Dzierżawca zastawny

[StraszMarek]

Witam, czy ktoś może mi wyjaśnić , co znaczy termin użyty w akcie zgonu mojego pra... z 1833 "dzierżawca zastawny" w odniesieniu do dwóch osad we wsi rządowej w Królestwie Polskim?
Pozdrawiam, Marek

[Szczerbiński]

Witam!
Ponieważ nikt się nie kwapi do udzielenia konkretnej odpowiedzi, to może spróbujmy wyjaśnić po kolei (etapami). Najpierw co to są dobra zastawne?
Dobra zastawne - to były dobra otrzymane przez wierzyciela jako zabezpieczenie.
Wierzyciel (łac. creditor) – to osoba, która może żądać spełnienia świadczenia od innej osoby (dłużnika), z którą łączy ją stosunek zobowiązaniowy.
Nieruchomości (także ww dobra) można było oddać w dzierżawę. Oznaczało to przekazanie posiadania, oraz pożytków z nieruchomości na rzecz innej osoby (dzierżawcy). Wydzierżawiający otrzymywał prawdopodobnie w zamian czynsz.
Dzierżawca nie miał prawa zmieniać przeznaczenia przedmiotu dzierżawy bez zgody wydzierżawiającego, pod groźbą zerwania dzierżawy. To tak w wielkim skrócie. Pozdrawiam. Jerzy
PS. Ale może ktoś wyszpera gotową i bardziej zwięzła definicję.

[Sawicki_Julian]

Witam , dzierżawcą zastawnym był dlatego ze pożyczył duże pieniądze , ale pod zastaw tej ziemi którą dał właściciel w użytkowanie do czasu oddanie pieniędzy , była taka umowa . Czasami nigdy nie oddał pieniędzy i ten dzierżawca po 25 latach użytkowania sądownie przejmował tą ziemie jako własność za nie oddany dług , sąd mógł ocenić wartość tej ziemi w razie zmiany właściciela i mogła być dopłata do długu . A w razie zwrotu ziemi mogła być dopłata do oddawanego długu przez właściciela ziemi i doliczenie kosztów np. na remont lub budowę nowych budynków przez dzierżawcę , bo przecież mógł na niej mieszkać i ją obrabiać ten dzierżawca , ale może ktoś jeszcze inaczej sprecyzuje ; pozdrawiam - Julian

[Sroczyński_Włodzimierz]

chyba problem w tym, że wieś rządowa, a rządy..już wtedy rzadko kiedy zabezpieczały dług na majątku:) tzn chyba to jest gwoździem programu w tyn przypadku

[Łucja]

Dwie osady we wsi rządowej w Królestwie Polskim. Aż się prosi o bliższe dane bo może da się sprawdzić w Słowniku Geograficznym chociaż ogólnie okolicę jak była zamożna. Majątek ziemski mógł być duży i wartościowy jak dobra ziemia, młyn, gorzelnia, tartak, albo mało wartościowy gdzie tylko wkład pracy własnej mógł dać dochody albo chociaż utrzymanie dla siebie i rodziny, albo nawet poniżej opłacalności (ale zamiast pańszczyzny).

Tu jest trochę o dzierżawach w czasie zaborów także:
http://www.dbc.wroc.pl/Content/3855/Tan ... na_DBC.pdf

Rząd mógł dać w dzierżawę jako forma pożyczki narodowej (tak Księstwo Warszawskie w 1808 r. jest przykład, na 20 lat), ale mogło być to też w ramach rozwiązania kwestii chłopskiej (w linku są takie przykłady). Czy z aktu zgonu wynika status społeczny?


Łucja

[RoRo500]

"Wypuszczono również dobra narodowe w tzw. dzierżawę zastawną za sumę odpowiadającą
dwudziestokrotnemu czynszowi rocznemu [Skarbek 1897]. Dzierżawcami dóbr
narodowych nie mogli być Żydzi, urzędnicy i oficjaliści będący w służbie administracyjnej,
skarbowej i sądowej. Wyłączeniu podlegali także dłużnicy skarbowi i dzierżawcy,
którzy uprzednio dzierżawili dobra i zalegali z płatnością rat czynszowych lub dopuścili
się nadużyć i ucisku wobec włościan [Stankiewicz 1968, Tańska-Hus 2000a]."

Oryginalny tekst tutaj: http://www.dbc.wroc.pl/Content/3855/Tan ... na_DBC.pdf

Pozdrawiam,

Roman

[StraszMarek]

Dziekuję za wszystkie wskazówki. Przepisałem własnie ten akt, może będzie jeszcze pomocny:

Dnia dwudziestego siódmego roku tysiąc osiemset trzydziestego trzeciego o godzinie czwartej po południu stawili się Jan Wachtel (?) wyrobnik lat pięćdziesiąt i Filip Szeliga włościanin lat czterdzieści mający obydwaj w Wymysłowie zamieszkali, i oświadczyli że w dniu dwudziestym piątym bieżącego miesiąca i roku o godzinie trzeciej w nocy umarł Wojciech Straż Dzierżawca Zastawny osad dwoch pod numerem drugim i czwartym tamże w Wymysłowi zamieszkały lat pięćdziesiąt sześć mający, pozostawiwszy po sobie owdowiałą żonę Maryannę z Oczkowskich . Po przekonaniu się naocznie o zejściu Straża, Akt ten stawiającym przeczytany przeze mnie podpisany został, gdyż stawiający pisać niemieją.

Chodzi o Wymysłów w parafii Górka Pabianicka. Była to wówczas duża wieś rządowa, ale miała też niewielką część prywatną. W sąsiedztwie jest jeszcze Wymysłów Francuski, ale pewno chodzi tu o ten pierwszy.

To dobre pytanie o status społeczny. Dużo nie wiem, ale liczę, że może tutaj znajda się jakieś wskazówki. Straszowie (Strazowie) to wprawdzie rzadkie nazwisko, ale występujace we wszystkich środowiskach - magnaterii, szlachty sredniej, zaściankowej, gołoty, mieszczaństwa, chłopstwa, Żydów, Niemców, Wegrów...

Hasło Wymysłów w Słowniku Geograficznym KP -
http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geogra ... Tom_XIV/98
- poz. 23 i 24.

Włodku!
Dziekuję za wcześniejszy typ w odczytaniu aktu urodzenia innego mojego przodka i skierowanie mnie do Górki Pabianickiej. Strzał w dziesiatkę!

Pozdrawiam wszystkich
Marek

[Szczerbiński]

Witam!
Ponieważ sprawa dotyczy raczej pojęcia tzw. 'wyderkafu', a właściwie o niego zahacza, polecam Panu oprócz tego pod uwagę przeczytanie artykułu na tym forum, pt. Zastawy i wyderkafy. Wysyłam go z przekonaniem, że może komuś te wiadomości jeszcze się przydadzą.
http://genealodzy.pl/modules.php?op=mod ... d=396&ez=2
Pozdrawiam. Jerzy

[Sawicki_Julian]

Witam , z takim nazwiskiem Strasz gdzieś czytałem że był pierwszym fotografem w Polsce już w roku 1860 , miał zakład w Kielcach i robił na początku zdjęcia tz. portretowe ; pozdrawiam - Julian

[StraszMarek]

Dziekuję wszystkim za pomoc, tych kilka celnych uwaga nakierowało mnie na własciwe ścieżki dalszego poszukiwania, szczególnie kapitalny artykuł pana Jerzego o zastawach i wyderkaufach.
Pozdrawiam, Marek