genealodzy.pl

Poszukuję informacji na temat pocgodzenia nazwiska Filsz. Chodzi o moich przodków pochodzących z Łotwy, dokładniej Latgalii. Prababcia mówiła po polsku, wyszłą za miejscowego Polaka, ale nazwisko nie jest polskie, więc próbuje rozwikłąć zagadkę pochodzenia (nazwisko żydowskie, niemieckie?)

Najlepiej to rozstrzygnąć poprzez odnalezienie metryk dotyczących przodków. Księgi metryczne z Inflant Polskich, czyli dzisiejszej Łatgalii, zostały zdygitalizowane i udostępnione on-line na portalu Raduraksti.
http://www.lvva-raduraksti.lv/en/menu/lv/1.html

Kolekcja za okres od ok. 1835 roku do 1909 jest dość kompletna. W niektórych przypadkach dostępne są również wcześniejsze dokumenty.
Jeśli zechciałaby Pani wyjawić jakieś dalsze szczegóły dotyczące prababci, to być może będę w stanie udzielić dalszych wskazówek.

Na Raduraksti jest też dostępny wykaz obywateli Łotwy z okresu międzywojennego. W wykazie występuje Elmārs Filšterns, syn Aleksandra. Osoba ta urodziła się w 1898 roku w Lipawie, a więc w Kurlandii. To dość daleko od Łatgalii, ale kto wie. Imię wskazuje na związki ze Skandynawią i nazwisko chyba też.

Nazwiska Filsz tam nie ma.

Pozdrawiam
mlszw

Witam, dziękuję za informację. Portal Raduraksti znam dośc dobrze i od dawbna wertuję zamieszczona na nim księgi. Niestety w przypadku tej linii rodziny bezskutecznie. Ostatni ślad to akt ślubu z 1920r. uzyskany dizęki Ministerstwu Spraw Wwewnętrznych Łotwy, gdzie są archiwizowane metryki z okresu 1917-1921. Tam znalazłam informację o ślubie prababci i imionach jej rodziców, jest wzmianka , że urodziłą się w Fejmanach, ale nie ma śladu po tym nazwisku w księgach metrykalnych Fejman z końca XIX wieku, przejrzałam chyba kilkanaście roczników. Zgadka więc pozostaje niewyjaśniona

Czy szukała Pani w księgach innych wyznań? W jakim obrządku był ten ślub i gdzie go szanowna prababcia zawarła?
W Fejmanach była parafia rzymsko-katolicka. Jeśli ślub był w innym obrządku to mógł zostać zawarty gdzie indziej. Księgi innych wyzań też są dostępne. Może popróbować protestanckich?

mlszw

Witam ponownie, ślub był zawarty w parafii rzymsko-katolickiej, przeszukałąm również księgi innych wyznań z okolic. Nie ma śladu po tej rodzinie. Rodzice prababci nazywali się Jan i Franciszka, co raczej nie wskazuje na pochodzenie żydowskie, ale z organizacjami żydowskimi też się kontaktowałam. Nie byli przekonai do uznania nazwiska za zydowskie bez jakichkolwiek innych przesłąnek (których brak). Nikt do tej pory nie był w stanie mi podpowiedzieć na jakie pochodzenie może wskazywać nazwisko, ale oczywiście jest możliwość, że to skrócona forma od nazwiska Fisterns, któe rzeczywiście figuruje w spisach ludności

Ale gdzie odbył się ten ślub? W Fejmanach?

mlszw

Tak, w Fejmanach

Fejmany leżały na petersbursko-warszawskiej linii kolejowej. Jeśli nazwisko w ogóle nie występuje w księgach parafii fejmańskiej (zakładam, że sprawdziała to Pani dokładnie), to można wstępnie założyć, że Franciszek zatrudniony był na kolei i w ogóle nie był stamtąd. Pracowników kolejowych posyłano w różne miejsca. Proszę poszukać aktu chrztu w parafiach leżących na tej linii oraz na linii rysko-witebskiej. Zacząłbym od Dyneburga.

Mapę z zaznaczonymi liniami i kościołami znajdzie Pani u Manteuffla na końcu jego "Inflant Polskich":
http://kpbc.umk.pl/dlibra/doccontent?id ... =27&lp=325

Powodzenia
mlszw

To bardzo prawdopodobne, tym bardziej, że przekazywana w rodzinie była informacja, że przodkowie byli jakoś związani z koleją, ale nikt z żyjących nie był w stanie podać konkretów w czasie, kiedy (jako jeszcze nastolatka) próbowałam się czegoś dowiedzieć. Bardzo dziękuję, pójdę tym tropem.

To chyba mszarnik. Po prostu mszarnik. Tak na niego mówi się w kilku językach dookoła Polski. Oczywiście jest to jedynie sugestia co do etymologii.

W mojej rodzinie była podobna sytuacja. Ojciec kolejarz - dzieci rodziły się w Krasławiu (1906), potem w Walku (1908, 1910, 1912?). Później ojciec objął stanowisko na Kolei Transsyberyjskiej i mieszkali w Permie do rewolucji 1917 r. Sam pochodził z Białorusi (powiat postawski). Rozrzut jak widać duży.

Nazwisko niemieckie, ale na Łotwie nie jest to nic wyjątkowego. Do XX wieku prawie wszyscy Łotysze nosili niemieckie lub szwedzkie nazwiska, wskutek wielowiekowego niemieckiego i szwedzkiego panowania na tym terenie.
Rosyjski Memoriał notuje m.in. urodzonych na Łotwie:
Piotra Filsza ur. 1897, żona Marta i Piotra Felsza, ur.1908, żona Klaudia.
Obydwaj zamieszkali w Mikelbaka.
https://en.wikipedia.org/wiki/Mi%C4%B7e%C4%BCb%C4%81ka
Ponieważ na liście Memoriału Felszowie liczebnie zdecydowanie góruja nad Filszami (tych jest tylko dwóch), nazwisko prawdopodobnie w pierwotnej nieskażonej wersji brzmiało Felsz (Felsch).
http://www.verwandt.de/karten/absolut/felsch.html