genealodzy.pl

Spotkalem sie ostatnio z terminem "wieś narodowa" w dawnym woj.augustowskim (lata 20 XIX w) i nie mam pojecia co sie za tym kryje.
Czy jest jakas literatura na ten temat?

Pozdrawiam
Wojtek

Proszę podać nazwę wsi.
Prawdopodobnie chodzi o dobra rządowe. Dla przykładu Szczepocice Rządowe koło Radomska na początku XIX wieku nazywane były Szczepocicami Narodowymi i wchodziły w skład dóbr rządowych.

Wies Jastrzebna, dzisiaj znana jako Jastrzebna Pierwsza

W Słowniku Geograficznym wieś ta określana jest donacją, czyli dobrem stanowiącym własność Rzplitej nadaną komuś w zamian za coś (w późniejszym okresie). Czyli w wymienionym okresie mogła być jeszcze dobrem państwowym (narodowym). Stąd określenie "wieś narodowa".

Nie wiem jak w augustowskim, ale na terenach guberni siedleckiej czy lubelskiej. Starostwa niegrodowe, czy też ich dzierżawy zwane tenuami, na jakie były podzielone dobra królewskie(państwowe), zostały w 1826 roku przemianowane na Dobra Ziemskie Narodowe. W moich okolicach częściej występowało określenie typu wieś szlachecka, czynszowa lub kościelna czy parafialna, wskazująca na to czyją stanowi własność. W przypadku określenia narodowa też pewnie o to chodziło.
Jeden z przykładów z moich okolic to Grabów Szlachecki i Grabów Rycki (Ryki były starostwem a później ośrodkiem Dóbr Ziemskich Narodowych Ryki.

Dziekuje, to troche ulatwia sprawe. Ale grzebiac sie dalej mam nastepne pytanie.
Czy wies Narodowa cechowala sie specyficznymi przywilejami, jurysdykcja, obsada stanowisk???

Pozdrawiam
Wojtek