in ecclesia, in cementeria- gdzie i jak chowano ?

[MagdaBilska]

Witam.
Właśnie przeglądam księgi zmarłych z XVIII wieku. Przy zmarłych widnieją dopiski o miejscu pochówku np "in cementerio","in ecclesia". Pierwsze jest oczywiste, natomiast co z owym in ecclesia? Słownik tłumaczy ecclesia jako kościół. Gdyby te dopiski dotyczyły szlachty byłabym przekonana, że chodzi o pochówek w obrębie murów kościoła- jednak dotyczy on chłopów. Wiem, że kiedyś wokół kościoła istniał cmentarz - czy tak określano takie cmentarze?
Drugi dopisek, który mnie zaintrygował to "in cementerio versus occasum" -ustawiony odwrotnie ?
Czy ktoś zna inne określenia miejsc pochówku na cmentarzu ?
Dziękuję za sugestie
Magda

[Kaczmarek_Aneta]

Witaj Magdo,

znalazłam stary wątek na Genplu - z wypowiedzi Bartka wynika, że słówko "occasum" odnosi się do strony cmentarza, czyli:

ad occasum - na zachodzie
ad meridiem - na południu

http://stary.genpol.com/index.php?name= ... ht=occasum

Pozdrawiam
Aneta

[zmora]

Witam!

Chłopów czasem pochowano pod kościołem. Taki przypadek znalazłem wśród swych przodków. Moja pra.......babka Katarzyna Bobrowska zginęła, kiedy jej wóz zderzył z drugim wozem. Proboszcz parafii w jej akcie zgonu z 1737 roku podkreślił jej pobożność i napisał,że została pochowana pod kościołem i nawet określił w którym miejscu. Ona była chłopką. Jej męża, zmarłego póżniej, pochowano już na cmentarzu. Zawsze chciałem zejść do podziemia by zobaczyć miejsce pochówku mej przodkini, ale tam nic teraz nie ma. Ten kościół był wielokrotnie ograbiony przez najeżdzów. Podziemie koscioła również splądrowano.

Mój drugi przodek został też pochowany pod kościołem, ale był mieszczaninem. Więc to nie powinno się dziwić.

Pozdrawiam

Tomasz

[MagdaBilska]

Dziękuję bardzo za odpowiedzi. Znalazłam jeszcze dopisek przy innej osobie: "sepulta est in Teniplo sub pavimento penes altare" czyli jest pochowana pod podłogą ołtarza. Tak więc "in ecclesia" chyba nie będzie znaczyło dokładnie w kościele.
Magda

[kwroblewska]

Znalazłam jeszcze dopisek przy innej osobie: "sepulta est in Teniplo sub pavimento penes altare" czyli jest pochowana pod podłogą ołtarza. Tak więc "in ecclesia" chyba nie będzie znaczyło dokładnie w kościele.
Magda

a może nalezy odczytac
Nie .....in Teniplo sub.... ale ...in Templo sub...

templum- światynia, koscioł,kaplica; ..in Templo sub.. - w świątyni, kosciele...

...'in ecclesia' -nawet google tłumaczy -----w kościele----


Krystyna

[MagdaBilska]

Bardzo możliwe że Templo Tłumaczenie z google znam, właśnie z tego tłumacza korzystam
Tylko dlaczego raz pisane jest in ecclesia a raz właśnie dokładnie "pod podłoga" ?
Magda

[jotzet]

Pięć lat temu (jak ten czas leci) zamieściłem post na Genpolu w podobnym wątku.

"W trakcie kwerendy metrykalnej natrafiłem na ciekawe akty zgonu wystawione w parafii Koziebrody . Świadczą one o sprawnym gospodarowaniu ograniczoną powierzchnią ziemi cmentarnej i kościelnej. Np w 1777 roku zporządzony został akt zgonu Wojciecha Niedrowskiego z Niedroża Starego. Oto treść po łacinie :

Niedroż Stary
Anno ut supra. Die 30 Junij. Obijt Nobilis Laurentius Niedrowski annorum circiter 70. Monitus omnibus sacramentis. Sepultus est in Eclesia minori (c)Horo. A quo accepi boviculum duorum annorum.

W wolnym tłumaczeniu :

Roku jak wyżej (1777). Dnia 30 Czerwca zmarł Pan Wawrzyniec Niedrowski lat około 70. Otrzymał wszystkie sakramenty. Pochowany jest w kościele przy mniejszym chórze. Od którego otrzymałem byczka dwuletniego.

Przez ponad 30 lat "proboszczowania" pisał chór konsekwentnie przez samo "H".
Kilka miesięcy wcześniej pochował nijakiego Karola Karwowskiego. Miejsce pochówku tak podaje : Sepultus est in Ecclesia, minori (c)Horo penes Altare S. Caroli. A quo cum Omnibus Ceremonijs debui acipere equam 9 annos habentem. Flo(renos) 20

..Pochowany jest w Kościele przy mniejszym chórze, obok ołtarza św. Karola. Od którego za wszystkie obrządki powinienem otrzymać klacz 9 lat mającą. Złotych 20
Te 20 złotych , które skasował nie licząc wartości klaczy w czasach Stanisława Aug. stanowiło ok. cztery talary w srebrze, a więc sumę dużą.
Wszystkie pochówki precyzyjnie lokalizował zarówno w kościele , jak i na cmentarzu."

Pochował także chłopkę w tym samym kościele przy "głównym ołtarzu od strony epistoły" za, o ile pamiętam podobną, wysoką sumę.

Kilka lat temu, w czasie podróżny samochodem gdzieś około Święta Zmarłych, wysłuchałem ciekawej audycji na temat dawniejszych pochowków. Otóż w XVIII w. także na Mazowszu, ze względu na ograniczoność miejsca, zdarzały się pochówki kościelne, gdzie zmarłego chowano pod posadzką w pozycji pionowej.
Gdzie tu wieczny spoczynek?...
Janusz

[Sroczyński_Włodzimierz]

a ci co poziomo to często po "odleżeniu się" byli gromadzeni w większe zbiory i miejsce nowym zwalniali
a po ilu chodzimy i jeździmy na co dzień poza posadzkami...

[MagdaBilska]

Czyli jednak w kościele Stary drewniany kościół się spalił, prawdopodobnie na jego miejscu w 1888 roku powstał nowy murowany. W połowie XX wieku, czy nawet później w okolicy kościoła wykonywano roboty ziemno - drogowe i przy tej okazji wykopywano szczątki ludzkie.
Szkoda że "mój" proboszcz nie pisał ile kosztował u niego pochówek w kościele
Magda

[Worwąg_Sławomir]

a ci co poziomo to często po "odleżeniu się" byli gromadzeni w większe zbiory i miejsce nowym zwalniali
a po ilu chodzimy i jeździmy na co dzień poza posadzkami...

A co robiono z tymi większymi "zbiorami"? Załóżmy, że ktoś (chłop) był pochowany pod ołtarzem razem z innymi zasłużonymi chłopami i szlachtą, więc co bylo później? Razem zbierano ich w większe "zbiory"? Co się działo ze szczątkami? Pozostawały pod ołtarzem tylko bardziej "upakowane" czy też przenoszone w inne miejsca?

[MalgorzataKurek]

http://pl.wikipedia.org/wiki/Ossuarium

[Worwąg_Sławomir]

http://pl.wikipedia.org/wiki/Ossuarium

Tak tak, rozumiem, że poddawano je "kompresji", ale czy zostawały w pierwotnym miejscu pochówku? Tzn, jeśli ktoś był pochowany np pod głównym ołtarzem i w międzyczasie grób nie był splądrowany przez rabusiów czy w czasie wojen, to w dniu dzisiejszym powinny być tam nadal?
Chodzi mi głównie o chłopów pochowanych w obrębie kościołów w XVIII i XIX wieku czyli stosunkowo nie tak dawno.

[MalgorzataKurek]

Poddawano je "kompresji" w ossuariach właśnie. Chyba, że została zapomniana jakaś krypta. W XIX w. nie chowano już raczej w kościołach ani przy kościołach (przynajmniej w zaborze austriackim - edykt józefiński z 1784 r.).

[Worwąg_Sławomir]

Mnóstwo na ten temat:
http://www.cmentarium.sowa.website.pl/