Czemu zmiana nazwiska i kim/jakiego stanu był Wójt?

[Sianoszek_Michal]

Witam,
w zeszłym tygodniu otrzymałem skany metryk z parafii Milejów (woj. łódzkie) z lat 1808-1826.
Mój przodek Antoni Suski vel (alias) Sianos (1759-1815) odnotowany jest w jednym ze skanów jako Wójt wsi Krzyżanowa, stanowisko to również piastował jego brat Sebastian Suski vel Sianos
(w sąsiedniej wsi Łazy).
Czy odpowie mi ktoś z Państwa kim był Wójt na wsi na początku XIX wieku i jaki to stan społeczny.
I czemu część rodziny pozostała przy nazwisku Suski, a druga część przy nazwisku Sianos.
Siostra ww. Antoniego i Sebastiana na przemian zapisywana jest jako Suska a raz jako Sianos.
Dziękuję za każda odpowiedź.
Z poważaniem
Michał Sianoszek

[Niewiadomski_Robert]

Mozliwosci jest kilka. Nazwisko moglo byc jeszcze nieustabilizowane (rzecz typowa dla stanu chlopskiego az do ok pol. xix w); mozliwe tez, ze jeden z tych wariantow byl "oficjalny", a drugi pojawil sie niejako dla odroznienia jednej z galezi rodziny (ale takie przydomki sa raczej typowe dla zagrodowej szlachty z innych terenow kraju, tutaj raczej to nie mialo miejsca zwazywszy, ze siostra uzywala tych nazwisk naprzemiennie); mozliwe tez, ze funkcja wojta, ktora w pewnym stopniu wyrozniala w spolecznosci wiejskiej, przyczynila sie do pojawienia sie wariantu "mniej plebejskiego." Stawialbym na opcje pierwsza -nazwisko dopiero sie stabilizowalo. Naturalnie, byloby bardzo interesujace gdyby udalo sie ustalic przodkow owych braci i ich nazwiska/przezwiska. Jesli chodzi o pozycje, oczywiscie ona byla historycznie zmienna. W tym przypadku, zakladajac, ze chodzi o czasy napoleonskie, pozycji wojta nie nalezy utozsamiac z wojtowstwem dziedzicznym z czasow wczesniejszych ani z prawem miejskim (spotkalem sie z dobrami wojtowskimi na pocz xix dzierzawionymi dozywotno, czasem niejako dziedzicznie przez drobna/srednia szlachte, ale nie mialo to zadnego zwiazku z pelnieniem urzedu wojta); w przypadku przez Ciebie opisanym wyglada to na funkcje w gromadzie wiejskiej, zapewne cos w stylu wojta z "Chlopow" Reymonta. Pozdrawiam, Robert

[Sianoszek_Michal]

Panie Robercie,
serdecznie dziękuję za odpowiedź.
Niestety (jak do tej pory) nie udało mi się ustalić kim byli przodkowie (rodzice) ww. braci. Na genealodzy.pl są metryki parafii Milejów, ale od 1827. Archiwum Państwowe w Łodzi posiada od 1808, gdzie szukać wcześniejszych, o ile takie istnieją nie wiem, może Pan coś doradzi na ten temat.
Udało mi się ustalić, że syn Antoniego - Idzi Sianos vel Sianoszek, pełnił funkcję karbowego i fornala w majątku Potworzyn (pod Łowiczem), wsi już nieistniejącej, a będącej własnością Antoniego Zawadzkiego.
Śp. Sabina Ferschke z Sianoszków (1918-2011) - siostra mojego dziadka była prawdziwą skarbnicą wiedzy na temat rodziny.
Bardzo lubiłem słuchać jej opowieści. Zawsze nadmieniała, że rodzina jej pochodziła z biednej szlachty. Pytanie czy chodziło o Sianoszków czy o Gosławskich (nazwisko panieńskie jej matki). Nigdzie w herbarzach nie występuje nazwisko Sianoszek, czyżby chodziło jej o Suskich (pierwotne nazwisko)?

[jamiolkowski_jerzy]

http://apcz.pl/czasopisma/index.php/KLI ... 5.005/6845

[Sianoszek_Michal]

Dziękuję Panie Jurku

[kulik_agnieszka]

Praktyczna strona roli wójta. Piękna lektura.

http://tbc.tarnobrzeg.pl/dlibra/docmeta ... ublication

Agnieszka

[Sianoszek_Michal]

Dziękuję, ciekawe czy można ją gdzieś kupić?

[poszukiwaczka60]

W zwyczaju szlachty było: , że jeśli " -sługa lub kmiotek ożenił się z ich córką , to przybierał imię i herb tej rodziny i stawał się szlachcicem"......nazywano tę zmianę adopcją zięcia!

dane wg Lwowska Naukowa Biblioteka im. W. Stefanyka NAN Ukrainy.
Oddział Rękopisów. Zespół (fond) 5.
RĘKOPISY BIBLIOTEKI ZAKŁADU NARODOWEGO IM. OSSOLIŃSKICH
4441/II. Stosław Łaguna: Materiały. Notatki heraldyczne, historyczne i
prawnicze. XIX w.

I tak czasem można wytłumaczyć zmianę nazwiska .

pozdrawiam Jaśka

[Sianoszek_Michal]

Tak, zgadza się Pani Janino, ale czy tak tez było w przypadku moich przodków? Nie wiem i chyba raczej nie uda się tego ustalić.
Zastanawia mnie fakt czemu z typowo (chyba) szlacheckiego nazwiska Suski przejął chłopskie - Sianos/Sianoszek.

[jart]

Michale, musisz sobie odpowiedzieć na pytanie - jak blisko prawdy chcesz dotrzeć.
Nic nie sugerując - podobne zjawiska z nazwiskami miały miejsce pośród rodów "aspirujących", ale którym "nie poszło".
Czy tak było w tym przypadku? - szukaj, analizuj, opracowuj. Jeśli zależy Ci na realiach, interpretuj - niestety - bliżej "bieda wersji", jeśli na tytułach - puszczaj wodze fantazji.

[Niewiadomski_Robert]

Jakkolwiek te opracowania zamieszczone powyzej sa pomocne w zrozumieniu administracji wiejskiej a czasach Krolestwa Kongresowego i po powstaniu styczniowym, gdzie faktycznie funcja wojta byla powiazana z miejscowym wlasciscielem ziemskiem (chociaz nie zawsze), to niestety malo wnosza jesli chodzi o kres Ksiestwa Warszawskiego, a przeciez to wlasnie ten okres interesuje pana Michala. Nie sugerowalbym sie wiec rozwiazaniami z czasow pozniejszych w okreslaniu statusu Antoniego ani nie wyciagalbym wnioskow na temat jego kompetencji. Wydaje sie, ze w Ksiestwie zakres obowiazkow wojta byl bardzo skromny, nie wykraczal on zapewne nazbyt poza obowiazki dzisiejszego soltysa wsi. Trudno jest to uchwycic, bo poza nazwa urzad taki, jesli chodzi o zakres kompetencji, przeszedl daleko idaca metamorfoze i juz po prostu nie istnieje. Jesli chodzi o sugestje, ze Suski bylo nazwiskiem (typowo) szlach., to nalezy zauwazyc, ze niekoniecznie; wystepowalo, nawet dosc czesto, wsrod chlopow. Najbardziej rozsadnie jest przyjac hipoteze, ze chodzilo po prostu o nieustabilizowane nazwisko/przezwisko, co przeciez bylo wsrod chlopow zjawsikiej jakze jeszcze powszechnym w I pol xix wieku. Pozdrawiam, Robert

[poszukiwaczka60]

W wyniku wydarzeń rewolucyjnych większość przywilejów szlacheckich została zniesiona. Pomimo radykalnych zmian położenia, drobna szlachta zachowała szereg odrębności.
Nie była to odrębność stanowa, lecz przede wszystkim odrębność obyczajowa, przejawiająca się manifestowaniem przynależności do stanu szlacheckiego (herb, szabla, tradycja),
Przykładem są gminy szlacheckie w zaściankach zamieszkanych przez szlachtę wolną.
Na czele ich stał wójt, częściej zwany prefektem.
Może o takiego wójta chodzi?
z poważaniem
Jaśka

[Sianoszek_Michal]

Zapytam tak...Państwa zdaniem bracia o których jest mowa, pochodzili ze szlachty czy nie, bo już się troszkę pogubiłem

[jamiolkowski_jerzy]

Celem uporządkowania
Pewne cechy samorządu wiejskiego (min sądownictwo, ława wiejska) znane sa od sredniowiecza i związane były z osadnictwem na prawie niemieckim. Na ten temat można znaleźć sporo w internecie,
Od 1809 roku (Księstwo Warszawskie) przyjęte zostały normy powszechnie obowiązujące..Ciekawy opis wiejskiego samorządu od 1809 roku tu
http://potworow.pl/asp/pliki/pobierz/dz ... 9-1990.pdf
Pozdrawiam

[Niewiadomski_Robert]

Zapytam tak...Państwa zdaniem bracia o których jest mowa, pochodzili ze szlachty czy nie, bo już się troszkę pogubiłem

Michale,
Nie jestem juz pewien, co jest dla Ciebie naprawde wazne w tych dociekaniach: czy ci bracia byli pochodzenia szlacheckiego, czy tez jakie byly kompetencje wojta w owym czasie? Moze obie sprawy. Moim skromnym zdaniem, nie ma najmniejszego powodu aby wyciagac wnioski, ze byli stanu szlacheckiego. Funkcja wojta w owym czasie o tym nie swiadczy; przynaleznosc do stanu szl. z pewnoscia nie byla warunkiem koniecznym do pelnienia tej funkcji. I odwrotnie, bycie wojtem oczywiscie nie bylo warunkie wystarczajacym aby kogos do tego stanu zaliczac. Uwazam, ze nalezy sadzic, ze nazwisko bylo nieustabilizowane, co bylo bardziej typowe dla chlopow w owym czasie. Rozumiem, ze masz dostep do metryk z okresu sprzed Kongresowki. W metrykach z owego czasu zwykle bylyby jakies wzmianki przed nazwiskiem danej osoby wskazujace na stan, zwlaszcza stan szlachecki. Rozumiem, ze nic takiego nie znalazles. Nie sugeruj sie postami o systematycznej degradacji klasowej przez zaborcow, bo to sprawa troche pozniejsza i trwajaca killkadziesiat lat, z czasem zycia owych braci nie ma nic wspolnego; jest to kompletne pomieszanie z poplataniem. Sumujac, jesli chodzi o ich przynaleznosc stanowa, mowilbym tutaj w kategoriach prawdopodobienstwa. Na podstawie tego co wiemy z Twoich relacji, szanse na to, ze byli stanu szl. oceniam na bardzo nikle, bliskie zera. Wczesniejsze metryki naturalnie moglyby te sprawe rozjasnic. Pozdrawiam, Robert