Witaj Marcinie!
Załączony przez Ciebie skan noszący tytuł „Wypis z Akt Urodzenia Parafii Radzanowskiej” został wydany i poświadczony za zgodność z oryginałem w dniu 22 grudnia 1850 / 3 stycznia 1851 roku oraz podpisany przez księdza Józefa Kosmowski, proboszcza parafii Radzanowskiej. Przedmiotowy wypis opatrzony jest odciskiem okrągłej pieczęci, na którym można częściowo odczytać napis „Powiat Mławski Radzanowo”. Z wypisu tego wynika, że Florentyna Rakowska urodziła się we wsi o nazwie Radzanówko w parafii w mieście Radzanowo dniu 4 maja 1831 roku. Zgłoszenie urodzenia [ okazanie dziecka ] uczynił osobiście ojciec dziecka Jan Rakowski, młynarz w Radzanówku. Chrzest dziecka nastąpił w tym samym dniu co zgłoszenie urodzenia, to jest w dniu 25 sierpnia 1831 roku. Jednym z chrzestnych był ksiądz Walenty Kosmowski, proboszcz Radzanowski, który też, jak wynika z wypisu z akt urodzenia, sporządził akt urodzenia Florentyny Rakowskiej.
Z wypisu tego dowiadujemy się, że Jan Rakowski, młynarz w Radzanówku, w dniu 25 sierpnia 1831 w kościele Radzanowskim w powiecie mławskim zgłosił i ochrzcił córkę o imieniu Florentyna, która urodziła się w dniu 4 maja 1831 roku w Radzanówku [ Radzanówko ]. Jeszcze jedna ważna informacja znajduje się w przedmiotowym wypisie. Jest to informacja, która mówi, że wypis nastąpił z oryginalnych akt urodzenia parafii Radzanowskiej.
Marcinie, jak zapewne wiesz, na mocy Kodeksu Cywilnego Królestwa Polskiego [ Postanowienie Rady Administracyjnej z 3.11.1825 Dodatek do rozdz. IV Dz. P. KP T.10 ] w 1825 roku akta stanu cywilnego złączono z księgami kościelnymi. Proboszcz parafii był jednocześnie urzędnikiem stanu cywilnego. Przepisy szczegółowo regulowały sposób prowadzenia ksiąg, ich kontroli [ 2 egzemplarze protokołu sprawdzenia akt ]. Księgi prowadzono w formie duplikatów służących do zapisywania urodzeń, małżeństw, zgonów z jednego roku lub unikatów, gdzie zapisywano jeden rodzaj zdarzeń [ tylko urodzenia, tylko małżeństwa, tylko zgonu ] w jednej księdze z kilku lat aż do wyczerpania kart. Duplikaty przechowywały archiwa hipoteczne sądu pokoju, drugi w miejscu tworzenia. Nadzór nad księgami stanu cywilnego prowadzonymi przez proboszcza sprawował dziekan danego dekanatu oraz władze sądowe. Tak więc Akta stanu cywilnego sporządzano wówczas, nie w jednym – tak jak dziś, ale w dwóch egzemplarzach. Jeden, zwany duplikatem, przechowywany był w archiwum hipotecznym właściwego sądu pokoju, zaś drugi, określany jako unikat, pozostawał w miejscu jego sporządzenia, to jest w parafii. Zatem, wypis z akt urodzenia parafii Radzanowskiej dotyczący Florentyny Rakowskiej został sporządzony przez księdza Józefa Kosmowskiego w roku 1851 z „unikatu”. Do naszych czasów nie zachowały się wszystkie „unikaty” w archiwach parafialnych. Taki stan też dotyczy też parafii Radzanowskiej – obecnie jest to parafia Radzanów pod wezwaniem św. Rocha [ Radzanów, gmina Radzanów, powiat mławski, województwo mazowieckie ]. Unikaty metryk urodzenia z parafii Radzanowskiej zachowały się tylko z lat 1708 – 1812, 1840 – 1896 i znajdują się w Archiwum Diecezjalnym w Płocku.
http://parafie.genealodzy.pl/index.php?op=pr&pid=6988
Zachowały się natomiast „duplikaty” z lat 1826 – 1909, które znajdują się w Archiwum Państwowym w Mławie. Jak napisałeś przejrzałeś metryki znajdujące się w AP w Mławie i nie znalazłeś aktu urodzenia Florentyny Rakowskiej z 1831 roku [ osobiście też przejrzałem „duplikaty” ksiąg USC z parafii Radzanowskiej znajdujące się w AP Mława – wynik negatywny ]. Choć przepisy, o których wspomniałem powyżej, nakładały obowiązek sprawdzania ksiąg bardzo skrupulatnie, szczególnie zgodność pomiędzy „unikatem” i „duplikatem”, w zależności przez kogo były prowadzone, dokonywali tego dziekani, podsędkowie lub burmistrzowie, pomimo to księgi stanu cywilnego prowadzone były czasami bardzo niedokładnie. Moim zdaniem taki przypadek najprawdopodobniej miał miejsce w przypadku aktu urodzenia Florentyny Rakowskiej. W tak zwanym „unikacie” jej akt urodzenia został zapisany, co w moim przekonaniu potwierdza wypis aktu urodzenia sporządzony w 1851 roku. Natomiast, w tak zwanym „duplikacje” zapomniano, przeoczono wpisać jej akt urodzenia. Oczywiście jest to tylko moja hipoteza – niestety nie można jej obecnie zweryfikować ponieważ nie zachował się „unikat” z toku 1831.Na koniec dodam, że za takim obrotem sprawy przemawiają też nazwiska proboszczów parafii Radzanowskiej z roku 1831 i 1851, które widnieją pod metrykami z roku 1831oraz wypisem i metrykami z roku 1851.
Marcinie, wnioski pozostawiam Tobie.
Pozdrawiam – Roman.
