LenkaW pisze:Czy spis podaje nowych właścicieli ziemi, którzy odkupili ją od włościan? Byłaby to ziemia, którą chłopi otrzymali z nadania, po zniesieniu pańszczyzny, a później odsprzedają ją byłym właścicielom? Czy też jest to spis ziemian, którzy wyzbyli się gruntów na korzyść włościan?
Co oznacza rubryka "koliczestwo listow"?
pozdrawiam
Helena
Witam!
Oczywiście, jest tak jak napisała w swoim poście koleżanka
"Złotko("?) co potwierdził w końcu inicjator wątku
Tomek1973.
Zadane mi na PW pytanie w tej sprawie skierowało moje zainteresowanie tematem i dlatego formułuje ten post z myślą, że
ktoś lepiej ode mnie znający dzieje uwłaszczenia chłopów będzie kontynuował ten frapujący temat (może już w nowym wątku i inaczej zatytułowanym).
Reformę rolną w Rosji przygotowywano kilka lat w ramach całego szeregu reform lat 60-70 mających na celu unowocześnienie państwa. Car Aleksander II z okazji 6 rocznicy wstąpienia na tron wydał 16.02.1861 roku
Manifest wyzwalający chłopów od zależności pańszczyźnianej wraz z Ustawą o wykupie sadyb i działów gruntowych przez chłopów , którzy wyszli z zależności pańszczyźnianej oraz zmianami funkcji samorządu wiejskiego.
Wykup sadyb był obowiązkowy, a gruntów dobrowolny w uzgodnieniu z obszarnikami. Nabywanie odbywało się z pomocą państwa.
Przeprowadzenie operacji wykupu powierzono powstałemu rok wcześniej Bankowi Państwa. Była to na szeroką skalę prowadzona kredytowa akcja Banku, który spełniał rolę kasjera Skarbu Państwa.
W ramach operacji wykupowej chłopi, płacący czynsz za korzystanie z ziemi właścicieli, dostawali kredyty na wykup tej ziemi na własność w wysokości 4/5 wycenionej wartości wykupywanej ziemi (wraz z zadłużeniem hipotecznym) proporcjonalniej do dotychczasowego czynszu. Pożyczki te chłopi winni spłacić w ciągu 49 lat, wpłacając co roku po 6%, jako tzw
spłata wykupu, z tego 0,5% szło na pokrycie kosztów poniesionych przez państwo przy prowadzeniu operacji wykupowej, a 5,5% szło na konto spłaty zadłużenia.
Istotą wykupu było to, że była to samofinansująca się operacja kredytowa: Rząd dawał kredyt chłopom, a obszarnicy otrzymywali należne kwoty nie w gotówce, a w państwowych papierach wartościowych nie podlegających obrotowi giełdowemu lecz okresowo wymienianymi w banku na gotówkę.... i w ten sposób kredytowali rząd.
Całość operacji,( tj głównie: określenie ceny wykupy, ustalenie zadłużenia na hipotece, wystawianie imiennych świadectw zakupowych i wielkości kredytu, kontrola spłat rat rocznych, wydawanie papierów wartościowych byłym właścicielom, kontrola wymiany ich na gotówką), powierzono specjalnie powołanemu organowi Ministerstwa Finansów -
Głównemu Urzędowi Wykupowemu Min.Fin. (ГЛАВНОЕ ВЫКУПНОЕ УЧРЕЖДЕНИЕ МФ)
Z dniem 1.01. 1906 roku należne jeszcze spłaty wykupu zostały
zredukowane o połowę, a od 1.01. 1907 roku
całkowicie umorzone.
Tak zakończyła sie reforma rolna 1861 roku obejmująca wszystkie gubernie imperium rosyjskiego
z wyjątkiem wchodzących w skład Królestwa Polskiego. Na ziemiach Kongresówki reforma taka była zarządzona w 1864 roku, w zaborze austriackim w 1848 (po powstaniu Jakuba Szeli), a na ziemiach zaboru pruskiego rozpoczęto jeszcze w 1807 roku.
Wracając do cytowanego pytania reasumuję:
1. Linki do zarchiwizowanych dokumentów odnoszą się do poszczególnych guberni i powiatów z imiennym wyliczeniem właścicieli ziemskich, których niedawni poddani chłopi pańszczyźniani zostali objęci reformą rolną i kontrolą jej przebiegu przez w.w. instytucję jako organu Ministerstwa Finansów. W związku z tym, temat wątku powinien być zmieniony (np
Spis obszarników.....objętych reforma rolna 1961r.),
2. W kolumnie "Koliczestwo listow.." podawane są ilość arkuszy dokumentów podpiętych do teczki danej osoby. Są tam udokumentowania wymienionych wcześniej czynności (wyceny, obmiary, kredyty, wydane papiery wartościowe) i jak sadzę też
imienne wykazy chłopów kupujacych ziemię (tylko mężczyzn, bo tylko oni mogli kupować ziemię). I to byłby najciekawsze informacje zawarte w tych tylko liczbowo uwidocznionych arkuszach zarchiwizowanych.
