Profesje

kondex77 · Post autor: **kondex77** » czw 29 sty 2015, 19:36

Witam serdecznie. Nie wiem czy dobrze "trafiłem";-) ale przeglądając interesujące mnie akta natrafiłem na osoby które, opisane były jako "urzędnuk zdrowia" i "chirurg". Akta pochodzą z pocz. XIX w. i nie wiem co te zawody mogły konkretnie znaczyć. Zawód dziesiejszego lekarza ?. Proszę o odpowiedz lub przekieoranie mnie do odpowiedniego tematu. Zgóry dziękuję i Pozdrawiam. Konrad M.

Mariusz_F. · Post autor: **Mariusz_F.** » czw 29 sty 2015, 20:20

Ahoj, tajemniczy Forumowiczu.
Jako uczeń profesora Juliana Dybca, jednego ze znaczniejszych historyków medycyny, odpowiem Ci w dwóch słowach: jeżeli dane te dotyczą osób z wielkiego miasta - znaczą zapewne to, co dosłownie; jeżeli zaś z prowincji - mogą oznaczać dokładnie wszystko. Książek na temat historii medycyny wydano w Polsce setki, proszę powiedzieć jaki teren/miasto Pana interesuje, wówczas łatwiej o interpretację.
pozdrawiam,
Mariusz

kondex77 · Post autor: **kondex77** » czw 29 sty 2015, 21:05

Witam Panie Mariuszu serdecznie

Akta te dotyczą prowincji a konkretnie miejscowosci Fałków, pow. Końskie woj. świętokrzyskie. Jednak początek XIX to jeszcze czas kiedy mieszkańcy pamiętali prawa miejskie. Akta dotyczą Felicjana i Rafał Winiarskich. Felicjan w aktach Fałków, pojawia się kilkakrotnie jako "urzędnik zdrowia", "urzędnik zdrowia Gminy Fałków", "urzędnik zdrowia w Prowencie Fałków" w akcie zgonu zapisany jako "hirurgomedicus". Natomiast jego syn Rafał w 1812 r. jako "urzędnik zdrowia w Krakowie zamieszkały" a już w 1813 r jako "chirurg w Fałkowie zamieszkały" Dziękuję i Pozdrawiam, Konrad.

Kaczmarek_Aneta · Post autor: **Kaczmarek_Aneta** » pt 30 sty 2015, 12:46

Witam,

na przykładzie Macieja Krupińskiego można stwierdzić, że obie profesje (urzędnika zdrowia i lekarza) nie wykluczały się:
https://books.google.pl/books?id=OxpeAA ... ia&f=false
i jeszcze jeden link:
http://www.pulk4.pl/forum/viewtopic.php?t=249

Pozdrawiam,
Aneta

kondex77 · Post autor: **kondex77** » sob 31 sty 2015, 15:49

Dziękuję Pani Aneto..Czyli mogę ich uznać za pełnoprawnych lekarzy? W dzisiejszym tego słowa znaczeniu

) Tym bardziej ze Rafał był chirurgiem w szpitalu "Panien Miłosierdzia w Krakowie". Spotkała może się Pani albo ktos z forumowiczów ,czym konkretnie zajmował się ekspedytor pocztowy w I poł XIX w.? oprócz tego że nadzorował stację pocztową. Dziękuję I Pozdrawiam

Kaczmarek_Aneta · Post autor: **Kaczmarek_Aneta** » sob 31 sty 2015, 20:51

Witam,

nie znam odpowiedzi na Pana pytanie - byli urzędnicy zdrowia różnych "klas" - nie orientuję się, czy wszyscy byli lekarzami.
Odnośnie profesji ekspedytora poczty również nie pomogę

Pozdrawiam,
Aneta

Korbiel_michał · Post autor: **Korbiel_michał** » sob 31 sty 2015, 21:28

Cześć
Mam w rodzinie osobę, która w latach 1800-1810 jest określana jako "hyrurga".
Tą osobą była Katarzyna Mikołajska - żona Kacpra z małej wioski Dubie pod Krakowem.
Kasper ma przed imieniem literkę H czyli "honestus" = "uczciwy, czyli nie byli chłopami -L. ani szlachtą N.

Myślałem, że była akuszerką, ale na to jest inne słowo "obstetrix".
Macie jakieś sugestie czym się zajmował(a) hyrurg(a) na wsi?

Mchał

Kaczmarek_Aneta · Post autor: **Kaczmarek_Aneta** » ndz 01 lut 2015, 13:19

Witaj Michale,

wydaje mi się, że "hyrurga" czy "chirurga" będzie miała dokładnie to samo znaczenie, a cóż słowo to ono mogło oznaczać w stosunku do kobiety?
Wiadomo, że "chirurgus" z łac. oznacza rękodzielnika.
Być może jednak Katarzyna była i akuszerką i zarazem leczyła ludzi - rodzaj znachorki?

Może ktoś jeszcze coś podpowie...

Pozdrawiam,
Aneta

Korbiel_michał · Post autor: **Korbiel_michał** » ndz 01 lut 2015, 20:13

Witaj
Dziękuję Aneto.
Nie wiedziałem, że chirurgus to rękodzielnik.
Dodam, że niekoniecznie ten opis profesji dotyczy Katarzyny - z oceny dokumentów wiekszość zawodów dotyczyła mężczyzn, ale określano nimi także ich żony na zasadzie: młynarzowa, kowalowa... i chirurgowa.
Może Kacper był po prostu rzemieślnikiem.

Michał

MonikaMaru · Post autor: **MonikaMaru** » ndz 01 lut 2015, 20:39

O cyrulikach i chirurgach do poczytania. Ciekawe. Pierwsza kobieta chirurg.

http://wiadomosci.onet.pl/prasa/cyrulic ... rurg/4xg8y

Pozdrawiam,
Monika

kondex77 · Post autor: **kondex77** » ndz 01 lut 2015, 23:25

Witam ponownie, czy ktoś orientuje się czym konkretnie zajmował się w XIX kasjer prowentu, dworu ? Pozdrawiam K.M.

MonikaMaru · Post autor: **MonikaMaru** » pn 02 lut 2015, 08:15

Proventus (słown. łac.) - plon, żniwo; wyjście, wynik.

W języku staropolskim "prowent" oznaczał dochód z działalności rolnej.

http://www.google.com/url?sa=t&rct=j&q= ... Ns2hZhiHMw

Był to prawdopodobnie ówczesny księgowy.

Pozdrawiam,
Monika

kondex777 · Post autor: **kondex777** » wt 03 lut 2015, 12:16

Dziękuję Pani Moniko. Jest to jakis trop, choć ja spotkałem sie rózwnież z tym że funkcję księgowego mógł pełnic pisarz prowentu
"Pisarz prowentowy
prowentowy dawn. dotyczący (rejestracji, kontroli) prowentu, zwł. z majątku ziemskiego; (piszarz p.) dawn. oficjalista w majątku ziemskim prowadzący rachunkowość."