genealodzy.pl

Czy ktoś wie może w jakim archiwum znajdują się dokumenty z wymienionej w tytule szkoły? Chodzi mi o dokumenty z lat międzywojennych (1924-26). Byłbym bardzo wdzięczny za jakiekolwiek informacje.

Serdecznie pozdrawiam,
Roman

RoRo500 pisze:Czy ktoś wie może w jakim archiwum znajdują się dokumenty z wymienionej w tytule szkoły?
Chodzi mi o dokumenty z lat międzywojennych (1924-26).
Byłbym bardzo wdzięczny za jakiekolwiek informacje. Serdecznie pozdrawiam, Roman

polecam kontakt z naszym tu Mariuszem Momontem - szeroko zna temat

Witaj Romanie!

W 1805 roku w Świsłoczy Tyszkiewicz ufundował słynne gubernialne gimnazjum, w którym w 1825 roku nauczycielem historii był Jan Czeczot. W 1845 rok gimnazjum utraciło status gubernialnego, a następnie za poparcie powstania styczniowego zostało zredukowane do progimnazjum. W 1876 rok na jego bazie otwarto rosyjskie Świsłockie Seminarium Nauczycielskie. W czasie I wojny światowej powstało białoruskie seminarium nauczycielskie, które istniało do 1921 roku. Po odzyskaniu niepodległości przez Polskę w Świsłoczy w roku szkolnym 1923/1924 otwarto Państwowe Seminaria Nauczycielskie Męskie w Świsłoczy, które zostało zlikwidowane w 1935 roku

Miasto Świsłocz w latach 1921–1939 (1945) w powiecie wołkowyskim, w województwie białostockim II Rzeczypospolitej. Powiat wołkowyski znajdował się na obszarze właściwości Państwowego Archiwum w Grodnie. Po wkroczeniu wojsk ZSRR do Grodna archiwum to działało jeszcze do 20 grudnia 1939 roku. Następnie weszło ono w skład sieci archiwalnej Białoruskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej. Z tego co pamiętam archiwum w Grodnie nie gromadziło dokumentacji szkół państwowych i prywatnych z obszaru swojego działania – pamięć bywa zawodna i proponuje to sprawdzić.

W roku 2003 w opracowaniu pt. „Pogranicze polsko-litewsko-białoruskie. Źródła historyczne stan badań [ materiały z konferencji ]” wydanym przez Archiwum Państwowe w Białymstoku Zofia Tomczonek opublikował artykuł noszący tytuł „Źródła do dziejów oświaty w województwie białostockim w okresie międzywojennym w zbiorach Centralnego Archiwum Państwowego Litwy w Wilnie” [ strona 164-171 ]. W artykule tym czytamy:
„W niniejszym opracowaniu pragnę omówić źródła do dziejów oświaty w województwie białostockim (w latach 1918-1939) znajdujące się w zbiorach Centralnego Archiwum Państwowego Litwy w Wilnie.
Okręg Szkolny Białostocki utworzono w 1922 r. Obejmował on teren całego przedwojennego województwa białostockiego oraz terytorium województwa nowogrodzkiego (z wyjątkiem powiatów: Baranowicze, Nieśwież, Stołpce). Siedzibą władz Kuratorium Okręgu Szkolnego był Białystok.
Decyzją Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego z 1927 r. zlikwidowano Okręg Szkolny Białostocki i włączono go w całości do Okręgu Szkolnego Warszawskiego.
W 1932 r. rozporządzeniem Ministra terytorium Rzeczypospolitej zostało podzielone na okręgi szkolne. Od tegoż roku większość powiatów województwa białostockiego znalazła się w zasięgu działania Okręgu Szkolnego Brzeskiego z siedzibą w Brześciu. Natomiast cztery powiaty województwa białostockiego: augustowski, suwalski, wołkowyski, grodzieński zostały włączone do Okręgu Szkolnego Wileńskiego z siedzibą w Wilnie i podlegały KOS Wileńskiego. To właśnie do dziejów oświaty, na terenie tych czterech powiatów przedwojennego województwa białostockiego, zachował się niemal komplet źródeł. Przechowywane są one w zespole nr 172, noszącym tytuł KOS Wileńskiego. Zgromadzone w zespole KOS Wileńskiego akta dotyczą całokształtu dziejów szkolnictwa i oświaty na tym terenie, poczynając od szkolnictwa powszechnego, poprzez szkolnictwo zawodowe, szkolnictwo średnie ogólnokształcące, oświatę pozaszkolną, aż po finanse szkolnictwa i oświaty”. [ strona 164-165 ].
„W zespole KOS Wileńskiego (sygn. 172), począwszy od lat trzydziestych XX w., znajdujemy akta szkół średnich ogólnokształcących i pedagogicznych z terenu czterech powiatów (suwalskiego, augustowskiego, grodzieńskiego i wołkowyskiego) województwa białostockiego w jego granicach z lat 1919 – 1939. (…).
Były to głównie gimnazja, licea ogólnokształcące i seminaria nauczycielskie. Na terenie omawianych powiatów istniała rozwinięta sieć tego typu szkolnictwa. Były to szkoły zarówno państwowe, jak i prywatne. Zlokalizowane były z reguły w miastach o statusie powiatu, jak też i w mniejszych miasteczkach, np. w Świsłoczy w powiecie wołkowyskim.
W aktach zespołu znajdujemy: wykazy szkół średnich ogólnokształcących i zakładów kształcenia nauczycieli za poszczególne lata, poczynając od 1930 r., wykazy prywatnych i państwowych gimnazjów i liceów ogólnokształcących z terenu czterech omawianych powiatów, wykazy abiturientów, wykazy nauczycieli etatowych gimnazjów państwowych Okręgu Szkolnego Białostockiego proponowanych do zamianowania bezterminowo i charakterystyki dyrektorów szkół średnich ogólnokształcących z terenu czterech powiatów.
Szczególnie cenne wydają się zachowane akta własne wytworzone przez poszczególne szkoły. (…)”. [ strona 167-168 ].

Według mnie poszukiwane przez Ciebie dokumenty z lat 1924-1926 po były Seminarium Nauczycielskim w Swisłoczy [ Świsłocz ] powinny znajdować się w zbiorach Centralnego Archiwum Państwowego Litwy w Wilnie w zespole nr 172, noszącym tytuł KOS Wileńskiego. Weryfikację już pozostawiam Tobie.

Pozdrawiam – Roman.

Serdecznie dziękuję za wskazówki. Wielka wdzięcznoć dla Romana za wskazanie na Archiwum w Wilnie i zespół 172. To jest to czego mi brakowało - konkretny punkt zaczepienia do dalszych badań.

Przy okazji krótki komentarz o potencjalnie mylnej informacji dostępnej w opracowaniach na temat tej szkoły. Podaje się, że w latach 20-tych było to Seminarium nauczycielskie męskie. Spojrzenie na wpisy uczniów tej szkoły w 1926 Deklaracii o Podziwie etc. wyrażnie wskazuje, że byla to szkoła koedukacyjna (podpisy są męskie i żeńskie).

Serdecznie pozdrawiam,
Roman