Nieudane małżeństwa w K.P.
: ndz 17 sty 2016, 16:14
Dziennik praw Królestwa Polskiego 1836r T.18
O MAŁŻEŃSTWIE.
W rozdz. 1. – O małżeństwie pomiędzy osobami wyznającemi Religię Rzymsko-Katolicką,
zapisano:
Art. 1. Małżeństwo zawarte między osobami wyznającemi Religię Rzymsko-Katolicką stanowi związek kończący się iedynie ze śmiercią iednego z małżonków”
Art. 4. ‘Rozpoznawanie spraw o nieważność małżeństwa, należy do zwierzchności duchowney.”
Art. 73. Nieważność małżeństwa i rozłączenie małżonków co do stołu i łoża, nie zależy od woli, ani wzaiemnego zezwolenia, lecz wyrzeczonem bydź może przez zwierzchność duchowną.”
Art. 78. „Sprawy o nieważność małżeństwa, tudzież sprawy o rozłączenie co do stoła i łoża, rozpoznawane będą: w pierwszej instancyi przez Biskupa lub administratora dyecezyi zamieszkania małżonków , w drugiey instancji przez Arcy-Biskupa lub Administratora archi-dyecezyi warszawskiej.”
W Gazecie Rządowej Królestwa Polskiego podawano „dane statystyczne” dotyczące różnych spraw, m.in. opisano Wydział Sprawiedliwości - ile spraw trafiało do Sądów Pokoju, Sądów Cywilnych czy Sądów Duchownych.
W 1844r
Sądy Duchowne
Trzy Instancje Sądów Duchownych wyznania Rzymsko-Katolickiego rozpatrywały 111 spraw małżeńskich.
Wyroki zapadły w 12 sprawach przez unieważnienie małżeństwa z powodu:
-- wielożeństwa 3
-- przymusowego zawarcia związku małżeńskiego 3
-- z powodu pobłogosławienia związków przez niewłaściwych duchownych 5
-- z powodu zawodu co do przymiotów osoby 1
Wyroki zapadły w 16 sprawach – przez rozłączenie co do stołu i łoża
Oddalono 6 skarg
Czterech duchownych uległo karom porządkowym za przekroczenie przeciwko prawu o małżeństwie.
Konsystorz Wyznań Ewangelickich rozpatrywał 25 spraw małżeńskich.
Wyroki zapadły w 11 sprawach przez rozwiązanie małżeństw z powodu:
-- opuszczenia jednego z małżonków 5
-- cudzołóstwa 1
-- rozwiązłego życia 2
-- gwałtownego postępowania 3
W Sądach Cywilnych spraw małżeńskich osób wyznania niechrześcijańskiego było 74 ( 57 rozwiązano małżeństw) i wszystkie toczyły się między osobami wyznania Mojżeszowego, z wyjątkiem jednej, w której rozwiązano małżeństwo z powodu przyjęcia przez małżonka religii chrześcijańskiej. Oddalono 8 skarg.
W gazecie tej, w różnych latach pojawiły się ogłoszenia ilustrujące ww. przepisy:
1838r
= W skutek decyzji Sądu Konsystorza Generalnego Archidiecezji Warszawskiej zapadłej w sprawie Wielmożnej Laury z Michałowskich Zambrzycka małżonki powódki przeciw W. Franciszkowi Zambrzyckiemu mężowi o unieważnienie małżeństwa z przymusem powódki zawartego, proszony był Franciszek Z o stawienie się w Sądzie Duchownym przy ulicy Miodowej 492.
= W sprawie Anny z Psarskich Bartlińskiej małżonki powódki przeciwko Janowi Kantemu Bartlińskiemu mężowi o rozłączenie na czas nieograniczony co do stołu i łoża wytoczonej, wzywa się Jana K. Bartmińskiego o stawienie się w Sądzie.
1840r
= Skarga Marcjanny z Prusińskich Lipińskiej w m. Mławie gub. płockiej zamieszkałej powódki, przeciwko Marcinowi Lipińskiemu jej mężowi, o unieważnienie związku małżeńskiego zawartego w 13 lutego 1837r w kościele parafialnym Unieck, z przymusem powódki zawartym.
= W skutek skargi Marianny z Świątkowskich Szyszkowskiej małżonki powódki przeciwko Józefowi Szyszkowskiemu mężowi z służby utrzymującemu się o nieważność małżeństwa wytyczonej, wzywa się Józefa Sz. na posiedzenie w Sądzie Duchownym a to celem odpowiedzenia na zarzuty w skardze powódki przeciw sobie poczynione.
= Na skutek decyzji Sądu Apostolskiego Archidiecezji Warszawskiej II Instancji zapadłej w sprawie Marcjanny z Sakowskich Gładyszewskiej małżonki, powódki, przeciwko Janowi Gładyszewskiemu mężowi, o unieważnienie małżeństwa z przymusem powódki zwartego wytoczonej. Wzywam niniejszym Jana Gładyszewskiego dawniej chłopca krawieckiego w Warszawie zamieszkałego teraz od lat 8. z pobytu niewiadomego aby stawił się w sprawie o potwierdzenie wyroku Sądu I instancji.
1842r
= W sprawie o separację wytoczonej przez Mariannę z Gutowskich Krajewską przeciwko mężowi swemu Michałowi Mateuszowi Maurycemu Krajewskiemu na teraz z pobytu niewiadomego. [Konsystorz Jeneralny Diecezji Lubelskiej.]
= Rozalia z Thielów Muchowska wystąpiła do Sądu Konsystorza Generalnego Warszawskiego o unieważnienie małżeństwa zawartego w 1832r z Leopoldem Muchowskim. Mąż Rozalii z Thielów Muchowskiej zamieszkały niegdyś w Warszawie a teraz z pobytu niewiadomy wzywany był aby stawił się w Sądzie Duchownym i odpowiedział na wnioski powódki.
Unieważnienie małżeństwa Rozalia Thiell uzyskała, co zostało odnotowane w księdze obok ww. ślubu z Leopoldem M. http://szukajwarchiwach.pl/72/160/0/-/7 ... SR-0BRnXnQ
1848r.
= „W sprawie i nieważność małżeństwa z przymusu z powództwa Ludwiki Wilhelminy z Mołojeckich Rożanowskiej w Warszawie pod Nr. 607 mieszkającej z służby utrzymującej się. Zapozywa się męża powódki Maryana Rożanowskiego b. strażnika domu badań w Pułtusku, na teraz z pobytu i zamieszkania niewiadomego.”
[Sąd Metropolitalny Archidiecezji Warszawskiej]
1849r
= Szymon Tuszyńskie fabrykant z wsi Kazimierza Wielka gub. radomskiej wniósł skargę o separację do Sądu Duchownego Diecezji Kieleckiej przeciwko swojej żonie Katarzynie z Garusów Tuszyńskiej - dziś z pobytu niewiadomej.
1852r
= Paulina Krystyna z Hirszekornów Pollej wyrobnicza zamieszkała w m. Konstantynowie okręgu zgierskiego, żona Jana Daniela Polli skierowała skargę na męża do Sądu Konsystorskiego wyznania Ewangelicko- Augsburskiego w K.P. [Warszawa ul. Nowy Świat nr 1280]. Powódka Paulina Krystyna P-H zawarła z pozwanym Janem Danielem P. w 1834r związek małżeński w kosciele Ewangelickim w Konstantynowie, mąż wkrótce po tym „oddał się próżniactwu i nałogowemu pijaństwu a następnie złośliwie ją opuścił. Pomimo zarządzonego przez Rząd Gubernialny Warszawski śledztwa, z pobytu wynalezionym on nie został”. Powódka prosi o rozwiązanie związku małżeńskiego z winy pozwanego.
1860r
= Cecylia Katarzyna z Komandorskich Jacobs katoliczka zamieszkała w Warszawie w trakcie rozwodu z Wilhelmem Jakobs. Wilhelm Jakobs ewangelik, czeladnik siodlarski dawniej w W-wie, przez Prusy wyjechał do Nowego Yorku Ameryki, proszony o stawienie się i podanie przyczyn złośliwego porzucenia w 1853r żony, aby można było rozwiązać zawarte w 1851r małżeństwo.
= Anna Karolina z Dallmanów Hintz w m. Gostyninie mieszkająca żona Henryka Hintz farbiarza z pobytu niewiadomego. Powódka żąda aby Sąd Konsystorski Ewangelicko-Augsburski „małżeństwo między nią a pozwanym w kościele parafialnym Gostyńskim w 1848r zawarte, z winy pozwanego rozwiązał czyli rozwód pomiędzy powódką a pozwanym wyrzekł z winy tegoż przy skazaniu go na koszta”.
Podstawą do rozstania się z żona nie stanowiło doniesienie prywatne poniższej treści.
"Gdy żona podpisanego chodząc po rozmaitych miejscach, zaciąga pożyczki i robi różne zobowiązania;
przeto zawiadamiam, iż za nią płacić takowych nie będę, gdyż ją zaopatruję we wszelkie potrzeby.
Warszawa- Antoni Zakrzewski”
Źródło
- Dziennik praw Królestwa Polskiego http://pbc.biaman.pl/publication/4507
- Gazeta Rządowa Królestwa Polskiego http://ebuw.uw.edu.pl/dlibra/publication/97738?tab=1
___
Krystyna
O MAŁŻEŃSTWIE.
W rozdz. 1. – O małżeństwie pomiędzy osobami wyznającemi Religię Rzymsko-Katolicką,
zapisano:
Art. 1. Małżeństwo zawarte między osobami wyznającemi Religię Rzymsko-Katolicką stanowi związek kończący się iedynie ze śmiercią iednego z małżonków”
Art. 4. ‘Rozpoznawanie spraw o nieważność małżeństwa, należy do zwierzchności duchowney.”
Art. 73. Nieważność małżeństwa i rozłączenie małżonków co do stołu i łoża, nie zależy od woli, ani wzaiemnego zezwolenia, lecz wyrzeczonem bydź może przez zwierzchność duchowną.”
Art. 78. „Sprawy o nieważność małżeństwa, tudzież sprawy o rozłączenie co do stoła i łoża, rozpoznawane będą: w pierwszej instancyi przez Biskupa lub administratora dyecezyi zamieszkania małżonków , w drugiey instancji przez Arcy-Biskupa lub Administratora archi-dyecezyi warszawskiej.”
W Gazecie Rządowej Królestwa Polskiego podawano „dane statystyczne” dotyczące różnych spraw, m.in. opisano Wydział Sprawiedliwości - ile spraw trafiało do Sądów Pokoju, Sądów Cywilnych czy Sądów Duchownych.
W 1844r
Sądy Duchowne
Trzy Instancje Sądów Duchownych wyznania Rzymsko-Katolickiego rozpatrywały 111 spraw małżeńskich.
Wyroki zapadły w 12 sprawach przez unieważnienie małżeństwa z powodu:
-- wielożeństwa 3
-- przymusowego zawarcia związku małżeńskiego 3
-- z powodu pobłogosławienia związków przez niewłaściwych duchownych 5
-- z powodu zawodu co do przymiotów osoby 1
Wyroki zapadły w 16 sprawach – przez rozłączenie co do stołu i łoża
Oddalono 6 skarg
Czterech duchownych uległo karom porządkowym za przekroczenie przeciwko prawu o małżeństwie.
Konsystorz Wyznań Ewangelickich rozpatrywał 25 spraw małżeńskich.
Wyroki zapadły w 11 sprawach przez rozwiązanie małżeństw z powodu:
-- opuszczenia jednego z małżonków 5
-- cudzołóstwa 1
-- rozwiązłego życia 2
-- gwałtownego postępowania 3
W Sądach Cywilnych spraw małżeńskich osób wyznania niechrześcijańskiego było 74 ( 57 rozwiązano małżeństw) i wszystkie toczyły się między osobami wyznania Mojżeszowego, z wyjątkiem jednej, w której rozwiązano małżeństwo z powodu przyjęcia przez małżonka religii chrześcijańskiej. Oddalono 8 skarg.
W gazecie tej, w różnych latach pojawiły się ogłoszenia ilustrujące ww. przepisy:
1838r
= W skutek decyzji Sądu Konsystorza Generalnego Archidiecezji Warszawskiej zapadłej w sprawie Wielmożnej Laury z Michałowskich Zambrzycka małżonki powódki przeciw W. Franciszkowi Zambrzyckiemu mężowi o unieważnienie małżeństwa z przymusem powódki zawartego, proszony był Franciszek Z o stawienie się w Sądzie Duchownym przy ulicy Miodowej 492.
= W sprawie Anny z Psarskich Bartlińskiej małżonki powódki przeciwko Janowi Kantemu Bartlińskiemu mężowi o rozłączenie na czas nieograniczony co do stołu i łoża wytoczonej, wzywa się Jana K. Bartmińskiego o stawienie się w Sądzie.
1840r
= Skarga Marcjanny z Prusińskich Lipińskiej w m. Mławie gub. płockiej zamieszkałej powódki, przeciwko Marcinowi Lipińskiemu jej mężowi, o unieważnienie związku małżeńskiego zawartego w 13 lutego 1837r w kościele parafialnym Unieck, z przymusem powódki zawartym.
= W skutek skargi Marianny z Świątkowskich Szyszkowskiej małżonki powódki przeciwko Józefowi Szyszkowskiemu mężowi z służby utrzymującemu się o nieważność małżeństwa wytyczonej, wzywa się Józefa Sz. na posiedzenie w Sądzie Duchownym a to celem odpowiedzenia na zarzuty w skardze powódki przeciw sobie poczynione.
= Na skutek decyzji Sądu Apostolskiego Archidiecezji Warszawskiej II Instancji zapadłej w sprawie Marcjanny z Sakowskich Gładyszewskiej małżonki, powódki, przeciwko Janowi Gładyszewskiemu mężowi, o unieważnienie małżeństwa z przymusem powódki zwartego wytoczonej. Wzywam niniejszym Jana Gładyszewskiego dawniej chłopca krawieckiego w Warszawie zamieszkałego teraz od lat 8. z pobytu niewiadomego aby stawił się w sprawie o potwierdzenie wyroku Sądu I instancji.
1842r
= W sprawie o separację wytoczonej przez Mariannę z Gutowskich Krajewską przeciwko mężowi swemu Michałowi Mateuszowi Maurycemu Krajewskiemu na teraz z pobytu niewiadomego. [Konsystorz Jeneralny Diecezji Lubelskiej.]
= Rozalia z Thielów Muchowska wystąpiła do Sądu Konsystorza Generalnego Warszawskiego o unieważnienie małżeństwa zawartego w 1832r z Leopoldem Muchowskim. Mąż Rozalii z Thielów Muchowskiej zamieszkały niegdyś w Warszawie a teraz z pobytu niewiadomy wzywany był aby stawił się w Sądzie Duchownym i odpowiedział na wnioski powódki.
Unieważnienie małżeństwa Rozalia Thiell uzyskała, co zostało odnotowane w księdze obok ww. ślubu z Leopoldem M. http://szukajwarchiwach.pl/72/160/0/-/7 ... SR-0BRnXnQ
1848r.
= „W sprawie i nieważność małżeństwa z przymusu z powództwa Ludwiki Wilhelminy z Mołojeckich Rożanowskiej w Warszawie pod Nr. 607 mieszkającej z służby utrzymującej się. Zapozywa się męża powódki Maryana Rożanowskiego b. strażnika domu badań w Pułtusku, na teraz z pobytu i zamieszkania niewiadomego.”
[Sąd Metropolitalny Archidiecezji Warszawskiej]
1849r
= Szymon Tuszyńskie fabrykant z wsi Kazimierza Wielka gub. radomskiej wniósł skargę o separację do Sądu Duchownego Diecezji Kieleckiej przeciwko swojej żonie Katarzynie z Garusów Tuszyńskiej - dziś z pobytu niewiadomej.
1852r
= Paulina Krystyna z Hirszekornów Pollej wyrobnicza zamieszkała w m. Konstantynowie okręgu zgierskiego, żona Jana Daniela Polli skierowała skargę na męża do Sądu Konsystorskiego wyznania Ewangelicko- Augsburskiego w K.P. [Warszawa ul. Nowy Świat nr 1280]. Powódka Paulina Krystyna P-H zawarła z pozwanym Janem Danielem P. w 1834r związek małżeński w kosciele Ewangelickim w Konstantynowie, mąż wkrótce po tym „oddał się próżniactwu i nałogowemu pijaństwu a następnie złośliwie ją opuścił. Pomimo zarządzonego przez Rząd Gubernialny Warszawski śledztwa, z pobytu wynalezionym on nie został”. Powódka prosi o rozwiązanie związku małżeńskiego z winy pozwanego.
1860r
= Cecylia Katarzyna z Komandorskich Jacobs katoliczka zamieszkała w Warszawie w trakcie rozwodu z Wilhelmem Jakobs. Wilhelm Jakobs ewangelik, czeladnik siodlarski dawniej w W-wie, przez Prusy wyjechał do Nowego Yorku Ameryki, proszony o stawienie się i podanie przyczyn złośliwego porzucenia w 1853r żony, aby można było rozwiązać zawarte w 1851r małżeństwo.
= Anna Karolina z Dallmanów Hintz w m. Gostyninie mieszkająca żona Henryka Hintz farbiarza z pobytu niewiadomego. Powódka żąda aby Sąd Konsystorski Ewangelicko-Augsburski „małżeństwo między nią a pozwanym w kościele parafialnym Gostyńskim w 1848r zawarte, z winy pozwanego rozwiązał czyli rozwód pomiędzy powódką a pozwanym wyrzekł z winy tegoż przy skazaniu go na koszta”.
Podstawą do rozstania się z żona nie stanowiło doniesienie prywatne poniższej treści.
"Gdy żona podpisanego chodząc po rozmaitych miejscach, zaciąga pożyczki i robi różne zobowiązania;
przeto zawiadamiam, iż za nią płacić takowych nie będę, gdyż ją zaopatruję we wszelkie potrzeby.
Warszawa- Antoni Zakrzewski”
Źródło
- Dziennik praw Królestwa Polskiego http://pbc.biaman.pl/publication/4507
- Gazeta Rządowa Królestwa Polskiego http://ebuw.uw.edu.pl/dlibra/publication/97738?tab=1
___
Krystyna
