Witam!
Nazwisko
Potułow jest pochodzenia odapelatywnego od przydomku
Potuł, a to od rosyjskiego słowa (archfizm):
'тулять, тулить' = kryć, osłaniać, chować,, jest
pokrewne z polskim : tulić, utulić. Nazwisko
Potułow = syn Potuła.
Trudno uzasadnić pochodzenie od miasta Tuła (jak to wywodzi anonimowy słownik etymologii nazwisk rosyjskich).
Taki przydomek otrzymywały osoby różnych warstw społecznych. Wśród
najwcześniejszych zapisów jest zapis z 1615 roku o nadaniu dziedzicznego szlachectwa dla rodu Potułow wraz z nadziałami za zasługi w rzemiośle rycerskim ('сдужилое дворянство').A oto widok i opis herbu Potułowych
http://gerbovnik.ru/arms/1130.html.
Oprócz tego rodu, taki sam przydomek mają rozgałęzienia książąt Wołkońkich, ale są watpliwości, czy stąd pochodzą 2 inne rody Potułowych (brak dokumentów wywodowych).
Więcej o szlacheckich rodach Potułow można dowiedzieć się w serwisie petrsburskim 'Petergen', oraz tutaj:
http://baza.vgdru.com/1/25852/ Ciekawe, że w Polsce też występują podobne odapelatywne nazwiska: Potulski, Potułowski.
Pytanie zasadnicze brzmiało: Czy podoficerem mógł zostać chłop, czy tylko szlachcic?
Odpowiedź: Nikt nie mógł zostać od razu podoficerem ani oficerem. Piotr I zakazał mianowania oficerów spośród szlachty, bez odbycia służby jako szeregowy w gwardii, a następnie pełnego 'stażu' podoficerskiego.
Podoficerów wybierano spośród szeregowców, którzy skończyli z pomyślnym wynikiem szkoły podoficerskie w swoich pułkach, trwające 2-3 lat bez odrywania od służby. Dobór do szkół dokonywano przez dowódców jednostek wg jednolitych ktyteriów: umiejetność czytania i pisania, chęć do nauki, dobre zdrowie, przykładne spełnianie obowiązków wojskowych. W wyniku takich reform w armii Carskiej, w przededniu I wojny światowej
wśród generałów 14% pochodziło z warstwy chłopskiej, mieszczan, kupców.
Po reformie Milutina,
podoficerowie odchodząc z wojska otrzymywali tytuł "почетный гражданин" (honorowy obywatel) i znaczną rentę.