Co to za funkcja: "świecki dozór" parafii

[Kasia_Marchlińska]

W 1866 mój pra-pra-pradziadek Jan Papi został "dozorem kościelnym parafii WW świętych nowego kościoła na Grzybowie":
https://drive.google.com/open?id=0B35mh ... kNrdjh2X2M
Czu ktoś z Państwa potrafi powiedzieć na czym polegała ta funkcja?

pozdrowienia,
Kasia Marchlińska

[Gawroński_Zbigniew]

Moim zdaniem chodzi tu o sytuację, kiedy parafia ma proboszcza nieinstytuowanego albo instytuowanego.

Instytuowany: prepositus, curator, antistes, curatus ordinarius, jeszcze zapewne coś by się znalazło.
Nieinstytuowany: commendarius.

To znaczy: Parafia była obok rządu dusz instytucją finansową i często było tak, że do parafii trafiali nie proboszczowie mający rząd dusz i instytucje finansową parafii: jakieś hektary, gospodarstwo, dzieła miłosierdzia itp, a komendariusze tzn. "proboszczowie" nie administrujący dóbr parafii, tylko swe "owieczki". Kasą w takiej sytuacji i porządkiem prawnym dzieła o nazwie parafia zarządzał "vitricus ecclesiae" dosłownie: ojczym parafii. Vitricus zarządzał również w sytuacji kiedy proboszcz balował u ciepłych wód, a rząd dusz sprawował wikariusz.

Vitricusami zazwyczaj bywali jacyś miejscowi szlachcice, chociaż do tej pory nie widziałem żadnego, który by miał swój majątek. Ale to zapewne z powodu niezbyt licznych takich ujawnień w metrykaliach.

Oczywiście mogę się mylić a sprawa ma jakieś całkiem inne proste wytłumaczenie.

[jamiolkowski_jerzy]

Odpowiedź zdaje sie kryje w linku Pani autorstwa
https://www.myheritage.pl/photo-1503226 ... ieczeniowy
Budowa trwała przez lata
http://wszyscyswieci.pl/parafia/historia/
Ale w 1866 roku symbolicznie 1 listopada koncelebrowana była pierwsza Msza Św. Najpewniej uznano że ten rok 1866 jest właściwym do ubezpieczenia kościoła od ognia. I najpewniej wtedy Kościół ubezpieczył a agentem Towarzystwa ubezpieczeniowego w umowie z kościołem był Jan Papi.
To jednak tylko mój domysł.
Pozdrawiam

[piotr_nojszewski]

Znajdziesz chyba sporo w necie i troche informacji powinno byc chyba w Milanowku
https://pl.wikisource.org/wiki/Encyklop ... _kościelny

Dozory kościelne rzymsko-katolickie w Królestwie Polskiem
Ksiazka dostepna w Kujawsko-Pomorskiej Bibliotece Cyfrowej

[jamiolkowski_jerzy]

To co pisze Piotr wygląda logiczniej od moich ubezpieczeniowych skojarzeń.
Przydałoby się dotrzeć do kościelnych dokumentów.

[Kasia_Marchlińska]

Bardzo dziekuję, ta ostatnia sugestia wydaje się najlepsza. Z artykułu wynika, że "dozorem" zostawali właściciele nieruchomości w okolicy kościoła. Poczytam sobie, bardzo dziękuję,
Kaśka

[Ted_B]

Witam !
Kasiu - dobrze nakierował Cię "Piotr".
Tylko "Dozór Kościelny" to nie była osoba !
Dozór Kościelny - to instytucja publiczna.
Więcej możesz przeczytać na mojej stronie internetowej - wprawdzie to nie ta parafia, ale początek jest ogólny.

http://www.cieslin.pl/historia-dzialaln ... 1924-1928/

Jeżeli Twój pra...dziadek był członkiem Dozoru Kościelnego, to możesz informacji o działalności tego konkretnego Dozoru Kościelnego poszukać (z lat 1866 do (przypuszczam) 1872 (albo i dalej) w odpowiednim terytorialnie archiwum państwowym w zbiorze zawierającym dokumenty Rządu Gubernialnego (zakładam, że był to zabór rosyjski).
Natomiast dok. dot. dozoru z lat 1918-1926(34) (ok.) też w AP w zespołach zawierających dokumenty starostw powiatowych.
Pozdrawiam !
Tadek