Testament

[marekzaborski]

Witam,

chciałem prosić o pomoc w doczytaniu kilku słów/ zwrotów z testamentu z roku 1832.

http://www.fotosik.pl/pokaz_obrazek/pel ... dcac6.html
http://www.fotosik.pl/pokaz_obrazek/pel ... 43dc2.html
http://www.fotosik.pl/pokaz_obrazek/pel ... d2bf4.html
http://www.fotosik.pl/pokaz_obrazek/pel ... ee244.html

To całość dokumentu. Poniżej to co rozczytałem. Będę wdzięczny za wszelką pomoc, brakuje kilku słów.

Marek

Moja wersja

Nr 4
Rok 832

W braku stępla przyzwoitego na Złotych Dwa dołącza drugi arkusz na Złoty jeden co w ogóle uczyni w Sumie Złotych dwa …
Wąwolnica D. 8 stycznia 831 r.

Burmistrz Dystrybutor Majewski
Działo się w mieście Wąwolnicy w domu pod Nr 68 na przedmieściu Łąki zwanym w dniu ósmego Grudnia Tysiąc Osiemset Trzydziestego Pierwszego roku

Testament
Mnię, którym niżej podpisany, uznając się być osłabionym na ciele lecz na umyśle zupełnie zdrowym i przytomnym; nadto wiedząc o wyrokach Boskich, iż każdy żyjący umierać musi; przeto abym majątkiem swoim jaki za życia zgromadziłem, rozporządzenie mógł uczynić, następujące woli swojej czynię rozporządzenie:
Ja Kajetan Zaborski posiadacz tu w Mieście Wąwolnicy swój własny Dziedziczny majątek już to w stanie Ruchomym i Nieruchomym znajdujący się, już to w pościeli i garderobie złożony, już to na koniec w wszelkich innych attyencyach własnościach do mnie przywiązany, takowym podług mojego życzenia, następujące bezimienne chcę uczynić rozporządzenie:
I. Wszelki majątek tak Ruchomy jak i nieruchomy jaki tylko posiadam, to nikomu innemu jak tylko mojej Siostrze rodzonej Urszuli Łaniewskiej wiecznymi czasy zapisuję, a to dlatego iż ja będąc w potrzebie zaciągnąłem u niej gotowemi pieniędzmi Złotych Polskich 2000;
II. Wszelkie sprzęty Gospodarskie i domowe, naczynia, tudzież zbiór ziarna, jak nierównie i obsiew na gruncie znajdujący się, to do nikogo nie należy i należeć nie może jak do tylko do mojej Siostry Urszuli Łaniewskiej;

III. Inwentarz tak z Rogacizny jak nierogacizny, tudzież pszczoły w pasiece znajdujące się, to wszystko podobnież mojej Siostrze leguję, wyjąwszy iżby czwartą część pni pszczół memu wychowankowi Pawłowi Zaborskiemu / który dotychczas jeszcze z Wojsk Polskich nie powrócił/ oddana była;
IV. Ponieważ ja dotychczas utrzymywałem grunt Wronczyzną zwanym z którym wszelkie podatki i ciężary gruntowe znosiłem, a który dnia dzisiejszego należy do Sukcesorów, i jest jeszcze niepodzielony, nadto staraniem można było, przyczynić takowego gruntu, ..paniny z krzewów na czysty grunt wyrobi, i na tym w roku 1831 zasiewy znaczne poczyniłem, wzdłuż ustaw Ekonomii i Gospodarskich zbiór z tego gruntu przypadający do nikogo nie należy jak tylko do mojej Siostry Łaniewskiej, dal (?) skoro tylko za czas uprawy dalsze utrzymywanie tu do mojej osoby przywiązane byłoby, toż w moim imieniu moja Siostra Urszula Łaniewska na siebie …………….. i korzyści swoich strat poszukiwać; do czego ją w imieniu swoim zobowiązuję;
V. Mając ja u Sukcesorów po ś.p. Chudzików byłym Komorniku Powiatu Lubelskiego, mających kamienicę w Mieście Lublinie, przezeń D….. z nieprawnym egzekwowaniu mnie za ……… Sukcesorów ...............Dybowskiego Obywatela Miasta Wąwolnicy, który to proces od lat ............. w Ręku … Rozwody Adwokata Trybunału Lubelskiego znajdzie .. z takowy prawnym wyrokiem zasądzonej sumy, przeznaczam i leguję dla mojej żony Marianny z Wrońskich Zaborskiej kwotę Złotych Tysiąc Pięćset (1500) a to nie innym jak tylko względnem tytułem za cierpienia jakie w powyższym excepie wspo… ze mną siedząc różnych nieprzyjemności i grabieży doznawała. Resztę zaś Sumy jaka by nad Zł Pol 1500 dla podpisanego od…… przynależała, tę można jest na rzecz i satysfakcję … odebrać moja siostra Urszula Łaniewska, i za……. wzdłej ..sad i przepisów Rządowych za kwitowanie, i komu chcieć, da ….. lub odstąpić.
VI. Dług .......... u Stanisława Matuszewskiego Obywatela Miasta Wąwolnicy w kwocie Złotych Polskich Dziewięć, z kupna chlewu u Antoniego P…go pochodzące, te do odebrania moją siostrę upoważniam i do własnego jej zarządzania oddaję.
VII. Nadto obowiązuję moją siostrę Urszulę Łaniewską iż skoro mnie Bóg di wieczności swojej powoła, aby ta podług obrządków Religijnych ciało moje przykładnie i przyzwoicie pochować chciała, wszelkie długi jakie by słusznie dowodami usprawiedliwione były za mnie wypłaciła; szczególnie zaś ją obowiązuję o zaspokojenie wszystkich służących którzy u mnie zostają, w zasługach im przynależnych, aby Ci żadnego żalu do mnie nie mieli i nie utyskiwali.
VIII. W końcu, abym moją ostateczną wolę przy obec znajdujących się Świadkach utwierdził, oświadczam, iż co tylko mam mego własnego majątku i na przyszłość na mnie spaść mogącego takowego, Sukcesorką i Legatariuszką moją własną Siostrę Urszulę Łaniewską być uważam, i tej na wieczne czasy do jej własnego rozporządzenia daję ........... i na zawsze zapisuję.
IX. Nade wszystko nadmieniam, iż Dom pod N. 80 u Jana i Zofii z Drążkiewiczów Grendzińskich małżonków tu w Mieście Wąwolnicy na dniu 6 stycznia 1828 roku na własność Pawła i Józefy Zaborskich Małżonków za Sumę Zł Pol 200 Wyraźnie Złotych Polskich dwieście kupiony, takowy w przypadku niepojawienia się Pawła Zaborskiego od Wojska, przeznaczam na jego żonę Józefę z Grendzińskich Zaborską, a następnie dla jej Sukcesorów, wraz z gruntem od Cichockiego.
X. Za exekutora i pomocnika niniejszych wypaść mogących ........... , w pomoc Siostrze swojej upoważniam i mieć chcę Antoniego Zaborskiego mego Synowca, prosząc go aby we wszystkich czynnościach chciał dopomagać, i ile możności swą pomocą i słuszeniem onej dopomagał, o co go najbardziej obliguję.
Tak więc zadyktowawszy majątkiem mym ostatnie rozporządzenie którego ani tamuję ani odwrotu nie życzę sobie, … za ważne i nie wzniesione mieć chcę, jak gdyby przed właściwym Rejentem spisane było, które z odczytania uznaję iż tak jest … słusznie spisane, jak ja dyktowałem, takowe więc dla większej wagi i ........... przy uproszonych i obecnych Świadkach własnymi rękami podpisuję.

Działo się jak wyżej
Kajetan Zaborski
Przytomni - świadkowie własnoręcznego podpisu:
Andrzej Warchowski
Teodor Kostoski
Mikołaj Dobraczyński
Jendrzej Domański
Aleksander Dziewicki
Jako obecny i piszący niniejszy Testament
Podpisuję się
Tomasz Okniński
Prezes
Trybunału Cywilnego I Instancji Województwa Lubelskiego
Opisanie powyższego Testamentu oddzielnym Protokołem na stęplu z 10 spisanym, w dniu dzisiejszym nastąpione, poswiadcza, wkładając obowiązek na Rejenta Szuszkowskiego dopilnowania obłożenia go w dniach 30. .. stęplem majątkowi rozpisanemu odpowiednim.
Lublin, d. 12 stycznia 1832 r.
Prezes
/nieczytelny podpis/

[Dybowski_Mariusz]

[...] garderobie złożony, już to nielicznie w wszelkich innych [...] tudzież zbiór ziarna, ich nierównie I obsiew na gruncie [...]
poczyniłem, wzdłuż? ustaw Ekonomii i Gospodarskich [...]
utrzymywanie tu do mojej osoby przywiązane byłoby, toż w moim mniemaniu moja Siostra Urszula Łaniewska na siebie [...]
Antoniego Zaborskiego mego Synowca, prosząc go aby we wszystkich czynnościach chciał dopomagać, i ile możności swą pomocą i słuszeniem onej dopomagał, o co go najbardziej obliguję. [...]
Tak więc zadyktowawszy majątkiem mym ostatnie rozporządzenie [...]

M. Dybowski

[marekzaborski]

Panie Mariuszu, bardzo dziękuję.
Naniosłem Pana uwagi do wersji w powyższym poście.

Gdyby ktoś coś jeszcze doczytał, będę zobiwiązany. Nie rozumiem do końca punktu V...

[kwroblewska]

Testament
Mnię - którym niżej podpisany, uznając się być osłabionym na ciele lecz na umyśle zupełnie zdrowym i przytomnym; nadto wiedząc o wyrokach Boskich, iż każdy żyjący umierać musi; przeto abym majątkiem swoim jaki za życia zgromadziłem, rozporządzenie ...- mogł uczynic- ………… uczynię, następujące woli swojej czynię rozporządzenie:
Ja Kajetan Zaborski posiadacz tu w Mieście Wąwolnicy swój własny Dziedziczny majątek już to w stanie Ruchomym i Nieruchomym znajdujący się, już to w pościeli i garderobie złożony, już to …na…….. koniec w wszelkich innych attyencyach własnościach do mnie przywiązany, takowym podług mojego życzenia, następujące bezimienne chcę uczynić rozporządzenie:
I. Wszelki majątek tak Ruchomy jak i nieruchomy jaki tylko posiadam, to nikomu innemu jak tylko mojej Siostrze rodzonej Urszuli Łaniewskiej wiecznymi czasy zapisuję, a to dlatego iż ja będąc w potrzebie zaciągnąłem u niej gotowemi pieniędzmi Złotych Polskich 2000;
II. Wszelkie sprzęty Gospodarskie i domowe, naczynia, tudzież zbiór ziarna, ich …iak nierownie…….. i obsiew na gruncie znajdujący się, to do nikogo nie należy i należeć nie może jak do tylko do mojej Siostry Urszuli Łaniewskiej;

…iak nierównie –> jak zarówno tak bym to rozumiała,

___
Krystyna

[marekzaborski]

Dziękuję Krystyno, zwłaszcza za to pierwsze słowo:)
Wkleiłem zmiany.

Marek

[kwroblewska]

V nie jest łatwa, to co mogę zasugerować

V Mając ja u Sukcesorów po ś.p. Chudzików byłym Komorniku Powiatu Lubelskiego, mających kamienicę w Mieście Lublinie, przezeń D- pewien Dług….. z nieprawnym egzekwowaniu z - nieprawnego egzekwowania- mnie za ……… Sukcesorów ....Wawrzynca .Dybowskiego Obywatela Miasta Wąwolnicy, który to proces od lat ............. w Ręku … Rozwody Adwokata Trybunału Lubelskiego znajdzie - się?- z takowy prawnym wyrokiem zasądzonej sumy, przeznaczam i leguję dla mojej żony Marianny z Wrońskich Zaborskiej kwotę Złotych Tysiąc Pięćset (1500) a to nie innym jak tylko względnem tytułem za cierpienia jakie w powyższym excepie –excessie- wspomina?… {ze mną} siedząc różnych nieprzyjemności i grabieży doznawała. Resztę zaś Sumy jaka by nad Zł Pol 1500 dla podpisanego od.. odebraniu; przynależała, tę można jest na rzecz i satysfakcję … swoją? odebrać moja siostra Urszula Łaniewska, i za……. wzdłej ..według.sąd .sad i przepisów Rządowych za kwitowanie ..zakwitować ., i komu chcieć, da ..darować?;.. lub odstąpić.



---
krystyna

[marekzaborski]

czy z tego zapisu wynika że w Trybunale Lubelskim toczył się jakiś proces w któym adwokatem Kajetana był Rozwoda? I nie był on w chwilli spisywania testamentu zakończony?

[dpawlak]

Z tego co czytam, chodzi o to, że Kajetan ma jakiś zadawniony spór o nieprawne (według niego) zajęcie majątku przez komornika i procesuje się już z jego spadkobiercami o odszkodowanie. Ponieważ liczy na pozytywne roztrzygnięcie w przyszłości przypomina, że wśród zakwestrownego majątku były również rzeczy jego małżonki należące do niej bezpośrednio i wycenił za słuszne, aby 1500 złotych z przyszłego zasądzonego odszkodowania wypłacić jej, a dopiero nadwyżką może rozporządzać siostra jako główna sukcesorka majątku. Innymi słowy Kajetan uważa, że 1500 złotych nie jest moralnie jego majątkiem i nie może go ofiarowywać siostrze, niezależnie od stanu prawnego, który będzie stanowił, że pieniądze należą się jemu, bo wygrał proces.
Co do szczegółów wydaje mi się, że:
Wawrzyńca Dybowskiego Obywatela Miasta Wąwolnicy
w powyższym excessie wspólnie ze mną siedząc
dla podpisanego do odebrania przynależała
tę można iej(czyli siostrze) na rzecz i satysfakcję ... odebrać moja siostra Urszula Łaniewska, i odebrawszy według zasad i przepisów Rządowych zakwitować, i komu chcieć, dać darmo lub odstąpić.
Skoro padło obce wyrażenie "excessie" to może i dobrze odczytuję że pisze:
Dług? z nieprawnego egzekwowania mnie za futuro (w przyszłości) sukcesorów Wawrzyńca itd.

Widzę, że równolegle już masz tłumaczony ale mimo to podsyłam.
Co do adwokata Rozwody masz chyba rację.

[kwroblewska]

IV. Ponieważ ja dotychczas utrzymywałem grunt Wronczyzną zwanym z którym wszelkie podatki i ciężary gruntowe znosiłem, a który dnia dzisiejszego należy do Sukcesorów, i jest jeszcze niepodzielony, nadto staraniem można było, przyczynić przyczynie? takowego gruntu, ..paniny z krzewów na czysty grunt wyrobi, i na tym w roku 1831 zasiewy znaczne poczyniłem, wzdłuż ustaw Ekonomii i Gospodarskich zbiór z tego gruntu przypadający do nikogo nie należy jak tylko do mojej Siostry Łaniewskiej, dal (?) skoro tylko za czas uprawy dalsze utrzymywanie Gruntu tu do mojej osoby przywiązane byłoby, toż ten w moim imieniu moja Siostra Urszula Łaniewska na siebie …obiąc ma prawo . i korzyści swoich strat poszukiwać; do czego ją w imieniu swoim zobowiązuję;

..dal ---> może w znaczeniu dalej ?


VII. Nadto obowiązuję moją siostrę Urszulę Łaniewską iż skoro mnie Bóg di -do [literowka] wieczności swojej


Może jeszcze ktoś pociagnie dalej

___

Krystyna

[marekzaborski]

Dziękuję Wam za podpowiedzi. Najciężej było z punktem piątym, zupełnie nie mogłem się doczytać.

Jest jeszcze kilka luk. Gdyby ktoś na coś wpadł, proszę napisać.

Marek

[kwroblewska]

To wciąga .

X. Za exekutora i pomocnika niniejszych wypaść mogących ........... , w pomoc Siostrze swojej upoważniam i mieć chcę Antoniego Zaborskiego mego Synowca, prosząc go aby we wszystkich czynnościach chciał dopomagać, i ile możności swą pomocą i słuszeniem onej dopomagał, o co go najbardziej obliguję.
Tak więc zadyktowawszy majątkiem mym ostatnie rozporządzenie którego ani tamuję ani odwrotu odwołac nie życzę sobie, …owszem. za ważne i nie wzniesione mieć chcę, jak gdyby przed właściwym Rejentem spisane było, które z odczytania uznaję iż tak jest …w do słowiu? słusznie spisane, jak ja dyktowałem, takowe więc dla większej wagi i ..waloru......... przy uproszonych i obecnych Świadkach własnymi rękami podpisuję.

___
Krystyna

[marekzaborski]

To wciąga .

Nie przepisałem jak dotąd najbardziej nieczytelnego dokumentu:) Nic nie widać.

Dziękuję kolejny raz za podpowiedzi.