Witam.
Może należy zacząć od etymologii nazwiska Boruciński? Moim zdaniem nazwisko to mogło przypuszczalnie powstać na skutek dodania do rdzenia nazwiska Boruc przyrostka –iński [ Boruc + iński = Boruciński ]. Zatem nazwisko Boruciński jest nazwiskiem derywowanym sufiksalnie. W przypadku przyrostka –iński, który jest rozszerzeniem formatu –ski, należy też brać pod uwagę też inną możliwość, iż cząstka „iń(in)” nie stanowi części składowej sufiksu –iński [ inski ] tyko jest integralną składową rdzenia nazwiska. W tym przypadku nazwisko to byłoby derywowane przy pomocy formatu –ski [ Borucin + ski = Borucin(ń)ski ]. Pozostańmy przez chwilę przy tej możliwości powstania tego nazwiska. Sufiks –ski najczęściej tworzy nazwiska odmiejscowe [ nazwiska szlacheckie – własność wsi, osady, miasta ]. Tworzył też nazwiska na wzór i podobieństwo nazwisk szlacheckich i wtedy nazwisko to mówiło, że dana osoba pochodziła, urodziła lub mieszkała w danej miejscowości [ w takim przypadku format –ski jest sufiksem strukturalnym i tworzącym strukturalne nazwiska – nie szlacheckie ]. Zatem nazwisko Boruciński, jak pisał profesor Kazimierz Rymut, mogło powstać od takich miejscowości jak Borucin, Borucino.
Niemniej jednak takie sufiksy jak: –iński, –yński, –eński, –ewski, –owski, będące złożonymi fotmatami i pochodnymi przyrostka –ski, tworzą rzadziej nazwy osobowe od nazw miejscowych. A jak to się ma do nazwiska Bruciński? Część formacji nazwiskowych powstałych od nazw miejscowych przy pomocy formantu –ski to formacje dezintegralnie pochodne, powstałe przez odrzucenie przyrostków patronimicznych –ice, – ic i dodanie do rdzenia nazwy sufiksu –iński; na przykład Boruciński > wieś Borucice, wieś Borucic.
Dodam tylko, że nazwy miejscowości w Polsce powstawały też od nazw odosobowych, w których znajdują się między innymi:
• nazwy patronimiczne, oznaczające potomków założyciela. W Polsce są to miejscowości zakończone na –icy, –ice lub –yce [ sufiks –ic w staropolskim oznacza potomka ]. Inaczej mówiąc są to nazwy odojcowskie. Nazwy te występują zazwyczaj w liczbie mnogiej; na przykład Borucice. Wieś Borucice powstała od właściciela o imieniu Boruta i jego trzech synów – Boruciców – zaczęto nazywać miejscowość Borucicami – pierwsze zapisy znane od 1423 roku. W XVI wieku Boruccy występowali także pod pseudonimami Duk i Jeleń. Pierwotnie oznaczały one ludzi należących do jednego rodu. Nazwa rodu zaś pochodziła od człowieka, którego imię [ nazwa, przezwisko ] zachowuje się w nazwie miejscowości. Czasem mogły oznaczać ludzi poddanych właścicielowi miejscowości. Nazwy miejscowości występowały też w liczbie pojedynczej [ rzadziej ] o czy świadczy nazwa wsi Borucic [ jeden potomek – syn Boruty to Borucic ];
• nazwy dzierżawcze, posesywne [oznaczające przynależność czegoś do jakiejś osoby lub rzeczy ], pochodzące od właściciela, na przykład zakończone na –ów [ Adamów od męskiego imienia Adam ]. Jeżeli właścicielem majątku była kobieta wtedy przymiotnik dzierżawczy miał przyrostek – in [ Natalin od żeńskiego imienia Natalia, Borucin od Borucina ( żona Boruty ) ]. Nazwy te utworzono z połączenia przymiotników dzierżawczych z przyrostkami –ów oraz – in dzięki czemu stały się one nazwami miejscowymi, a więc rzeczownikami.
Jak sam zauważyłeś nazwisko Boruciński mogło powstać na wieloraki sposób:
• od nazwy miejscowej typu Borucin, Borucino, Borucic, Borucice;
• od imienia Boruta, raczej od nazwy osobowej Borucic, która oznacz syna Boruty.
Jest też etymologia nazwiska Boruc, która mówi: „Nazwisko ma następujące potencjalne podstawy etymologiczne: I. Imiona złożone typu Borzysław, Borzymir; II. Rzeczownik bór, III. Imię żydowskie Boruch; IV. Nazwy miejscowe: Boruch ( były powiat sochaczewski i rypiński ), Borucice ( były powiat łęczycki ), Borucza ( były powiat radzymiński ) - zob. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. I, s. 330; V. Rzeczownik Boruch ‘fartuch wełniany’, z ukraińskiego boruchatyj = kosmaty; 6. Czasownik Boruchać się ‘kiwać się jak Żyd nad Talmudem’ – zob. tzw. Słownik warszawski, t. I, s. 192. Nazwę osobową Boruc odnotowano na terenie Polski już w 1465 roku ( zob. K. Rymut, Nazwiska Polaków, t. I, s. 48 ).” [ za dr hab. Alina Naruszewicz – Duchlińska – profesor Uniwersytetu Warmińsko – Mazurskiego ].
Biorąc pod uwagę etymologię nazwiska Boruc, nazwisko Boruciński mogło powstać od pierwotnej nazwy osobowej [ przezwisko ] Boruc poprzez dodanie do niego strukturalnego sufiksu –iński [ Boruc + iński = Boruciński ], który w tym przypadku miał za zadanie utworzenie nazwiska podobnego do nazwiska szlacheckiego, które uważane było za lepsze, godniejsze i nadające osobie go noszącej szlachetności i nobilitującej ją w społeczeństwie.
Niestety nie wiem od kogo, od czego, w jaki sposób, kiedy, gdzie powstało nazwisko Boruciński, o które pytasz w swoim poście. Nie wiem też czy jest to nazwisko szlacheckie, czy jest nazwiskiem nie szlacheckim? Powyżej przedstawiłem Ci moje rozważania na temat etymologii nazwiska Boruciński, raczej roboczą hipotezę, która wymaga sprawdzenia i weryfikacji. To już pozostawiam Tobie. Uważam, iż nazwisko Boruciński ma niejasną etymologię, która może być różna.
Moim zdaniem aby ustalić od kogo, od czego, w jaki sposób, kiedy i gdzie powstało nazwisko powinno się ustalić pierwszą osobę, która nosiła dziedziczne nazwisko Boruciński. Następnie ustalić czy ta osoba nie zmieniała nazwiska, jeżeli zmieniała nazwisko, to jak się nazywała uprzednio. Ustalić też należy jak nazywał się ojciec pierwszej osoby, która nosiła nazwisko dziedziczne Boruciński. Może wtedy uda się ustalić jak powstało nazwisko Boruciński? Czy było to nazwisko szlacheckie czy było to nazwisko nie szlacheckie. Moim zdaniem aby to wszystko sprawdzić i zweryfikować należy przeprowadzić kwerendę genealogiczną, trochę badać historycznych, w tym i dokumentów. Może wtedy uda się ustalić jak powstało nazwisko Boruciński i czy jest to nazwisko szlacheckie i czy osoba nosząca to nazwisko miała herb – to już pozostawiam Tobie.
Pozdrawiam – Roman.
Źródła:
Wielki słownik języka polskiego PWN,
Wielki słownik ortograficzny PWN,
Słownik najstarszych nazwisk polskich,
https://pl.wikipedia.org/wiki/Borucice_ ... 3%B3dzkie)
https://pl.wikipedia.org/wiki/Borucice_ ... _opolskie)
https://pl.wikipedia.org/wiki/Borucin
http://www.genezanazwisk.pl/content/boruc