genealodzy.pl

"PROWADZENIE KSIĄG USC"

Witam.,
zwracam się z zapytaniem w jaki sposób prowadzono księgi USC w zaborze Pruskim .Rysiu .

Urzędy stanu cywilnego zostały utworzone w Prusach na podstawie ustawy z 9.03.1874 r. i rozpoczęły działalność 16.03.1874 r. Przejęły funkcje od urzędów parafialnych katolickich i ewangelickich. W miejscu dotychczasowych kościelnych ksiąg metrykalnych wprowadzono rejestry urodzen, ślubów i zgonów. W co niektórych USC zachowały się skorowidze alfabetyczne do ksiąg.
Teren, który obejmował swym zasięgiem urząd stanu cywilnego (Standesamt) nosił nazwę: Obwód Urzędu Stanu Cywilnego (Standesamtsbezirk). Tworzenie obwodów urzędów oraz ich obsadzanie urzędnikami , należało do kompetencji wyższych władz administracyjnych . Z zasady każda gmina tworzyła obwód urzędu stanu cywilnego, a burmistrz, wójt lub ich zastępcy wykonywali obowiązki urzędników stanu cywilnego. Władze gminne mogły zaproponować na te stanowiska osobnych urzędników. Nadzór nad działalnością USC należał do władzy administracyjnej, o ile przepisy krajowe nie stanowiły inaczej.

Witam,
dziękuję za odpowiedź ,ale mam pytanie czy były prowadzone dwie księgi USC te same równolegle , a jeżeli tak to gdzie one się znajdowały i do jakich potrzeb służyły.Rysiu .

Informacja pochodzi z rysu historycznego zespołu USC Giebułtów.

Urzędy Stanu Cywilnego zostały powołane w Prusach dnia października 1874r. Na mocy ustawy Gesetz über die Beurkundung des Personenstandes und die Form der Eheschließung, która została rozciągnięta na całą Rzeszę 6 lutego 1875r. przez Rechgesetz über die Beurkundung des Personenstandes und die form der Eheschließung. Nowa ustawa obowiązująca w całej Rzeszy weszła w życie 1 stycznia 1876r. Fakty stanu cywilnego rejestrowano w trzech seriach: księgi urodzeń, małżeństw i zgonów oraz w postaci rejestru głównego tzw Hauptregister i kopii Nebenregister. Państwo zostało podzielone na okręgoi stanu cywilnego obejmujące jedną lub więcej gmin ( jeden urząd stanu cywilnego powinien obsługiwać co najmniej 1500 mieszkańców). Urzędnikami stanu cywilnego byli wójtowie lub burmistrzowie, a od 1 lipca 1883r. Nadzór nad nimi sprawowali starostowie lub prezydenci rejencji. W przypadku USC Giebułtów był to odpowiednio Starosta Lubański i Prezydent Rejencji Legnickiej. Ustawa 3 listopada 1937r Personenstandsgesetz zmieniła formę prowadzenia zapisów stanu cywilnego wprowadzając w miejsce 3 ksiąg jedną o nazwie Familienbuch, w której rejestrowano wszystkie czynności. Taki stan rzeczy zachował się do 1945r. «

Witam z Krakowa!
Czy Hauptregister to tzw "pierwopis" czy "wtóropis" ?
Pozdrawiam
Bogusław

Hauptregister to pierwopis.

Pozdrawiam
Tomasz

Witam z Krakowa!
Bardzo dziękuję!
Może wiesz gdzie przechowywano pierwopisy i wtóropisy z danego USC ?
Oba były w USC?

Pozdrawiam
Bogusław

Wtóropisy (Neben-Register) przekazywano na przechowywanie do właściwego Sądu Obwodowego (Amtsgericht).

Pozdrawiam
Tomek

Witam z Krakowa !
Bardzo dziękuję za tę informację.
Pozdrawiam
Bogusław

Witam z Krakowa!
Przekopuję się przez kujawskie akta USC udostępnione w ramach GWA (1874-1910).
Żadna z ksiąg (niezależnie czy to pierwopis czy wtóropis) nie posiada skorowidza.
Czy to była normalna praktyka w zaborze pruskim?
Czy skorowidze były publikowane w oddzielnych księgach?

Pozdrawiam
Bogusław

W oddzielnych. I bywa, że skorowidz jest nadal w lokalnym USC, bo zawiera roczniki dużo późniejsze niż oddane do archiwum księgi. Niektóre życzliwe USC kserują takie skorowidze dla archiwum, ale ksero nie podlega digitalizacji.

Lintner pisze:Wtóropisy (Neben-Register) przekazywano na przechowywanie do właściwego Sądu Obwodowego (Amtsgericht).

Pozdrawiam
Tomek

...ale za polskich czasów i tak ponownie trafiły do USC - tak iż obecnie urzędy posiadają i pierwopisy i wtóropisy, o ile oczywiśce obie serie się zachowały.

Co do GwA i skorowidzów, to można jeszcze dodać, że w projekcie tym zeskanowano tylko same księgi, skorowidze - nawet te znajdujące się w archiwach - pozostawiając nietknięte. Jaki w tym sens - pozostawiam już każdemu do namysłu, zwłaszcza, że objętość skorowidzów to promile tego, co zeskanowano w ramach projektu kujawskiego.