Tym, no cóż trudno, trochę przydługim wpisem, pozwolę sobie rzucić nieco światła na kwestię numeracji domów w Galicji.
„Nie spotkałem w żadnym z dostępnych źródeł wzmianki na temat numeracji domów w Korczynie. W dobie obecnej, kiedy modą stało się poszukiwanie korzeni, informacja o tym może być wielce pomocna.
Ogólnie wiadomo, że pierwszą numerację domów wprowadzili zaborcy austriaccy. W posiadanych dokumentach (najczęściej kartach kupna-sprzedaży) z XVIII wieku nie określa się jeszcze domostw numerem. Dla przykładu: z 1730 roku w akcie nadania pastwisk w Rzekach podaje się jedynie z czyim polem graniczą. Podobnie jest w dokumencie Jana Bardzika z Odrzykonia z 1758 roku.
W 1794 roku przy okazji sprzedaży domostwa Nowaka Wawrzyńca z Podzamcza Odrzykońskiego nie używa się jeszcze numeru domu, ale opisu elementów charakterystycznych gospodarstwa: chałupka z drzewa skarbowego, ogródek i kawałek gruntu. Pierwszy numer odnalazłem w karcie kupna-sprzedaży gospodarstwa z 1794 roku pisanej, a w 1799 potwierdzonej przez ówczesny urząd. Przy zawieraniu umowy (1794 rok) brak jakiegokolwiek numeru. Przy stwierdzeniu umowy w 1799 r. występuje numer kastralny, który nie był numerem domu. W późniejszych dokumentach występują już numery kastralne i numery domów. Z uwagi na te ważne sprawy i to, że dokument z pierwszym numerem posesji był pisany w roku, kiedy wichura zerwała dach z zamku Kamieniec, a potwierdzony był przez ówczesnego właściciela okolic, Józefa hrabiego Jabłońskiego, teścia Aleksandra Fredry […]
Analiza posiadanych dokumentów prowadzi do wniosku, że zarówno w naszej wsi, jak i okolicznych, numery domów wprowadzono na początku XIX wieku (na pewno przed 1820 rokiem). […]
Pierwsza numeracja domów wprowadzona w zaborze austriackim obowiązywała do około 1860 roku. Pierwotny numer mojego rodzinnego domu figurujący w dokumentach sprzed tego roku ‘103’ zamieniono po roku 1860 na ‘202’.
Druga numeracja dotrwała do około 1930 roku, kiedy to w dokumentach pojawił się numer ‘649’. Obydwie te zmiany nie wprowadziły zmian w nazewnictwie przysiółków.
Dopiero trzecia zmiana numeracji w 1994 roku, wprowadzając nowy porządek numeryczny, spowodowała pewne zamieszanie w nazwach.
Obecnie obowiązująca numeracja domów w Korczynie jest czwartą w historii”
(Jan Białas,
Rody chłopskie z okolic Zamku Kamieniec XVIII – XXI wiek, Korczyna 2005, s. 7-11, ISBN 83-922874-0-1).
Jeszcze kilka słów na temat numeracji domów w Galicji, za wpisem
Patrycji Waniurskiej, zamieszczonym na Forum „Genpol.com”:
„Kataster, jako szczegółowy opis i wymiar ziemi, na którego podstawie oblicza się podatek gruntowy, istnieje w Europie od pierwszej ćwierci XVIII w., po raz pierwszy wprowadzono go w Austrii.
Na obszarze Galicji pierwszy kataster, tzw. metryka józefińska, powstał w latach 1785-1789, w związku z reformą podatkową państwa.
W latach 1819-1820 powstał prowizoryczny kataster, tzw. metryka franciszkańska. Równocześnie rozpoczęto prace nad nowym, stałym katastrem gruntowym. Prace pomiarowe trwały w latach 1817-1861, powstały wówczas mapy gmin katastralnych. Już w 1818 r. powstał instytut litograficzny, który wykonywał odbitki litograficzne z oryginalnych map katastralnych. Na terenie Galicji prace pomiarowe trwały w latach 1819-1858. Podstawą była instrukcja pomiarowa z 1824 r., wg której operat pomiarowy składał się z mapy, protokołu parcel gruntowych względnie budowlanych, zestawienia użytkowania ziemi, alfabetycznych wykazów właścicieli i przynależnych do nich parcel, wykazów parcel nieznanych właścicieli. Opisywano także granice gminy. Jako datę zaprowadzenia katastru gruntowego w Galicji przyjmuje się rok 1848”.
Łączę pozdrowienia –
Lidia
Nie wiem, ,oże to zbieg okoliczności ale mam wrażenie, że w niektórych miejscach są tak bardzo przywiązani do tej zasady, że w przypadku podzielenia takiej niezabudowanej działki przykładowo na trzy mniejsze i wybudowaniu na niej trzech domów, te dostają numerki z literami np: 30a, 30b i 30c.