Strona 1 z 1

Co oznacza wyraz " łączny"

: czw 14 lis 2013, 13:32
autor: annhof
Witam Państwa!
W paru aktach ślubu z pocz. XIX, przy nazwisku pana młodego widnieje napis
"Łączny" -zapewne jest to jego zawód, czym się zajmował.... Czy mogłabym prosić o wyjaśnienie znaczenia tego wyrazu.

Dziękuję i pozdrawiam
Anna

: czw 14 lis 2013, 13:41
autor: anna-grażyna
Może zawód a czy na pewno łączny a nie łacny ?
To drugie oznaczałoby "wolny".
W aktach osobiście nigdy nie spotkałam

Anna Grazyna

: czw 14 lis 2013, 14:17
autor: Aftanas_Jerzy
Dwie uwagi:
1)Łączny, łąkowy to przymiotniki od łąka. Kategoria rolniczej służby. Byli to stróże, np (cytuję): polowi, łąkowi = łączni, stawowi, leśni, nocni, płotowi, brzegowi, drogowi, stodół itp.
2)Łacny = łatwy (np gładki, układny, dobrze wychowany), ale nie koniecznie 'wolny'.

: czw 14 lis 2013, 14:43
autor: anna-grażyna
Aftanas_Jerzy pisze:Dwie uwagi:
1)Łączny, łąkowy to przymiotniki od łąka....... ale nie koniecznie 'wolny'.

Jeżeli mamy wypowiadać się w kategorii uwag a nie np podpowiedzi (abstrahując od tego czy trafnych) to 2 uwagi :)
1) wolny to jedno ze znaczeń - pozostałe znaczenia słowa nie mają zastosowania do sytuacji więc
ich nie wymieniono
2) niekoniecznie

Anna Grażyna

ps:z tymi przymiotnikami to bardzo trafne spostrzeżenie

: czw 14 lis 2013, 16:15
autor: Aftanas_Jerzy
Szanowna Koleżanko Anno-Grażyno,
proszę podać źródło, w którym wymienia się jako jedno ze znaczeń słowa 'łacny' = 'wolny'. Może się przydać taka informacja (sądzę, że nie tylko mnie).
Jerzy Aftanas

PS Przepraszam za "nie koniecznie".

: czw 14 lis 2013, 18:10
autor: anna-grażyna
Szanowny Panie Jerzy proszę sobie źródło znaleźć jeżeli ma Pan taką potrzebę - ja podaję źródła jeżeli coś piszę w ramach mojej pracy zawodowej.
Na forum jestem amatorem,dla przyjemności,"po godzinach" i podaję to co wiem lub to co przypuszczam.Nie mam czasu na udowadnianie i podpieranie źródłami mojej wiedzy.Nie prowadzę tu dysputy naukowej,nie stawiam tez,których musiałabym bronić - pracy mam jak narazie dość i nie muszę bawić się w naukowca "po godzinach".
Jeżeli Panu nie spodobała się moja wypowiedź w temacie albo jest Pan innego zdania - proszę napisać swoje zdanie ale nie w formie "uwag" - te proszę zachować dla własnego otoczenia ponieważ w stosunku do obcych lub znajomych wirtualnych brzmią one jak impertynencja.

Anna Grażyna

Re: Co oznacza wyraz " łączny"

: czw 14 lis 2013, 18:24
autor: Kaczmarek_Aneta
annhof pisze:Witam Państwa!
W paru aktach ślubu z pocz. XIX, przy nazwisku pana młodego widnieje napis
"Łączny" -zapewne jest to jego zawód, czym się zajmował.... Czy mogłabym prosić o wyjaśnienie znaczenia tego wyrazu.

Dziękuję i pozdrawiam
Anna
Witam,

wg Słownika języka polskiego - wyd. PAN, 1962r. - łączny przestarzale oznaczał dozorcę łąk.

Pozdrawiam,
Aneta

: czw 14 lis 2013, 20:15
autor: Aftanas_Jerzy
anna-grażyna pisze:Szanowny Panie Jerzy proszę sobie źródło znaleźć jeżeli ma Pan taką potrzebę - ja podaję źródła jeżeli coś piszę w ramach mojej pracy zawodowej.
Na forum jestem amatorem,dla przyjemności,"po godzinach" i podaję to co wiem lub to co przypuszczam.Nie mam czasu na udowadnianie i podpieranie źródłami mojej wiedzy.Nie prowadzę tu dysputy naukowej,nie stawiam tez,których musiałabym bronić - pracy mam jak narazie dość i nie muszę bawić się w naukowca "po godzinach".
Jeżeli Panu nie spodobała się moja wypowiedź w temacie albo jest Pan innego zdania - proszę napisać swoje zdanie ale nie w formie "uwag" - te proszę zachować dla własnego otoczenia ponieważ w stosunku do obcych lub znajomych wirtualnych brzmią one jak impertynencja.

Anna Grażyna
Nie skomentuję tej wypowiedzi, bo szkoda słów.

: czw 14 lis 2013, 20:35
autor: annhof
Witam!
Bardzo dziękuję za wyjaśnienie. Łąkowy, z pewnością jest to dozorca łąki jak podaje Pani Aneta i Pan Jerzy. Też tak myślałam, ale owego łąkowego, ojciec był rajcą, zaś bracia to pisarz grodzki, nauczyciel i aptekarz, poza tym mieszkali w mieście. Dlatego, dla pewności poprosiłam o pomoc na forum, gdyż Państwa wyjaśnienia są zawsze trafne i jakże dla mnie cenne.

Pozdrawiam
Anna

: czw 14 lis 2013, 21:44
autor: Krzyś
Witam

Pozwoliłem sobie sprawdzić kontrowersyjny zapis Pani Anny.
łacny -> wolny
Ma Pani rację taki zapis znalazłem w słowniku. Nie ujmując wiedzy Panu Jerzemu.
Chociaż znalazłem też inne określenie nie wymienione w tym temacie, ale pochodzacy z innego źródła.
Nie będę dolewać oliwy do...
Dowodów nie będę przedstawiał, ponieważ to Pani Anna była wezwana do tablicy.
To wszystko co mam do powiedzenia w tym temacie.

Pazdrawiam - Pasik Krzysztof

: czw 14 lis 2013, 22:23
autor: Aftanas_Jerzy
annhof pisze:Witam!
Bardzo dziękuję za wyjaśnienie. Łąkowy, z pewnością jest to dozorca łąki jak podaje Pani Aneta i Pan Jerzy. Też tak myślałam, ale owego łąkowego, ojciec był rajcą, zaś bracia to pisarz grodzki, nauczyciel i aptekarz, poza tym mieszkali w mieście. Dlatego, dla pewności poprosiłam o pomoc na forum, gdyż Państwa wyjaśnienia są zawsze trafne i jakże dla mnie cenne.

Pozdrawiam
Anna
Pani Anno,
ciekawe to zagadnienie i warte głębszego zbadania, bo chodzić może o funkcje nadzorcze, wynikające z realizacji przez magistrat tego miasta zaczątków polityki chronionego układu terenów przyrodniczych w granicach administracyjnych miasta. Gdyby tak było, to bylibyśmy w czołówce europejskiej, bo przykładowo w Wiedniu dopiero w 1905 roku powstał tzw "Pierścień Lasów i Łąk" (Wald und Wiesen Guertel).
Ale to tylko moja sugestia.

: pt 15 lis 2013, 16:42
autor: annhof
Witam !
Zwracam się do Pana Jerzego z zapytaniem, a jestem przekonana, że Pan udzieli mi rzetelnej odpowiedzi, co mogło się wydarzyć, że jeden ….. „ Łączny” był innej profesji niż jego ojciec i bracia ? Zaś jego dzieci z pokolenia na pokolenie prowadzili aptekę w Rynku Głównym w Krakowie. Mieszkali i byli właścicielami kamienicy przy ul. Floriańskiej. Wszystkie zapisy urodzeń i ślubów były pisane w języku polskim ( pisownia bardzo wyraźna) i nie ma mowy o złym odczytaniu. Dotyczy lat 1810-1841. Nigdy nie byli rolnikami.
Dla mnie, to wielka zagadka, a może ksiądz się pomylił, jak Pan sądzi ?

Pozdrawiam
Anna

: pt 15 lis 2013, 19:25
autor: Ewafra
annhof pisze:Witam !
co mogło się wydarzyć, że jeden ….. „ Łączny” był innej profesji niż jego ojciec i bracia ?
Pozdrawiam
Anna
Ojciec był rajcą. To bardziej chyba funkcja niż profesja. Bracia to pisarz grodzki, nauczyciel i aptekarz. Każdy z nich miał zupełnie inną profesję. Skąd więc zaskoczenie, że łączny także miał inną od pozostałych?

: sob 16 lis 2013, 12:49
autor: Aftanas_Jerzy
annhof pisze:Witam !
Zwracam się do Pana Jerzego z zapytaniem, a jestem przekonana, że Pan udzieli mi rzetelnej odpowiedzi, co mogło się wydarzyć, że jeden ….. „ Łączny” był innej profesji niż jego ojciec i bracia ? Zaś jego dzieci z pokolenia na pokolenie prowadzili aptekę w Rynku Głównym w Krakowie. Mieszkali i byli właścicielami kamienicy przy ul. Floriańskiej. Wszystkie zapisy urodzeń i ślubów były pisane w języku polskim ( pisownia bardzo wyraźna) i nie ma mowy o złym odczytaniu. Dotyczy lat 1810-1841. Nigdy nie byli rolnikami.
Dla mnie, to wielka zagadka, a może ksiądz się pomylił, jak Pan sądzi ?

Pozdrawiam
Anna
Pani Anno,
Z tego co Pani pisze wynika, że cała rodzina to byli mieszczanie i obywatele Krakowa, chociaż o zróżnicowanej kondycji majątkowej i statusie społecznym poszczególnych jej członków. W aktach metrykalnych wpisywano aktualny status społeczny, a nie zawód (to się zmieniło dopiero pod koniec XIX wieku). I tutaj EWAFRA ma rację.
Omawiana osoba w momencie spisywania aktu była najprawdopodobniej członkiem krakowskiej Straży miejskiej, ze sprecyzowanym zadaniem nadzoru nad łąkami miejskimi. W niektórych miastach polskich (są źródła) obowiązek rocznej służby w straży miejskiej był koniecznym warunkiem zawarcia małżeństwa.
Częste powodzie nawiedzające Kraków, zmiany koryt rzek, tworzenie się terenów podmokłych i łąk wymuszało prowadzenie świadomej gospodarki przestrzennej, w tym też wykorzystanie terenów podmiejskich do uprawy łąk, z których zebrane siano zużytkowywano na paszę dla miejskich koni. Straż miejska m.in. miała obowiązek pilnowania tych upraw. Wydatki związane z kośbą i zwózką siana były wpisywane w rubryki zwane "pro arena".
Źródła:
Patrz Ksiażki Google pod hasłem 'łąki miejski w Krakowie' :
'Studia nad przedmieściami Krakowa' - str. 88 ,
"Przegląd historyczny tom 90 - str 123 .
Patrz też: Instrukcja wypełniania metryki urodzenia w kościele katolickim w Galicji (koniec XVIIIwieku) http://pl.wikipedia.org/wiki/Wyznaniowa ... metrykalna

: sob 16 lis 2013, 19:53
autor: annhof
Witam!
Panie Jerzy, bardzo dziekuję za wyczerpującą, wspaniałą odpowiedź.

Mile pozdrawiam
Anna