Hirschl Elkan (nobilitacja: 3 III 1798 r.)

[MP1982]

Temat: "Elkan Hirschl (nobilitacja: 3 III 1798 r.)"*

Witam,

3 marca 1798 r. w Wiedniu nadane zostało szlachectwo Elkanowi Hirschlowi. Moje pytanie jest nast.: gdzie mógłbym dotrzeć do wizerunku herbu, jaki on otrzymał? Przeszukiwałem już zasoby Österreichisches Staatsarchiv, niestety, ale bez rezultatów. W niemieckojęzycznych herbarzach i opracowaniach z kolei natrafić można jedynie na lakoniczne wzmianki na ten temat.


Źródła (wybór):

L. Korwin, Szlachta mojżeszowa, t. 1, 1993, s. 126: Hirschl v. Hirschberg. Rodzina żydowska, osiadła w Bawarii, nie mająca nic wspólnego z aryjską bawarską rodziną „hr. v. Hirschberg". Z niej E. Hirschl, miał otrzymać w Wiedniu 1798 r. szlachectwo bawarskie, z wyżej podanym przydomkiem.

K.F. v. Frank, Standeserhebungen und Gnadenakte für das Deutsche Reich: i.e. für das Heilige Römische Reich und die Österreichischen Erblande bis 1806, sowie kaiserlich österreichische bis 1823, mit einigen Nachträgen zum "Alt-Österreichischen Adels-Lexikon" 1823-1918, Bd. 2, 1970, s. 208 (link: https://books.google.pl/books?ei=xcGbVd ... schberg%22 )

T. Schön, Geadelte jüdische Familien, Salzburg 1891, s. 21: 96. Elkan von Hirschberg. Hirschl Elkan, Remontirungslieferant, erhielt ddo. Wien 3. März 1798 den erbländisch-österreichischen Adel mit „von Hirschberg".


Kwestia E. Hirschla poruszana była jakichś czas temu w temacie pt. "Hirschberg v. Habenschwert (C.k. Galicja)".

Pzdr,
MP1982

* moderacja tematu [Sianin_1948]

[Tomasz_Lenczewski]

Należy przeczytać, moż właśnie u Franka (jest nowsze jednotomowe wydanie) czy nie istniały również rodziny dla których herbów nie sporządzono (istnieje cała masa rodzin szlacheckich w Rosji, które nie miały herbów lub z czasem używały cudze). Szlachectwo bawarskie w Wiedniu? To brzmi niewiarygodnie. Istnieje do dziś bawarska Heroldia, wydająca do niedawna osobny almanach. Może należałoby napisać do Monachiu, Jeśli w wiedeńskiej teczce nie ma herbu ani jakiejkolwiek wzmianki na ten temat to sprawa wydaje się być jasna. Może w tak wczesnym okresie nie zawsze występowano oto. Z drugiej strony pytanie czy to była nobilitacja czy też potwierdzenie szlachectwa. W przypadku tego ostatniego herbu nie będzie. Pozdrawiam TL

[MP1982]

Należy przeczytać, moż właśnie u Franka (jest nowsze jednotomowe wydanie) czy nie istniały również rodziny dla których herbów nie sporządzono (istnieje cała masa rodzin szlacheckich w Rosji, które nie miały herbów lub z czasem używały cudze). Szlachectwo bawarskie w Wiedniu? To brzmi niewiarygodnie. Istnieje do dziś bawarska Heroldia, wydająca do niedawna osobny almanach. Może należałoby napisać do Monachiu, Jeśli w wiedeńskiej teczce nie ma herbu ani jakiejkolwiek wzmianki na ten temat to sprawa wydaje się być jasna. Może w tak wczesnym okresie nie zawsze występowano oto. Z drugiej strony pytanie czy to była nobilitacja czy też potwierdzenie szlachectwa. W przypadku tego ostatniego herbu nie będzie. Pozdrawiam TL

Witam,

thx Panu za zainteresowanie tematem. Frank jednoznacznie podaje, iż Elkan Hirschl otrzymał herb. Być może jego rodzina mogła pieczętować się herbem bawarskich Hirschbergów, których tradycje sięgają głębokiego średniowiecza. Oczywiście to tylko spekulacje, których nie sposób nawet nazwać hipotezami. Czy zdarzenie, które miało miejsce 3 III 1798 r. w Wiedniu można nazwać nobilitacją czy potwierdzeniem szlachectwa? To też trudno stwierdzić. Dla mnie jednak rok 1798 jest w pewien sposób wymowny. Wtedy bowiem w odległej C.k. Galicji Johann Hirschberg (liczący wtedy ok. 50-60 l., wyznania rzk), 3. komisarz cyrkularny rzeszowski, został przeniesiony i awansowany do Przemyśla na stanowiska 1. komisarza w tamtejszym C.k. Urzędzie Cyrkularnym. Przypadek? ...a może drugie zdarzenie było wynikiem pierwszego? Ciekawe jest też, że w/w Johann w Schematyzmach galicyjskich nigdy nie został wymieniony z przedrostkiem "von" (ostatnia wzmianka w 1802 r.), jego syn, też Johann, już z kolei tak (w Schematyzmach galicyjskich uwzględniony w latach 1805-1848).
Osobna sprawa jest taka, że w 1827 r. w Warszawie przyjął chrzest w obrządku ewangelicko-augsburskim Karol Samuel Hirschberg, syn [uwaga] ELKANA i Zofii H-ów z Humania (vide: http://archive.org/stream/neoficipolscy ... kgoog_djvu , s. 195-196; w akcie przed nazwiskiem przedrostek szlachecki "de" - vide: http://www.szukajwarchiwach.pl/72/181/0 ... PcUzR9wdBQ ).

Na koniec jeszcze jedna uwaga. Skoro Frank wzmiankuje, że E. Hirschl otrzymał herb, tzn. że musiał się oprzeć na jakimś wiarygodnym źródle, inaczej by tego chyba nie uczynił (czyżby dokopał się do teczki Elkana w Wiedniu?). Warto odnotować, że niemieckojęzyczne herbarze, m.in. autorów tj.: O.T. v. Hefner, E.H. Kneschke czy Megerle von Mühlfeld, nic nie mówią o herbie Hirschlów. Jedynie w IV tomie NaDA-L* użyto sformułowania "Diplom".

Pozdrawiam,
MP1982

* Neues allgemeines Deutsches Adels-Lexicon

P.S.: Z ciekawości napiszę do Österreichisches Staatsarchiv, nurtuje mnie ta sprawa. Nie mam poza tym nic do stracenia...

EDIT:
Dołączam link z fragmentem tekstu dot. nobilitacji Elkana Hirschla z pewnego kontrowersyjnego niemieckigo "źródła" historycznego z przełomu lat 20. i 30. ubiegłego stulecia (Sigilla Veri, Bd. 4) - http://zmniejszacz.pl/zdjecie/280/2813255_SV-4-1167.jpg

[MP1982]

Poniżej zamieszczam informacje dot. nobilitacji Elkana Hirschla w 1798 r. i link do wizerunku herbu nadanego mu przez cesarza Franciszka II.

Pzdr,
MP

Elkan z Hirschbergu

3. března 1798 císař František II. povýšil Hirschela Elkana, privilegovaného dodavatele remontů (mladých koní),
do šlechtického stavu s predikátem Elkan šlechtic z Hirschbergu (Elkan Edler von Hirschberg) a erb:

Kosmo dělený štít. Nahoře je ve zlatě černý kůň s červeným jazykem. Dole v modrém je jelen desaterák s červeným
jazykem rostoucí ze skály, vše přirozených barev. Na štítě spočívá korunovaná turnajská přílba s modro - zlatými
přikrývadly. Klenotem je rostoucí jelen ze štítu.

Michal FIALA

http://www.novanobilitas.eu/sites/defau ... g_1798.jpg