genealodzy.pl

Jaka jest różnica między dobra rządowe, a ekonomia rządowa. Spotkałam się z takim określeniem, wsie wchodzące w skład dóbr rządowych Kadaryszki i wsie wchodzące w skład ekonomii rządowej Kadaryszki.
Łuniewska Ewa.
Pozdrawiam.

„Ekonomie (zwane także dobrami stołowymi), których dochody były kierowane do skarbu nadwornego (prywatnego skarbu królewskiego, w odróżnieniu od skarbu państwowego), przeznaczonego na zaspokojenie potrzeb monarchy i jego dworu, oraz na starostwa i inne dobra wydzierżawiane lub nadawane w dożywocie szlachcie jako „chleb dobrze zasłużonych”. Część dóbr stołowych, przeznaczonych na osobiste wydatki króla, była także nieraz wydzierżawiona szlachcie (i nielegalnie przetrzymywana przez nią)”.
https://pl.wikipedia.org/wiki/Kr%C3%B3lewszczyzna
Krzysztof

Dziękuję bardzo za pomoc.
Łuniewska Ewa .

Odpowiedz Krzysztofa dotyczy okresu przedrozbiorowego. Natomiast ekonomie rzadowe to okres porozbiorowy. Byly to najczesciej dawne majatki krolewskie czy koscielne, ktore przeszly na wlasnosc skarbu panstwa, kierowane przez mianowanego zarzadce, czesto dzierzawione. Temat chyba slabo opracowany, nie znam jakiegos calosciowego opracowania (moze ktos zna?). Jest za to troche opracowan jednostkowych, np. obszerna ksiazka prof. Piwka o kieleckej ekonomii rzadowej.
Obu terminow czyli ekonomia rzadowa i dobra rzadowe uzywano w zasadzie wymiennie, z tym ze ten pierwszy, pisany duzymi literami byl oficjalna, urzedowa nazwa, np. Ekonomia Rzadowa Pabianice.
Pozdrawiam, Marek

Nie neguję, ale ja widzę inaczej. Subiektywnie oczywiście:) i być może na skutek kilku najnowszych wątków dotyczących XVIII/XIX wieku, czyli czasów, gdy był to "klasyczny wehikuł inwestycyjny" transferujący własność.
Różnic pomiędzy określeniami nie widzę, ale wydaje mi się, że najczęściej określenie będziemy spotykać w okolicach Sejmu Wielkiego i (częściej) później, a będzie dotyczyło zagrabienia własności i rozdawnictwa "zasłużonym". Może jestem spaczony wycinkową próbą wgłębienia się w temat - z uwagi na historię rodzinną próbowałem coś więcej niż potocznie o Potyczy, Konarach, Warce, Warszawie, trochę o Woli. Inne "dobra rządowe", "ekonomie rządowe" mogły mieć inną historię, zdaje sobie sprawę z możliwych i prawdopodobnych różnic, ale jako że w zająłem się na początku to, niestety, rzutuje na mój pogląd. Obawiam się, że nieodwracalnie.
Królewszczyzny (tak, wiem, patologie też były) to jednak inna skala - pomimo nieuprawnionego władztwa w czasach RP, egzekucji etc..zupełnie inna skala. Rozgraniczyłbym okres do siódmej/ósmej dekady XVIII i późniejszy. To jednak inna bajka. Na pewno wcześniejsze praktyki ułatwiły akceptację tego co działo się później, wpływ miały..ale jw - inna bajka, inna skala.

PS Pisząc nie widziałem wypowiedzi Marka, odnosiłem się do postu Krzysztofa

Włodek, oczywiście, że trudno tutaj uogólniać. Warto przeczytać „ Pamiętnik Jana Władysława Poczobuta Odlanickiego”, który tak „niezłomnie” podążał śladem dworu królewskiego po całej Polsce, aż nie dostał tego co chciał.

Marek, masz rację, że XIX w. to już inny okres, w którym na pewno zamiennie można używać obu pojęć. I nie dotyczy to tylko ziem polskich, a wręcz przeciwnie przyszedł tu z Zachodu, a dokładnie z Francji. Najogólniej rzecz ujmując likwidacja systemu pańszczyźnianego, oczynszowanie chłopów i powstanie administracji resortowej /pięć resortów: spraw wewnętrznych, skarbu, sprawiedliwości, wojny i spraw zagranicznych/.
W 1810 r. stosowne dekrety /Dziennik Praw Księstwa Warszawskiego - Zgodnie z art. 33 wymieniano w tej kategorii sprawy „wszelkiego gospodarstwa rolniczego, rozmiaru i ocenienia gruntów, czyli katastru”/ powołują Dyrekcję Generalną Dóbr i Lasów Narodowych oraz Dyrekcję Generalną Skarbu.

Znalazłem taką „Instrukcję wydzierżawienia dóbr narodowych w Królestwie Polskim” z 1836 r.
Początek str. 91
https://books.google.pl/books?id=DrsDAA ... wa&f=false
Krzysztof