genealodzy.pl

Witam. Chciałbym się dowiedziec co znaczy słowo "Advocatus" przy ojcu dziecka (Klary) Jakubie Brożku. Znalazłem tylko wytłumaczenie że to może być wójt miejski. Jednakże rzecz dzieje się w parafii Mstyczów we WSI Mstyczów. Jak więc mam to rozpatrywać? Sołtys?

http://www.wrzuc.net.pl/images/jakubbnwn.jpg

Proszę o pomoc

Pozdrawiam, Oskar Brożek,

a na 100% on miejscowy? wójt nie był uwiązany do miejsca, podróżować mógł:)

W parafiach wiejskich "advocatus" również oznaczało wójta (lub sołtysa)

Pozdrawiam

Jacek Ducki

Witaj Oskar , wiem ze u mnie byli na wójtostwie w Makoszynie jako dziedzice dzierżawcy dożywotni i wcale się wójtami nie nazywali tylko posesor dożywotnik ,była też oddzielną od dworu wieś Makoszyn i tam był sołtys w latach 1838 , czyli może o sołtysa chodziło w Twoim przypadku ; pozdrawiam - Julian

Słowo "wójt" pochodzi od niemieckiego "vogt", zaś "vogt" od łacińskiego "advocatus".

Słowo łacińskie: ad-vocatus -i m., ma dwa znaczenia:
a) prawnik, pomoc prawna;
b) rzecznik, adwokat.
Jerzy

Szczerbiński pisze:Słowo łacińskie: ad-vocatus -i m., ma dwa znaczenia:
a) prawnik, pomoc prawna;
b) rzecznik, adwokat.
Jerzy

A nawet więcej ;D

1. obrońca sądowy, adwokat
2. rzecznik, doradca prawny, mówca sądowy
3. przenośnie: pomoc
4. wójt
5. sędzia sądu leńskiego
6. wójt kościelny
7. sędzia sądu sześciu miast
8. tzw. pierca, pełnomocnik stron
9. sołtys
10. opiekun
11. współprzysiężnik
12. zastępca oskarżonego przy ordaliach zwł. przy pojedynku sądowym
13. pełnomocnik lub urzędnik księcia
14. pan danego terytorium
15. poręczyciel
16. patron kościoła

a to bynajmniej nie wszystko, ponieważ np. "advocatus abbatiae" to "opiekun opactwa"; "advocatus civitatis" - "wójt miejski", a "advocatus minor" lub "advocatus substitutus" - "podwójci" etc.

Powyższe znaczenia za: "Słownikiem łacińsko-polskim dla prawników i historyków" Janusza Sondela.

Pozdrawiam

Jacek Ducki

Bardzo dziękuję za odpowiedzi. Jakub Brożek był miejscowy (z dziada, czy z pradziada niewiem )

A jaką pozycję we wsi miał Sołtys?
Chociaż pytanie powinno brzmieć raczej, czy sołtysem zostawał najbogatszy gospodarz?

Pozdrawiam, Oskar Brożek.

tak ciągnąc od Adama i Ewy to zdaje się, że sołtys reprezentował właściciela (stąd "w zastępstwie advocatus")
bywało (raczej jako zasada), że była to osoba, z którą właściciel podpisywał umowę przy osadzaniu dzierżawców (zwolnienia etc),
bywało, że płacił mu za owo reprezentowanie (z czasem w formie zwolnienia z innych należności)
dziedziczne? bywało:)

a nazwa zdaje się, że początkowo używana w prywatnych majątkach rozprzestrzeniła się na pozostałe (wcześniejsze królewszczyzny, kościelne etc), choć (zdaje się:) nie do końca uprawnienie
czy najbogatszy..bywało:) ale niekoniecznie
zdaje się (znów:), że bywało czysto tytularne, tradycyjne bez uprawnień żadnych (ani reprezentowania właściciela wobec pracujących ani w drugą stronę - reprezentowania gromady, ani rozsądzania sporów)

ww nie będę bronił bo ani nie sprawdzałem, ani nie potrafię praw ni źródeł podać, a to tak szeroko stosowane określenie, tak długo i na tak zróżnicowanym terytorium, że raczej warto zbadać konkretną wieś/osadę niż snuć z "zasad ogólnych"

Dziękuje Panie Jacku za dalsze rozwinięcie znaczenia słowa advocatus.
Pozdrawiam Jerzy
PS. Ajerkoniak to też w pewnym sensie 'adwokatus' (tyle że z jajami)

Dzięki Panie Włodku za informacje.

Tu jest cały długi tekst o organizacji gromady i władzy wójta na wsi w poł. XIX w.
http://www.linux.net.pl/~wkotwica/slomk ... l#sec_8_01

wydaje mi się że przy dyskusjach na temat wójtów, sołtysów etc wazne jest żeby podać czas którego to określenie dotyczy.
Co innego znaczy sołtys w XV-XVII wieku gdzie oznaczał osobną kategorię chłopów- zwolnionych od pańszczyzny, posiadających dziedziczną ziemię i czasem dodatkowe przywileje -stając się niemal osobnym stanem między chłopami a szlachtą a co innego znaczy sołtys w XIX w po uwłaszczeniu.

Jeżeli chodzi o advotatusa to właśnie badam księgę sądową wiejską z 1670 należącą do dóbr klasztornych, gdzie gromada wybiera advocatów oraz scabini- ławników- przysiężnych.
W tym wypadku wydaje mi się że advocatus znaczy wójt ale będę wdzięczny za potwierdzenie od kolegów bieglejszych w stosunkach we wsiach prawdopodobnie na prawie niemieckim w małopolsce w dobrach kościelnych w XVII w.

Pelagiusz pisze:
Powyższe znaczenia za: "Słownikiem łacińsko-polskim dla prawników i historyków" Janusza Sondela.

Pozdrawiam

Jacek Ducki

Bardzo dziękuję za podanie pełnej nazwy słownika !