Migracje na Mazowszu - poszukiwana literatura

[aktawres]

T:"migracje na Mazowszu - poszukiwana literatura"

Witam,

Szanowni forumowicze poszukuję literatury omawiającej migracje ludności (trendy migracji) na Mazowszu w XIX wieku.
Nie znalazłem nic interesującego w internecie.

Będę wdzięczny za każdy tytuł.

Michał

[Kaczmarek_Aneta]

Michale

z internetowych źródeł polecam Mazowieckie Czasopisma Historyczne:
http://mazowsze.hist.pl/
Skorzystaj z wyszukiwarki wprowadzając np. hasło "migracje" lub inne zbliżone. Mam nadzieję, że znajdziesz coś ciekawego dla siebie.

Godna polecenia jest również Centralna Biblioteka Statystyczna (część zbiorów dostępnych online):
http://statlibr.stat.gov.pl/zbiory.html

Pozdrawiam
Aneta

[2ala030450]

Wielkie dzięki Anetko - to super stronka,
Pozdrawiam - Ala

Ps. Na stronie tnp - http://www.tnp.org.pl/ebooks.htm
również jest wiele ciekawostek o Mazowszu.

[egopol]

Najwięcej się dowiesz ruszając w teren w rejony, które Ciebie interesują. Wiedzy, ktorą posiadają regionalni historycy, w internecie nie znajdziesz.
KB

[rwelka]

Michale

Nie sprecyzowałeś o jakie lata i jakiego wieku chodzi .
Bo można by coś zaproponować bo literatura jest potężna .
Ja na razie polecam wydania " Przeszłość Demograficzna Polski "
ale tomu nie pamiętam

[aktawres]

Dziękuję wszystkim za podpowiedzi.

Rwelka, chodziło mi o XIX wiek, a najbardziej lata 1820-1870.

Michał

[Sroczyński_Włodzimierz]

nie jest łatwo
tak jak wyżej - raczej starałbym się dotrzeć do publikacji osób (lub nie publikacji, a po prostu osób;), które mniejszym kwałkiem niż całe Mazowsze się zajmowały
przy czym..osobiście w "trendy" tj coś co dotyczy całego Mazowsza i całego półwiecza - nie wierzę
w przyczyny lokalne - jak najbardziej, ale trend...wolę (nie zapominając o możliwym wpływie/przyczynach) od szczegółu do ogółu, niż oprzeć się na "pewnie tak było w tym przypadku, bo Iksiński opisał, że ogólniejszy trend"...)

[Łucja]

Łatwiej szukać odpowiedzi na konkretne pytanie niż ogólne, jasna sprawa. Ale jak chcesz ogólnie to szukaj hasła "ludność w Królestwie Polskim", czyli jeszcze szerzej niż Mazowsze. Hasło "Mazowsze" chyba nie jest tutaj dobrym hasłem dla tego okresu. W tym czasie o który pytasz ludność Królestwa Polskiego wzrosła bodaj dwukrotnie. Był bardzo duży wzrost gospodarczy, dużo się budowało, zakładało, ludzie się przemieszczali.
Sporo osób przybyło z zewnątrz:
- osadnicy z Niemiec - przemysł, rolnictwo;
- Żydzi głównie z Rosji - handel w miastach;
- z Rosji - urzędnicy i inni, wojskowi - głównie Warszawa (np. twierdza Modlin koło Warszawy).

Raz, to ogólne trendy, a dwa, to dzieje konkretnych rodzin, u mnie np. w tym czasie wyprowadzili się z Królestwa Polskiego, najpierw do Prus, a potem do Galicji. Bo kolejny ciekawy temat w tym czasie to migracje między zaborami.
Migracje często były związane z pracą, dlatego historia gospodarcza się kłania (kolejne hasło do wyszukiwarki), jakieś inwestycje w konkretnym rejonie, w tym czasie wojen raczej nie było (nr 1 w przyczynach migracji oczywiście).

Łucja

[Sroczyński_Włodzimierz]

o? a co oczywistego, w wojnach jako głównej przyczyny migracji?
dla mnie takie stwierdzenie (może poza bardzo nielicznymi wyjątkami) nie tylko nie oczywiste, nawet nie dyskusyjne, ale zaskakujące i bardzo naciągane
już bardziej migracje jako przyczyna wojen (czasem przyczyna numer jeden:)
ale w tę stronę?

[Łucja]

Chodzi o to, że w tym czasie na Mazowszu (1820-1870) jeżeli były migracje ludności, to najpewniej przyczyna gospodarcza i tam trzeba szukać - w historii gospodarczej tego okresu i rejonu, a nie w historii wojen. Ale przypadki w poszczególnych rodzinach różne były, zapewne. Ja nie wiem dlaczego moi wyemigrowali z Królestwa Polskiego i znaleźli się ostatecznie w Galicji, a po drodze część została w Prusach. Co gorsza tych tropów w Galicji wcale nie udaje się wyśledzić.
1820-1870 wyjątkowo spokojny okres w historii Europy, porównawczo do tego co wcześniej i potem. I prosperita.
Tylko 47/48 podobno głód był, tak na marginesie, a 54/56 epidemia.
Ale ja żadnym specjalistą od migracji nie jestem!

Łucja

[egopol]

Od tego nalezy zacząć
http://www.dialektologia.uw.edu.pl/inde ... osadnictwa
Krzysiek

[Sroczyński_Włodzimierz]

oki
zrozumiałem raczej:
oczywistym jest, że wojny są główną przyczyną migracji, ale akurat w tym okresie nie były
i stąd mój post - z tego fragmentu "wojna - to przyczyna migracji numer jeden" nie z "wojen w tym czasie nie należy stawiać jako głównej przyczyny migracji na Mazowszu"

ciekawszą dyskusją (bo argumenty i za i przeciw poważne) byłoby czy zmiany gospodarcze->migracje (i szerzej demografia) czy demografia->zmiany (w tym gospodarcze:) ale nie naciągam

wracając do tematu - przypomniało mi się, że np PP. Bagieńscy opisując rejon Góry Kalwarii z tego okresu dali kilka interesujących faktów nt migracji - bez uogólnień, raczej posługując się źródłami niż wyciągając z nich publicystyczne wnioski. W sposób prosty, dostępny, popularyzując fakty. Np Wpływ kolei nie tylko na przyspieszony rozwój jednych regionów ale i na emigrację z innych (wręcz upadek gospodarczy, wyludnienie), wskazali wyraźnie na istnienie "przechowalni" "terenów przejściowych/buforowych" tj ludzie-ptaki (nie krzaki:) przyjeżdżali, czasem płodzili dzieci i wyjeżdżali (z nimi) - migracja netto zerowa lub ujemna, ale ruchy duże ("core" 50% reszta napływ szybko odpływający) i kilka innych równie interesujących, a często pomijanych

[aktawres]

Uzupełniając,
Moi przodkowie w owym czasie przemieszczali się po ziemiach Mazowsza i były to raczej dłuższe wędrówki, np. z parafii Szyszki do parafii Zakroczym, z parafii Dobrzyków do parafii Chociszewo, albo z parafii Tarchomin do parafii Kroczewo.
Zastanawiam się czy były to jakieś ogólne trendy, czy pojedyncze przypadki, np. zarobkowe (jeżeli tak to dlaczego, aż tyle kilometrów musieli się przemieścić - nic po drodze nie znaleźli ???).
Chyba zostaje mi zbadać, czy podobnych migracji nie było w przypadku innych rodzin we wspomnianych parafiach, ewentualnie szukać informacji u lokalnych historyków.

Dziękuję za dotychczasowe podpowiedzi.

[Łucja]

Zależy jeszcze czym zajmowali się przodkowie, ale nie były to jakieś oszałamiające odległości, bez przesady. I wygląda na to, że chyba - twierdza. Zakroczym to okolice twierdzy właśnie, w Słowniku Geograficznym piszą, że powstały tam całe osiedla związane z twierdzą (Modlin) osadników z Rosji. A ci musieli jeść i pić, budować się, dużo miejsc pracy zatem. No i trend, że bliżej Warszawy, w dwóch pierwszych podanych przez Ciebie przypadkach, a twierdza też była blisko Warszawy. Wszystkie 3 jak naniesiesz na mapę - to twierdza właśnie, tak się wydaje (ale głowy oczywiście nie dam).

Łucja

[aktawres]

Łucjo,
W dwóch pierwszych przypadkach było to około 60 km, w trzecim około 40 km. Być może nie tak dużo, ale przemierzyć kilkanaście miejscowości, kilka parafii za chlebem w przypadku braku konkretnego zawodu? Ciężko mi w tej chwili taką sytuację sobie wyobrazić, że zwykły wyrobnik (występuje także jako służący dworski), szuka pracy 60 kilometrów od dotychczasowego zamieszkania.
Trzeci z nich jest robotnikiem strycharskim - tu mogę zrozumieć, ale wątpliwości i tak zostają.
Może szukam dziury w całym, sam nie wiem...

Być może ktoś znajomy, ktoś z rodziny mieszkał w danych miejscowościach... tego potwierdzić mi się nie udało.

Twierdza raczej odpada.

Michał