sine aliqua exaccione thelonei
indulgemus transitum liberum et securum. Ac tamen condicione tali subinclusa. quod cum extra
metas ducatus nostri. cum mercibus suis antedictis. versus partes alienas quascunque intenderint
proflcisci. tunc thelonea iuxta consuetudinem ante vigentem in ducatu nostro exolvere teneantur.
Conferimus eciam incolis prenominate civitatis et presentibus graciose donamus. Balneum liberum,
pro utilitate ipsorum erigendum constituendum et per eosdem pacifice possidendum. Ita tamen
quod pro nostra familia unum diem balneandi in eodem balneo omnimode sine solucione alicuius
pecunie reservamus. Item damus civibus memorate civitatis Rasorium Postrzigalna vulgariter dic
tum. de quo predicti cives censuin recipient, et pro utilitate eiusdem civitatis convertant. Preterea
attribuimus pluries dicte civitati. et inhabitatoribus eiusdem pondus in vulgari lingva Waga nomi-
natum. de quo pondere proventus recipient predicti cives et ad melioracionem ipsius civitatis dis
ponent. Et ut donacio iurium. sic ut premittitur per nos eisdem facta eo durabilior existat pre-
sentcm literam scribi et nostri maioris sigilli munimine mandavimus roborari. Actum et datum in
Wissegrad ipso die undecim millium virginum. Sub anno domini Millesimo Tricentesimo. nonage-
simo octavo. Presentibus strenuis ac Nobilibus viris dominis Junossa Judice Zacroczimensi. Wis-
segradicnsi et Cziechanowiensi. Bolesta Castellano Wissegradiensi. Petro Piliconis Succamerario
Zacroczimensi et Marsalcone Curie nostre. Nicolao dicto Sczusza Subdapifero Zacroczimensi. Ro
gata de Wangrzinowo Yicethesaurario nostris fidclibus. ac aliis quam pluribus testibus fidedignis.
Scriptum per manus Pauli G. de Borzewo Canonici Ecclesie Cathedralis Plocensis et prothonotarii
Curie nostre. qui presencia liabuit in commissis.
.....................
.................. Tekst tłumaczenia na polski oczywiście automat z internetu.
W imię Pana, amen. Pracowitość ludzkiej pamięci nie jest tak cnotliwa, aby dary wolności i praw, dokonywane w tym zmiennym świecie, mogły zachować ją na zawsze.
Dlatego też, aby takie rzeczy nie popadły w zapomnienie, a zwłaszcza te, które władza nakazała książętom.
Roztropny rozsądek natury ludzkiej prawdziwie odkrył dla upamiętnienia cnoty, umocnienia listów i świadectwo ludzi.
Że dla naszego dobra Jan, z łaski Bożej, książę mazowiecki i pan Rusi,
Zawiadamiamy wszystkich, obecnych i przyszłych, którym to jest wskazane, ogłaszając treść obecnego.
Że pragnąc nieustannie powiększać dobra naszego księstwa, a zwłaszcza nasze miasto Wieszegraden i jego mieszkańców,
którzy się tam znajdują i mają się tam znajdować, nasza książęca łaska
poświęcona i pragnąca nawiedzić szczególne prerogatywy. Aby samo miasto, oświecone wolnościami i prawami opisanymi poniżej,
mogło szybciej zostać założone i przekształcone w obfitsze owoce.
Prawa opisane i przyznane poniżej wszystkim mieszkańcom wspomnianego miasta Wiszegrad, jak już zostało założone i ma zostać założone,
łaskawie uznajemy za przyznane na mocy niniejszego prawa.
Udzielamy tym samym mieszkańcom, zobowiązując ich do nienaruszalnego przestrzegania przez nas i naszych następców na zawsze.
Udzielamy naszym obywatelom wymienionym powyżej we wszystkich przypadkach, zarówno wielkich, jak i małych, mianowicie kradzieży,
zabójstw, podpaleń, okaleczeń kończyn, przemocy, gwałtu, fałszywych pieniędzy, wagi i miary oraz innych wad,
jakimikolwiek nazwami mogą być nazywane zgodnie z nadmiarem złoczyńców i złoczyńców w granicach wspomnianego miasta,
sprawców i sprawców, pełną i wszechmocną władzę sądzenia, wydawania wyroków, karania i potępiania wśród mężczyzn wspomnianego miasta,
jak również wśród mężczyzn należących do samego miasta, jak wymaga i wymaga ich pierwotne prawo krzyżackie we wszystkich swoich artykułach,
klauzulach i warunkach. Jednakże ten warunek jest wyłączony. Ale jeśli. co jest dalekie od tego. którykolwiek ze szlachciców lub żołnierzy naszego panowania.
którekolwiek z przestępstw wymienionych powyżej i jakiekolwiek inne. w naszym Mieście. lub w miastach tego samego Miasta, nie będą oni pociągnięci do sądu cywilnego, aby sądzić.
którego nasza Magnificencja za naszym pośrednictwem. lub rezydujących baronów. zarezerwował dla naszego trybunału rozeznanie. Jeśli, popełniając jakiś zły czyn, jakikolwiek obcy,
na przykład wieśniak wojskowy, biskup i mnich, zechce być zatrzymany przez mieszkańców wspomnianego miasta, zostanie osądzony przez ten sam sąd.
Ale jeśli po popełnieniu złego czynu ten sam obcy, zgodnie z przewidywaniami, ucieknie z aresztu wyżej wymienionych obywateli,
a wspomniane prawo cywilne odmawia posłuszeństwa, odtąd sprawę podaję w ten sam sposób określony przez sąd, dopóki złoczyńca wkracza do miasta i jego granic, będzie wolny.
Dopóki ten sam złoczyńca nie dokona pełnego zadośćuczynienia z całego miasta. W przeciwnym razie, jeśli złoczyńca tego samego rodzaju jest krnąbrny
i buntuje się w tym samym mieście i jego granicach przez wyżej wymienionych obywateli w dowolnym momencie,
mógł być zatrzymany za życia. Zgodnie z jego nadużyciem i przestępstwem, zgodnie z prawem cywilnym.
Ponadto zabójstwo, które jest zakazane. występujące wśród wspomnianych obywateli.
Bez żadnych przeszkód ze strony naszych prokuratorów, zarówno w ich ciele, jak i w ich rzeczach,
będą oni sądzeni zgodnie ze zwyczajem cywilnym.
Następnie będziemy odprawiać naszych wymienionych obywateli przez wszystkie miejsca poboru opłat
i każdy z nich w naszym dominium, przestrzegane w starożytności, z całym swoim mieniem. Bez żadnego pobierania opłat.
A jednak z takim warunkiem, że gdy zamierzają wyruszyć poza granice naszego księstwa. ze swoimi wyżej wymienionymi dobrami.
w kierunku jakichkolwiek obcych stron. wtedy będą zobowiązani do uiszczenia opłaty zgodnie ze zwyczajem obowiązującym wcześniej w naszym księstwie.
Udzielamy również mieszkańcom wspomnianego miasta i niniejszym łaskawie udzielamy. Bezpłatną łaźnię, która zostanie wzniesiona i założona dla ich dobra
i będzie przez nich pokojowo posiadana. Jednakże zastrzegamy dla naszej rodziny jeden dzień kąpieli w tej samej
łaźni pod każdym względem bez zapłaty jakichkolwiek pieniędzy. Dajemy również obywatelom wspomnianego miasta Razorium Postrzygalne,
potocznie zwane. z którego wyżej wymienieni obywatele będą otrzymywać podatek, a będą go zamieniać na korzyść tegoż miasta. Ponadto,
przypisaliśmy kilkakrotnie wspomnianemu miastu.
i jego mieszkańcom wagę zwaną w języku potocznym Wagą, z której to wagi wyżej wymienieni obywatele będą otrzymywać dochód
i będą nim rozporządzać na rzecz ulepszenia tegoż miasta. I jako darowiznę praw. tak więc, jak im oświadczamy, im trwalszy jest,
ten list jest pisany i nakazaliśmy, aby został wzmocniony ochroną naszej większej pieczęci.
Uczyniono i dano w Wissegradzie w samym dniu jedenastu tysięcy dziewic. W roku Pańskim tysiąc trzysta dziewięćdziesiątym ósmym.
W obecności mężów energicznych i szlachetnych, panów Junossy, sędziego Zakroczymia, Wissegradu i Czechanowa.
Kasztelana Bolesty Wissegradu.
Do Piotra Pilicona, następcy Zacrocimen i marszałka naszej kurii. Do Mikołaja, zwanego Sczuszą, subdapifera Zacrocimen.
Prośba do Wangrzynowa, skarbnika naszych wiernych, oraz do wielu innych wiarygodnych świadków.
Napisane ręką Pawła G. de Borzewo, kanonika katedry w Ploce i protonotariusza naszej kurii, który był obecny podczas posiedzenia komisji.
.....................
To o tego Janusza chyba chodzi?
https://pl.wikipedia.org/wiki/Janusz_I_Starszy
.................... przy okazji widzimy chyba pieczęć która powinna być pod tym dokumentem
. Jeszcze raz dzieki. 