Nazwiska w formie zdrobniałej

[bazie]

Witam,

W księgach z XVII i XVIII wieku można spotkać nazwiska pisane w formie zdrobniałej, np. (z parafii Janowiec w woj. lubelskim): Jasiczek, Lagierek, Smaszka, Gizka, Wrotniaczek itp. Przypuszczam, że są to zdrobniałe odpowiedniki występujących później nazwisk: Jasik, Lagier, Smaga, Giza, Wrotniak itp. Jednak nie wszystkie nazwiska zostały pozbawione zdrobnienia - obecnie występuje np. Jonaczek, który dawniej pisał się Jonak, podobnie jak nadal występuje Rzeźniczek, a nie Rzeźnik.

Czy jest to zjawisko szersze, czy raczej związane z jakimś lokalnym obyczajem, bądź z osobą księdza piszącego metryki? Czy można założyć, że nazwiska w formie zdrobniałej rzeczywiście odpowiadają swoim niezdrobniałym odpowiednikom?

Z góry dziękuję za wszelkie komentarze.

Pozdrawiam,
B. Zieliński

[Gashlug]

Witaj Bartłomieju,

To ciekawy temat. Z moich badań wynika, że bardzo dużo nazwisk z tejże parafii znalazło się na pocz. XIX wieku w parafii Skaryszew na terenach nowo powstałych wsi, jak np. Gozdowa, czyli dzisiejszy Gózd. W tejże właśnie wsi do dnia dzisiejszego zachował się obyczaj nazywania potocznego osób poprzez zdrabnianie jego nazwiska, przynajmniej przez osoby urodzone w okresie okołowojennym. Nie jest wykluczone zatem moim zdaniem, że zwyczaj ten został przyniesiony z okolic Janowca i księża mogli zapisywać te zdrobniałe przydomki jako właściwe nazwiska. Oczywiście bardzo możliwym jest istnienie takiego zjawiska także na innych obszarach. Moja uwaga dotyczy jedynie terenów, które badałem czyli właśnie obszaru od Janowca do Radomia.

[jakozak]

Jest to zjawisko bardzo powszechne.

[Reguła_Marcin]

parafia Smogorzów, nieopodal Przysuchy - w przypadku moich przodków zjawisko to występuje. 1692 Bartłomiej Regułka przynosi dziecko do chrztu, a następne pokolenia noszą już nazwisko Reguła

P.S. ciekawostka - w połowie XIX wieku jedna linia Regułów zamienia się w Regulskich.

Pozdrawiam
Marcin

[Janina_Tomczyk]

Witam

W mojej rodzinie z terenu Wielkopolski występowała podobna sytuacja bo dzieci Kazimierza Bryły nazywały się czasami Bryłka i to zdrobnienie pozostawało w zapisach lub nie i powracano do formy pierwotnej Bryła. Indeksując wiele parafii z okresu XVIII i XIX wieku zauważyłam, że ta maniera stosowania zdrobnień występowała na początku XIX wieku gdy nazwiska dopiero się kształtowały. Zapisujący akt chciał jakby odróżnić nowo powstającą rodzinę i synowi stosował odmianę Bryłka lub Brylak co od razu sugerowało iż to syn Bryły. Podobną zasadę odróżniania rodziny syna od rodziny ojca zastosowano też w Wielkopolsce do rodziny Zdrojny i syn zapisywany był jako Zdrojniak.
Jak widać z tego co napisali poprzednicy zjawisko zdrobnień było dość powszechne na terenie Polski.
Pozdrawiam
Janina