genealodzy.pl

Wojciech Murawski i Marianna Łuniewska zawarli związek małżeński w parafii w Czyżewie 1818/14. Oboje szlachta. Świadkami na ślubie byli stryj pana młodego, organista czyżewskiego kościoła i dwoje dziadów z szpitala czyżewskiego. Dlaczego aż czworo świadków i dlaczego dziady ? Czy ma to związek z jakimś przesądem. Dodam jeszcze że tych dwoje dziadów świadkowało innym parom szlacheckim, już nie związanych z moją rodziną, a biorącym ślub w tejże parafii.

Pozdrawiam.
Łuniewska Ewa.

Z tego co kiedyś wyczytałam co prawda dotyczyło chrztów to dziad, jałumużnik miał przynosić szczęście dziecku. Pewnie podobnie było na ślubie.

To był cywilny akt małżeństwa spisany według prawa ustalonego w Kodeksie Napoleona (sakramentalny ślub kościelny był zapisywany w innej księdze)
Tekst Kodeksu Code Civil można sobie wygooglować.
Ilośc świadków przy małżeństwie była określona, musiało być ich czterech
................................
Art. 75. W dniu przez strony oznaczonym po terminach zapowiedzi, urzędnik stanu cywilnego, w domu gminnym, w przytomności czterech świadków, krewnych lub niekrewnych, odczyta stronom wyż wspomnione akta, odnoszące się do ich stanu i formalności małżeństwa, tudzież Dział VI. Tytułu O małżeństwie, o wzajemnych prawach i obowiązkach małżonków (art. 212 do 226). Przyjmie oświadczenie od każdej ze stron oddzielnie, iż chcą się pobrać za małżonków; wyrzecze, w imieniu prawa, iż są połączeni związkiem małżeńskim, i akt w tej mierze natychmiast sporządzi.
........................
A teraz dlaczego wzięto dziadów? Dla jasności w Polsce wtedy pojęcie dziad miało wiele znaczeń B yło kilka kategorii dziadów Tu mamy do czynienia z dziadami szpitalnymi. W Czyżewie był zatem przytułek. W nim mogli przebywać także szlachcice, choć w tym dokumencie obu dziadów określono jako uczciwych.
A dlaczego wzięto dziadów?. Powód był prozaiczny - bo byli pod ręka . Po co do spisania cywilnej dokumentu ciągnąc weselników.
Pozdrawiam

zresztą ...po to byli by ich brać na świadków:) najczęściej zdaje się za opłatą - zwyczajowo ew za dotacją dla szpitala/kościoła (jak dziady kościelne) - "dziad" to poważna sprawa, żaden tam żebrak

I tak to się toczy, że tak powiem... "z dziada - pradziada..." - nieprawdaż . Zresztą, analogicznie do instytucji "dziada" (nie-żebraka), funkcjonowała instytucja "babki". Nie czytałem żadnych opracowań, ale pewnie można by niezłą pracę magisterską na ten temat sklecić : "Rola Dziadów i Babek w społecznościach lokalnych Królestwa Polskiego"

Dziękuję wszystkim za pomoc i pozdrawiam.
Łuniewska Ewa.

Plenipotentów szpitali - przytułków funkcjonujących od XVII w. przy prawie każdym kościele parafialnym
nazywano Dziadami i Babami. Zdarzało się, że były to małżeństwa bezdzietne czy też z dziećmi.
Bywali proszeni na chrzestnych dzieci poddanych, szlachty, urodzonych, a nawet wielmożnych.
Za taką usługę dostawali datek od ojca chrzczonego dziecka. Istniało przekonanie, że ze względu na
to, że mają dużo wolnego czasu to będą się modlić prosząc Boga o opiekę i pomyślność dla dziecka
którego zostali chrzestnymi. Dużo rzadziej byli proszeni na świadków przy ślubach, ale oczywiście
takie przypadki zdarzały się także przy ślubach osób stanu szlacheckiego. Powyższe dotyczy
XVII - XIX w. chrzczonych i poślubianych w kościołach katolickich na terenie ziemi bielskiej.
Dziadowie i Baby zwykle byli stanu szlacheckiego. Jednym z ich zajęć i sposobów na pozyskiwanie
środków na utrzymanie było żebranie o datki przed kościołami w niedziele i święta.
Czy może przeglądała Pani księgi metrykalne z parafii Klukowo z XVIII I XIX w.?

Klukowo dotychczas nie było w kręgu moich zainteresowań. Najbardziej interesujące mnie tutejsze parafie to Dąbrowa Wielka, Czyżew, Kuczyn i Nur, oraz nazwiska Łuniewski, Tymiński i Godlewski. Niestety Dąbrowa Wielka i Kuczyn w sieci występuje symbolicznie, mam nadzieję że się to zmieni. Natomiast z wielkim zainteresowaniem przeczytałam to co pisze pan na temat instytucji dziada i baby. Od pewnego czasu zajmuję się genealogią rodzinną, ale przede wszystkim piszę kronikę i czasem korzystam z wiedzy którą państwo się na tym forum dzielicie. Składam ogromne wyrazy szacunku dla indeksujących. Wszystkich serdecznie pozdrawiam.
Łuniewska Ewa.

Gwoli historycznej dokładności.Jako samodzielna parafia Klukowo istnieje dopiero od 1919 roku.Wcześniejsze dzieje kaplicy w Klukowie są związane z parafią kuczynska
https://pl.wikipedia.org/wiki/Parafia_N ... w_Klukowie
Czy mogły być prowadzone oddzielnie księgi? Niewykluczone. Tak bywało choćby w przypadku Piekut (przed 1807 przynależały do Kuczyna, zachował się sumariusz ) czy Poświetnego do 1807 filii Suraża (niestety zachowały się jedynie inwentarze ksiąg których nie ma.
Pozdrawiam

Chciałem Panią zapytać o przeglądanie ksiąg z parafii Kuczyn, a napisałem przez nieuwagę z parafii Klukowo.
Na terenie parafii Kuczyn jest gniazdo Łuniewskich, tak więc zapewne stamtąd pochodzili Pani przodkowie po
mieczu. Z terenu parafii Klukowo z Nowego Ciechanowca pochodziła moja prababka Katarzyna Żero i dla tego
możliwością dotarcia do ksiąg metrykalnych z tej parafii jestem zainteresowany by móc ustalić jej przodków.
W kaplicy w Klukowie nie słyszałem żeby prowadzone były w XIX w. księgi metrykalne.
Pozdrawiam

Obecnie dostępne w sieci księgi Kuczyna dotyczą lat od 1890 r. Podobno wcześniejsze roczniki są lub będą digitalizowane w niedługim czasie , kiedy będą dostępne w sieci nie wiem. Też na nie czekam. Osobiście w parafii nie byłam.
Pozdrawiam Ewa Łuniewska.