genealodzy.pl

Witam !
Mam gorącą prośbę o przetłumaczenia z łaciny ksiązki "Wizytacje dóbr arcybiskupstwa gnieźnieńskiego i kapituły gnieźnieńskiej z XVI wieku",
chodzi mi o strony dotyczące miejscowości Iaroczicze i Brzoza str. 386-387 oraz str. 657-658.

Pozdrawiam,
Krzysztof Wysota

Chętnie rzucę okiem.

Byłbym bardzo wdzięczny.

Widzę, że nadal się nie rozumiemy. Przeczytał Pan ten wątek?
http://genealodzy.pl/PNphpBB2-viewtopic-t-12256.phtml

Utknąłem przy pierwszym zapisie, więc najpierw drugi.

Wieś Jarocice, należąca do kościoła parafialnego w mieście Burzenin, odległa od folwarku kapituły w Kamionce o 5 mil, zaś od miasta Sieradza o 3.

W tej wsi jest łanów obsadzonych kupionych [emptitii] kmiecych 8, od każdego tytułem czynszu płacą czcigodnej kapitule gnieźnieńskiej 4 rączki miodu, 2 kapłony, 2 sery, 30 jaj. Nadto na Zielone Świątki czynsz groszy 8, nadto tytułem stróży 3 grosze, nadto tytułem obowiązkowych prac 1 zł i 6 gr; nadto wszyscy po ogłoszeniu sprawowania sądu dają rocznie 4 gr i 4 korce owsa miary widawskiej. Nadto statio [przy przyjeździe arcybiskupa] po 1 kogucie i 6 jaj i jeszcze. Przy folwarku wsi Kamionka pracują 6 dni, łąki koszą tylko latem. Prace świadczone przez tych gospodarzy w okresie rocznym od św. Marcina do św. Marcina – po 2 zł w monecie od łana. Dziesięciny pieniężnej dziedzictwo to i gospodarze płacą pewnemu kanonikowi gnieźnieńskiemu, po daniu znaku [facto symbolo], jedynie 5 grzywien i 9 korcy owsa.

Dziedzictwo to ma ziemię dobrą i urodzajną, brak jednak borów, gajów i lasów; zarośli niewiele. Dziedzictwo ma 2 stawy rybne. Na jednym z nich jest młyn wodny o 1 kole „korzecznym”. Młyn ten posiada uczciwy Jan Wojtal. Ma on pewien kawałek roli dla młyna tj. „niwkę”, i 1 łąkę, z której zbiera się 1 stóg siana. Młynarz ten płaci kapitule czynsz roczny 4 grzywny w monecie, na św. Marcina.

Nadto w tym dziedzictwie jest 1 łan sołecki i ten 1 łan trzyma dwóch sołtysów. Służą oni rocznie tak jak inni sołtysi, a gdy przyjeżdża pan starosta z zarządcami [faktorami], zapewniają im wikt, dostarczają im też wraz z gospodarzami ryb, jako że siedzą przy rzece Warcie. Sołtysi mają swój młyn na własnym stawie rybnym [zwany] Korzecznik.

Dziedzictwo to sąsiaduje z wsiami szlacheckimi: Niechmierów, Grabówka, Mojaczewica, Siemichów i Maławieś, ze wszystkimi ma spokojne [tj. wolne od roszczeń] granice i prawo użytkowania pastwisk, z którego to tytułu płacą panom z Niechmierowa 28 korców owsa, każdy po gęsi, a latem prac ręcznych 2 dni. Nadto panu z Mojaczewicy przez 3 dni orzą role, zaś wobec innych sąsiadów nie mają obowiązków.

Rozmieszczenie zaś gospodarzy tej wsi: Tomasz Golesa na 1 łanie całym, Jan Janik na 1/2 łana, Michał Borąk na 1/2 łana, Maciej Borąk na 1/2 łana, Stanisław Poduska na 1/2 łana, Jan Sramik na 1/2 łana, Wawrzyniec Smiotanka na 1 całym łanie, Stanisław Szczepan na 1/2 łana, Maciej Przybełek na 1/2 łana (zwykł też warzyć piwo oraz serwować sprowadzane), Tomasz Zaziębło na 1 łanie całym, Wit Marszałek na 1/2 łana, Stanisław Marszałek na 1/2 łana, Bartłomiej Jackowski wójt na 1/2 łana. Łącznie 54 zł 12 gr.

I zapis pierwszy. Przetłumaczyłem na ile mi czas pozwolił, bez specjalnej korekty i sięgania po atlas.

Jarocice.

[My], Janisław, z łaski Bożej i Stolicy Apostolskiej arcybiskup gnieźnieński, pragnąc wedle możności ulepszyć dobra kościoła naszego, dziedzictwo tegoż kościoła naszego gnieźnieńskiego zwane Jarocice, leżące w ziemi sieradzkiej, wydaliśmy na lokację na prawie niemieckim, które zachowuje się w Środzie, sprzedając Janowi, synowi niegdy Stanisława, za pewną liczbę pieniędzy sołectwo tamże, dając mu i jego potomnym tytułem tego sołectwa za aprobatą czcigodnych braci kapituły gnieźnieńskiej 1 łan wolny, trzeci denar od przysiąg i od każdego zasądzonego oraz wolną karczmę z młynem, o ile własnym staraniem potrafi zbudować w tymże dziedzictwie, które wolno mu będzie posiadać prawem dziedzicznym. Poza tym gospodarze [incolae] tam osadzeni od każdego łanu winni nam płacić 1 garniec miodu [patrz niżej] tytułem czynszu, z zachowaniem dziesięciny, którą niech płacą w snopach na polach. A ponieważ prawa średzkie itd. Przywilej wydano pod rokiem 1332.

Co do stawu rybnego, niech arcybiskup zadecyduje, czy sołtys winien cokolwiek mieć przy nim na swój użytek, czy też mieć sam młyn bez stawu rybnego, jak określa to przywilej. Pyta bowiem sołtys, gdyż [?] winien wpuszczać do stawu ryby, które sam złowi w rzece. Prosi więc, by wolno mu było mieć wolny połów ryb w stawie, tylko na własne potrzeby.

Jest w tym dziedzictwie 8 łanów kmiecych, w całości obsadzonych, z wyjątkiem 1 łana, który za pana wojewody opustoszał. Łan zawiera 12 zagonów.

Kmiecie płacą od łana tytułem czynszu na św. Marcina po 1 garńcu [nazwa daniny, nie jednostki objętości] miodu. Garniec ten zwie się „pokoff” [pokowa, 1/3 beczki] i zawiera 4 „rączki” [miara objętości licząca 6-15 garnców]. Przy składaniu tej daniny płacą nadto po 2 grosze „poczestnego”.

Nadto po 2 koguty i 1/2 kopy jaj i po 1 serze. Nadto „świątecznego” dają po 6 groszy od łanu. „Wiecznego” nie dają, tylko dzierżawcy po 1/2 korca owsa, gdy przybywa sprawować sąd. Sołtys zaś przygotowuje posiłek [tzw. obiedne] dla dzierżawcy.

Nadto dają „podwody”, zwłaszcza na dostawę piwa sieradzkiego na przyjazd księdza arcybiskupa do Wielunia [przyp. 1: Koszą łąkę w tym dziedzictwie, co daje 1/2 stoga siana. Dostarczają drewna do kuchni pańskiej, także wożą do piły? [sarras ducunt] do Oraczewa]. Zapewniają, podobnie jak inne wsie, gościnę [statio] gdy przyjeżdża arcybiskup.

Zarządzają [?] też pewną łąką w tym dziedzictwie dla dworu wieluńskiego. Nie są zobowiązani do przewozu drewna ani do piły [ad sarram]. Nadto wieś ta ma brzeg rzeki Warty, ale krótki i pusty. Jest też w tym dziedzictwie staw rybny, lecz ostatnio pusty, należy go koniecznie oczyścić [przyp. 1: Staw ten jest niewielki i przeto małej wartości. Oglądał go arcybiskup i [lub: nie] rozkazał go oczyścić].

Nie ma tam karczmy ani ogrodu. Nadto wójtowie równo z kmieciami płacą dziesięcinę kanonikowi kościoła gnieźnieńskiego; teraz dają księdzu/panu Anzelmowi Łukowskiemu, od każdego łanu po 14 skojców bez dwóch ćwiartek [z dalszych rachunków wynika, że bez 2/3 skojca]. Przynoszą zaś wszyscy z 9 łanów 5 grzywien i 9 korców owsa, bo wlicza się tu również łan sołecki.

Mają granice ze szlachtą, najpierw z Mojaczewicami, potem z Rychocicami Małymi, potem z Niechmirowem, potem z Grabówką. Z nimi wszystkimi są dobrze oznaczone granice. [przyp. 2: Nadto od Siemichowa oddziela dziedzictwa rzeka Warta, której jeden brzeg jest własnością stołu [tj. dóbr] arcybiskupa, drugi - szlachetnego Siemichowskiego].

Brzoza.

Sołtys tamże za swoje sołectwo ma 2 łany i niczego nie płaci, służy tylko tak jak inni sołtysi [przyp. 3: przywileju nie ma, twierdzi że mu się spalił w Wieluniu].

Jest tam 5 łanów kmiecych, wszystkie obsadzone. Płacą czynsz na św. Marcina od każdego łana po 1/2 grzywny pieniędzy, poza tym niczego nie dają ani nie odrabiają, nie dają też podwód [przyp. 4: wszystko to zastępują czynszem].

Witam !
Mam gorącą prośbę o przetłumaczenia z łaciny z publikacji "Acta capitulorum nec non iudiciorum ecclesiasticorum selecta. Vol. 3, ps. 2, fasc. 1, Index personarum et locorum ad acta quae in voluminibus I, II et III, parte I continentur",
link: http://pbc.gda.pl/dlibra/applet?mimetyp ... 3_ps1.djvu, str. 339, wpis 817 i 818


Pozdrawiam,
Krzysztof Wysota

817. W sprawie czcigodnego księdza Macieja plebana w Stolcu p-ko pracowitym Stefanowi Pielisk i Stanisławowi Rospad kmieciom z Niechmierowa, ksiądz pleban... doniósł, iż uprawiają oni po 1 łanie roli opustoszałej w Niechmierowie każdy i panu dziedzicowi z tychże płacą czynsz od 15 lat i prace wykonują, poprosił [też] by nakazano im płacić meszne z tychże podług statutu najprzewielebniejszego pana naszego Jana z Łasku arcybiskupa gnieźnieńskiego itd. wydanego przez święty synod; w przytomności czcigodnego księdza Jana mansjonarza wieluńskiego prokuratora [tj. pełnomocnika sądowego] świeckich oświadczającego, że są wolni czyli sprawę zawiesił [?] najprzewielebniejszy pan nasz, w której twierdzą, iż wydano im pisma najprzewielebniejszego pana naszego. A pan oficjał ustalił termin... celem przedłożenia rzeczonych pism.

818. W sprawie czcigodnego księdza Macieja plebana w Stolcu p-ko pracowitym Stefanowi Pielisk i Stanisławowi Rospad, kmieciom z Niechmierowa, ksiądz oficjał ujrzawszy pisma czcigodnego księdza Spytka z Bużenina, kanonika gnieźnieńskiego i krakowskiego, kanclerza najprzewielebniejszego pana naszego arcybiskupa gnieźnieńskiego przez szlachetnego Piotra Niechmierowskiego w imieniu tychże kmieci przedłożone na rozprawie, zawiesił sprawę czyli odłożył ją do najbliższego synodu prowincjalnego łęczyckiego, kiedy to tenże statut wydany przez najprzewielebniejszego pana zostanie zatwierdzony lub ograniczony.

Dzięki serdeczne, opracowuje historie Niechmirowa i okolic, każdy znaleziony zapis jest dla mnie istotny. Więc miałbym jeszcze jedną prośbę o tłumaczenie:
"Regesta diplomatica nec non epistolara Bohemiae et Moraviale t.1, opera Caroli Jaromiri Erben",
link: https://translate.googleusercontent.com ... ijdHHtGIag, str. 596, wpis 1292.
Jeszcze raz, dzięki i pozdrawiam

Hmm... W tym dokumencie dotyczącym opactwa cystersów w czeskim mieście Plasy nie widzę Niechmirowa, jest tylko podpis niejakiego Niechmira z Kołozowa [?].

Regest tego dokumentu w j. niemieckim tutaj (pierwszy od góry):

https://books.google.pl/books?id=ni8OAA ... =RA1-PA731

W publikacji " Rycerstwo Polskie wieków średnich", Piekosinski wspomina Niechmira I z Niechmirowa, może ten z Kozłowa ma z nim coś wspólnego?

Wątpię. Tu chodzi pewnie o Nietmira z Koleszowa:
https://en.wikipedia.org/wiki/Kole%C5%A1ov
Podpisał się też pod zapiską nr 971 (s. 449). To chyba dworzanin królewski.

Ks. Kozierowski w "Badaniach nazw topograficznych na obszarze dawnej wschodniej wielkopolski" również stawia przy tym zapisie"*"

O ile dobrze rozumiem, gwiazdka oznacza etymologię bez poparcia w źródłach dla tej konkretnej miejscowości. Tzn.: w "Regesta Bohemiae" występuje taka forma imienia, więc przypuszczamy, że w Polsce też była i od niej wieś wzięła nazwę.